Ο ελληνικός πολιτισμός αποχαιρετά σήμερα μια σπουδαία δημιουργό
Η Ιωάννα (Νανά) Παπαντωνίου, σκηνογράφος, ενδυματολόγος, ερευνήτρια και ιδρύτρια του Πελοποννησιακού Λαογραφικού Ιδρύματος, έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 91 ετών, αφήνοντας πίσω της ένα έργο που γεφύρωσε το θέατρο με την ιστορία και τη λαϊκή παράδοση της Ελλάδας.
Γεννημένη στην Αθήνα το 1936, σπούδασε σκηνογραφία και ενδυματολογία στο Wimbledon School of Art στο Λονδίνο. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα στις αρχές της δεκαετίας του 1970, ξεκίνησε την επαγγελματική της πορεία με τον Αλέξη Σολομό και πολύ γρήγορα κατέκτησε έναν χώρο που έως τότε ήταν σχεδόν αποκλειστικά ανδροκρατούμενος. Υπήρξε η πρώτη γυναίκα σκηνογράφος του Εθνικού Θεάτρου και η πρώτη Ελληνίδα δημιουργός που ανέλαβε σκηνική δουλειά στην Επίδαυρο, γράφοντας ιστορία για τη θέση της γυναίκας στο ελληνικό θέατρο.
Συνεργάστηκε με κορυφαίους σκηνοθέτες και θιάσους, από το Θέατρο Τέχνης του Καρόλου Κουν έως το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος και σχεδίασε σκηνικά και κοστούμια για δεκάδες παραστάσεις αρχαίου δράματος και σύγχρονου ρεπερτορίου. Η αισθητική της χαρακτηριζόταν από λιτότητα, καθαρότητα γραμμών και βαθιά γνώση της ιστορικής ενδυμασίας, ενώ αντιμετώπιζε το κοστούμι όχι ως διακόσμηση αλλά ως δραματουργικό εργαλείο που αποκαλύπτει τον χαρακτήρα και την εποχή.
Παράλληλα με το θέατρο, η Παπαντωνίου αφιέρωσε τη ζωή της στη μελέτη της ελληνικής ενδυμασίας και της λαογραφίας.
Από τη δεκαετία του 1950 ταξίδευε σε όλη την Ελλάδα και την Κύπρο καταγράφοντας τραγούδια, χορούς, τεχνικές και παραδοσιακές φορεσιές. Το 1974 ίδρυσε στο Ναύπλιο το Πελοποννησιακό Λαογραφικό Ίδρυμα «Βασίλειος Παπαντωνίου», το οποίο εξελίχθηκε σε διεθνώς αναγνωρισμένο μουσείο και τιμήθηκε με το βραβείο «European Museum of the Year». Η ίδια αφιέρωσε σχεδόν όλη την περιουσία και τη συλλογή της στο ίδρυμα, δημιουργώντας ένα από τα σημαντικότερα αρχεία νεότερου ελληνικού πολιτισμού.
Δίδαξε σε πανεπιστήμια, έγραψε μελέτες και βιβλία για την ελληνική φορεσιά και συνέβαλε καθοριστικά στη σύνδεση της επιστημονικής έρευνας με τη σκηνική πράξη. Για την προσφορά της τιμήθηκε από την Ακαδημία Αθηνών, έλαβε τον Χρυσό Σταυρό του Φοίνικος και διεθνείς διακρίσεις για το συνολικό της έργο.
Η Νανά Παπαντωνίου δεν υπήρξε μόνο μια μεγάλη σκηνογράφος. Υπήρξε μια σπάνια μορφή πολιτισμού: ένας άνθρωπος που πίστευε πως το θέατρο, η παράδοση και η ιστορία αποτελούν ενιαία αφήγηση της ταυτότητας ενός λαού.