Στην Ορέσκεια Σερρών, κοντά στο χωριό Δάφνη του Δήμου Βισαλτίας
σε έναν λόφο με πανοραμική θέα και βαθιά φυσική γαλήνη, βρίσκεται ένα από τα λιγότερο γνωστά αλλά ιστορικά σημαντικά μνημεία της Μακεδονίας, το ασκητήριο της Αγίας Μαρίνας.
Το σπήλαιο λειτούργησε ως τόπος άσκησης και προσευχής για μοναχούς που αναζητούσαν την απομόνωση και τη σιωπή, στοιχεία θεμελιώδη στην ορθόδοξη ασκητική παράδοση.
Στο εσωτερικό του έχουν εντοπιστεί υπολείμματα τοιχογραφιών της περιόδου των Παλαιολόγων,
με χαρακτηριστικές παραστάσεις της ένθρονης Παναγίας και του Χριστού, μαρτυρώντας τη μακραίωνη λατρευτική του χρήση.
Στην κορυφή του γρανιτένιου βράχου, ακριβώς πάνω από το σπήλαιο, σώζονται τα ερείπια βυζαντινής οχύρωσης, γνωστά ως Πύργος της Αγίας Μαρίνας.
Ο πύργος, με 14 περιμετρικές αντηρίδες ενσωματωμένες στο τείχος, χρονολογείται στο πρώτο μισό του 14ου αιώνα. Αν και δεν διατηρείται σε καλή κατάσταση, είναι πιθανό να αποτελούσε μοναστηριακό πύργο της Μονής Ιβήρων
Σε απόσταση περίπου τριών χιλιομέτρων νοτιοδυτικά της Δάφνης, στις δασώδεις πλαγιές του Κερδυλλίου όρους, διασώζεται τμήμα τείχους μήκους 15 μέτρων, γνωστό ως «Κάστρο των Εζεβών». Η ύπαρξή του συνδέεται με τον βυζαντινό οικισμό «Χωρίο των Εζεβών», που αναφέρεται σε χειρόγραφο του 1602 της Μονής Ιβήρων ως κέντρο στρατιωτικής και εκκλησιαστικής οργάνωσης.
Η Εζιόβα αποτέλεσε διοικητικό και θρησκευτικό κέντρο της περιοχής πριν την ανάπτυξη της Νιγρίτας. Υπήρχε μάλιστα επισκοπή Εζεβών που υπαγόταν στη Μητρόπολη Σερρών. Ο επίσκοπος Εζεβών Ιωαννίκιος (1290–1300 μ.Χ.) υπήρξε και πρώτος κτήτορας της Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών.
Η τοπική παράδοση διατηρεί και έναν ιδιαίτερο μύθο. Λέγεται πως κάποτε ένα τουρκόπουλο, που έβοσκε πρόβατα στην περιοχή, βρήκε καταφύγιο στο σπήλαιο κατά τη διάρκεια δυνατής βροχής. Τότε «η εκκλησία γύρισε ανάποδα» και οι πέτρες που φαίνονται σήμερα στο δάπεδο θεωρούνται από κάποιους ως η παλιά της σκεπή.
Σήμερα, το ασκητήριο Δεν εντυπωσιάζει με το μέγεθος ή τη μεγαλοπρέπεια, αλλά συγκινεί με την αυθεντικότητα και τη σιωπή του.
Για τον επισκέπτη που αναζητά αυθεντικές εμπειρίες μακριά από τα συνηθισμένα αξιοθέατα, το ασκητήριο της Αγίας Μαρίνας στην Ορέσκεια Σερρών αποτελεί έναν προορισμό ιδιαίτερης αξίας, έναν τόπο ηρεμίας, γνώσης και εσωτερικής σύνδεσης
