Η πρόσφατη αρχαιολογική ανακάλυψη στο Ανατολικό Λιμάνι της Αλεξάνδρειας φέρνει ξανά στο προσκήνιο ένα από τα πιο εντυπωσιακά επιτεύγματα της αρχαιότητας
Ερευνητές κατάφεραν να ανασύρουν σημαντικά τμήματα της κεντρικής εισόδου του θρυλικού Φάρου της Αλεξάνδρειας, ενός από τα Επτά Θαύματα του Αρχαίου Κόσμου. Το εύρημα ρίχνει νέο φως στην αρχιτεκτονική και την ιστορία του μνημείου, ενώ παράλληλα ανοίγει νέους δρόμους για την επιστημονική έρευνα.
Απο το arxaiaellinika.gr
Πώς ανακαλύφθηκε η κεντρική είσοδος του Φάρου;
Οι αρχαιολογικές εργασίες ξεκίνησαν το 2015 στο Ανατολικό Λιμάνι της Αλεξάνδρειας. Μετά από πολυετή έρευνα, οι επιστήμονες ανέσυραν 22 τεράστιους ογκόλιθους από γρανίτη και ασβεστόλιθο, με βάρος που φτάνει έως και τους 80 τόνους.
Τα ευρήματα περιλαμβάνουν:
- Υπέρθυρα που βρίσκονταν πάνω από τις εισόδους
- Οριζόντιες δοκούς στήριξης
- Πλαϊνούς κάθετους λίθους
- Πλάκες δαπέδου από το κατώφλι του μνημείου
Η ανάλυση των λίθων απέδειξε ότι αποτελούσαν βασικά δομικά στοιχεία της κύριας εισόδου του Φάρου. Πρόκειται για την πιο ολοκληρωμένη φυσική ανάκτηση τμήματος του μνημείου μετά την καταστροφή του.
Τι αποκαλύπτουν τα νέα ευρήματα για την αρχιτεκτονική του μνημείου;
Τα γλυπτά και τα διακοσμητικά στοιχεία των λίθων δείχνουν έναν μοναδικό συνδυασμό ελληνικής και αιγυπτιακής τέχνης. Η αρχιτεκτονική αυτή σύνθεση επιβεβαιώνει ότι ο Φάρος δεν ήταν μόνο εντυπωσιακός σε ύψος, αλλά και εξαιρετικά πολύπλοκος στη δομή του.
Επιπλέον, οι ερευνητές εντόπισαν μια άγνωστη μέχρι σήμερα κατασκευή που θυμίζει αιγυπτιακό πυλώνα με πύλη. Το εύρημα αυτό ενισχύει την άποψη ότι το μνημείο συνδύαζε διαφορετικές πολιτισμικές επιρροές, κάτι που αντανακλά τον πολυπολιτισμικό χαρακτήρα της ελληνιστικής Αλεξάνδρειας.
Οι επιστήμονες του Εθνικού Κέντρου Επιστημονικής Έρευνας της Γαλλίας πραγματοποιούν ήδη λεπτομερείς σαρώσεις των λίθων. Στόχος τους είναι να κατανοήσουν τις τεχνικές κατασκευής και να ανασυνθέσουν τη μορφή του μνημείου.
Η έρευνα αποτελεί μέρος του διεθνούς προγράμματος Pharos, το οποίο στοχεύει στη δημιουργία ενός «ψηφιακού διδύμου» του Φάρου. Με αυτόν τον τρόπο, οι ειδικοί θα μπορέσουν να παρουσιάσουν μια ακριβή εικονική ανακατασκευή του μνημείου, βασισμένη σε πραγματικά αρχαιολογικά δεδομένα.
Ποιος ήταν ο Φάρος της Αλεξάνδρειας;
Ο Φάρος της Αλεξάνδρειας κατασκευάστηκε τον 3ο αιώνα π.Χ. από τον αρχιτέκτονα Σώστρατο τον Κνίδιο. Τοποθετήθηκε στη νησίδα Φάρος, από όπου πήρε και το όνομά του.
Το μνημείο θεωρούνταν ένα από τα σημαντικότερα τεχνικά επιτεύγματα της αρχαιότητας. Το συνολικό του ύψος έφτανε περίπου τα 140 μέτρα, γεγονός που τον καθιστούσε το ψηλότερο ανθρώπινο οικοδόμημα της εποχής μετά τις μεγάλες πυραμίδες της Αιγύπτου.
Ποια ήταν η αρχιτεκτονική δομή του Φάρου;
Ο Φάρος αποτελούνταν από τέσσερα βασικά επίπεδα:
- Τετράγωνη βάση στο κατώτερο επίπεδο
- Δεύτερο τετράγωνο κτίσμα
- Οκτάγωνη κατασκευή στο τρίτο επίπεδο
- Κυκλικός πύργος στην κορυφή
Στην κορυφή πιθανότατα υπήρχε άγαλμα του Ποσειδώνα ή του Απόλλωνα. Παράλληλα, το μνημείο λειτουργούσε ως σύστημα ναυσιπλοίας. Κατά τη διάρκεια της ημέρας, ένας μπρούτζινος καθρέπτης αντανακλούσε το φως του ήλιου, ενώ τη νύχτα έκαιγε φωτιά που καθοδηγούσε τα πλοία.
Πότε και πώς καταστράφηκε το μνημείο;
Ο Φάρος παρέμεινε σε λειτουργία για περισσότερους από 1.500 χρόνια. Ωστόσο, ισχυροί σεισμοί τον 14ο αιώνα μ.Χ. προκάλεσαν την πλήρη καταστροφή του. Μετά την κατάρρευση, πολλά τμήματα του μνημείου βυθίστηκαν στο λιμάνι της Αλεξάνδρειας, όπου παρέμειναν θαμμένα για αιώνες.
Η ανάσυρση των δομικών στοιχείων της εισόδου του Φάρου επιτρέπει στους επιστήμονες να επαναπροσδιορίσουν τη μορφή και τη λειτουργία του μνημείου. Επιπλέον, η μελέτη των λίθων βοηθά στην κατανόηση της τεχνολογίας και της αρχιτεκτονικής της ελληνιστικής εποχής.
Η δημιουργία του ψηφιακού μοντέλου θα φέρει το χαμένο θαύμα πιο κοντά στο κοινό και θα παρουσιάσει μια ρεαλιστική εικόνα της μορφής ενός από τα πιο εμβληματικά έργα της αρχαιότητας.
Η ανάκτηση της κεντρικής εισόδου του Φάρου της Αλεξάνδρειας αποτελεί μια σπουδαία αρχαιολογική εξέλιξη. Τα νέα ευρήματα αποκαλύπτουν την πολυπλοκότητα και τη μεγαλοπρέπεια του μνημείου, ενώ παράλληλα επιβεβαιώνουν τη μοναδική συνύπαρξη ελληνικών και αιγυπτιακών στοιχείων. Καθώς οι έρευνες προχωρούν, οι επιστήμονες επαναφέρουν σταδιακά τον Φάρο της Αλεξάνδρειας στη σύγχρονη γνώση, αξιοποιώντας την επιστήμη και τις δυνατότητες της ψηφιακής τεχνολογίας.