Η διακεκριμένη ιστορικός και ακαδημαϊκός Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ άφησε την τελευταία της πνοή τη Δευτέρα, σε ηλικία 99 ετών
Η Γλύκατζη-Αρβελέρ υπήρξε πρωτοπόρος στον ακαδημαϊκό χώρο, καθώς έγινε ηπρώτη γυναίκα που ανέλαβε το αξίωμα του πρύτανη στο ιστορικό Πανεπιστήμιο της Σορβόνης. Το συγγραφικό της έργο για τη βυζαντινή ιστορία είναι εκτενές και αναγνωρισμένο διεθνώς, ενώ κατά τη διάρκεια της καριέρας της τιμήθηκε με σημαντικές διακρίσεις.
Στη Γαλλία της απονεμήθηκε ο Μεγαλόσταυρος του Εθνικού Τάγματος της Τιμής, ενώ παράλληλα βραβεύτηκε και σε πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες για τη συνεισφορά της στην επιστήμη της ιστορίας.
Παρά την προχωρημένη της ηλικία, η Γλύκατζη-Αρβελέρ διατήρησε ενεργό παρουσία στα κοινά και συνέχισε να παρεμβαίνει σε θέματα που την απασχολούσαν μέχρι τις τελευταίες στιγμές της ζωής της.
Ποια ήταν η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ
Γεννήθηκε στην Αθήνα από Μικρασιάτες γονείς. Πατέρας της ήταν ο Νίκος Γλύκατζης, Μικρασιάτης έμπορος και επιστάτης των κτημάτων της οικογενείας της μητέρας της, Καλλιρόης, το γένος Ψαλτίδη, η οποία προερχόταν από εύπορη οικογένεια της Προύσας.
Αποφοίτησε από το Δ΄ Γυμνάσιο Αθηνών και σπούδασε στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
Στην Κατοχή εντάχθηκε στην ΕΠΟΝ και ήταν η υπεύθυνη μαθητριών του Παγκρατίου, υπό την καθοδήγηση του Χρήστου Πασαλάρη. Κατά τα Δεκεμβριανά, ακολούθησε τον ΕΛΑΣ Αθηνών, στην υποχώρηση του από την Αττική και επέστρεψε στον Βύρωνα μετά τη Συμφωνία της Βάρκιζας.
Την περίοδο του 1950, ενώ ήταν φοιτήτρια του πανεπιστημίου, εργάστηκε ως γνώστρια της γαλλικής γλώσσας στον κύκλο της βασίλισσας Φρειδερίκης. Μετά την αποφοίτησή της από τη Φιλοσοφική Σχολή του ΕΚΠΑ εργάστηκε ως ερευνήτρια στο Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών (1949-1953).
Εγκαταστάθηκε στο Παρίσι το 1953 για να συνεχίσει τις σπουδές της. Δύο χρόνια μετά την άφιξή της, διορίσθηκε στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών (Γαλλία) (CNRS) και το 1964 έγινε διευθύντρια σπουδών του Κέντρου και το 1967 καθηγήτρια στη Σορβόννη.
Το 1966 έλαβε το δίπλωμα doctorat ès lettres, με τη μελέτη της για το Βυζάντιο και τη θάλασσα, που εκδόθηκε από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις της Γαλλίας (Byzance et la mer, Παρίσι: Presses universitaires de France). Διετέλεσε Διευθύντρια του Κέντρου Ιστορίας και Πολιτισμού του Βυζαντίου και της Χριστιανικής Αρχαιολογίας, έγινε Αντιπρύτανις (1970-1973) και το 1976, Πρύτανις στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης (Paris I).
Είναι η πρώτη γυναίκα Πρύτανης στην ιστορία των 700 χρόνων του Πανεπιστημίου της Σορβόννης αλλά και η πρώτη γυναίκα παγκοσμίως που είχε τέτοια θέση σε διεθνώς αναγνωρισμένο πανεπιστήμιο.
Εκεί γνώρισε τον σύζυγό της, τον Ζακ Αρβελέρ (1918–2010), που ήταν αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού της Γαλλίας και ο οποίος καταγόταν από μεγαλοαστική οικογένεια του Παρισιού. Με τον Ζακ Αρβελέρ απέκτησε μία κόρη, την Μαρί-Ελέν.