Σύμφωνα με τις γεωγραφικές αποστάσεις, η επιστροφή του Οδυσσέα από την Τροία στην Ιθάκη θα έπρεπε να είναι σύντομη
Το ταξίδι διαμέσου του Αιγαίου και κατά μήκος της ελληνικής ακτογραμμής είναι σχετικά απλό. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, μια τέτοια διαδρομή θα διαρκούσε περίπου δύο εβδομάδες ή λιγότερο.
Απο το arxaiaellinika.gr
Ωστόσο, η Οδύσσεια περιγράφει μια επιστροφή που κράτησε δέκα ολόκληρα χρόνια. Αυτό προκαλεί ερώτημα: γιατί καθυστέρησε τόσο πολύ; Η απάντηση βρίσκεται στους συνδυασμούς θεϊκής παρέμβασης, φυσικών εμποδίων και παρατεταμένων παραμονών σε νησιά.
Η Οδύσσεια εξηγεί ξεκάθαρα ένα βασικό λόγο
Ο Ποσειδώνας, θεός της θάλασσας, ήταν θυμωμένος με τον Οδυσσέα. Ο θυμός του πηγάζει από τον τυφλωμένο Κύκλωπα Πολύφημο, γιο του Ποσειδώνα.
Ο Δίας λέει στην Αθηνά:
«Ο Ποσειδών, ο Γης Σταθερός, είναι γεμάτος ανυποχώρητο θυμό εναντίον του, εξαιτίας του Πολύφημου, του ισχυρότερου Κύκλωπα, που τύφλωσε ο Οδυσσέας. Αν και δεν θα τον σκοτώσει, τον κρατά μακριά από την πατρίδα του.»
Η θεϊκή εκδίκηση έπαιξε καθοριστικό ρόλο στην καθυστέρηση της επιστροφής. Παρόλο που ο Ποσειδώνας δεν ήθελε να σκοτώσει τον Οδυσσέα, φρόντιζε να τον καθυστερεί συνεχώς.
Η θάλασσα δεν ήταν ποτέ φιλική προς τον Οδυσσέα
Από την αρχή, όταν περνούσε από το ακρωτήριο Μαλέα, οι άνεμοι τον παρέσυραν για εννέα ημέρες, σπρώχνοντάς τον εκατοντάδες μίλια μακριά από τον δρόμο του.
Όταν έλαβε από τον Αίολο ένα μαγικό δερμάτινο σάκο με ανέμους, η επιστροφή του σχεδόν ολοκληρώθηκε. Ωστόσο, οι σύντροφοί του άνοιξαν τον σάκο από περιέργεια. Οι απελευθερωμένοι άνεμοι τον γύρισαν πίσω στον Αίολο, ακυρώνοντας την πρόοδο.
Αργότερα, στο νησί Θρινακία, ένας δυνατός νότιος άνεμος τον κράτησε παγιδευμένο για έναν ολόκληρο μήνα. Τελικά, μια καταιγίδα κατέστρεψε το πλοίο του και τον άφησε ακυβέρνητο στη θάλασσα. Εντέλει, βρέθηκε στο νησί της Καλυψώς, όπου έμεινε αιχμάλωτος για χρόνια πριν συνεχίσει το ταξίδι του.
Η μεγαλύτερη αιτία της δεκαετούς καθυστέρησης ήταν οι παραμονές σε νησιά.
- Στο νησί του Αιόλου, έμεινε περίπου ένα μήνα.
- Στο νησί της Κίρκης, αιχμαλωτίστηκε για ένα χρόνο.
- Στο νησί της Καλυψώς, παρέμεινε επτά ολόκληρα χρόνια.
Αυτά τα χρόνια αιχμαλωσίας, σε συνδυασμό με μικρότερες παραμονές λόγω φιλοξενίας ή καιρού, εξηγούν γιατί το ταξίδι του Οδυσσέα διήρκεσε δέκα χρόνια.
Συνολικά, η δεκαετής επιστροφή του Οδυσσέα εξηγείται από τρεις βασικούς παράγοντες:
- Θυμός του Ποσειδώνα και θεϊκή παρέμβαση.
- Άγριοι άνεμοι και καταιγίδες που τον έβγαζαν εκτός πορείας.
- Παρατεταμένες αιχμαλωσίες σε νησιά, κυρίως στα νησιά της Κίρκης και της Καλυψώς.
Όταν συνδυάζουμε όλους αυτούς τους παράγοντες, η διάρκεια του ταξιδιού γίνεται λογική και κατανοητή.