Η μεταφορά των τουρκικών μαχητικών αεροσκαφών F-16 στην κατεχόμενη από τον τουρκικό στρατό τμήμα της Κύπρου, εξόργισε τους Έλληνες!
Σύμφωνα με τουρκικό δημοσίευμα, η ανάπτυξη F-16 από την Τουρκία στο Κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου, έχει προκαλέσει δυσαρέσκεια στους Έλληνες. Τα ελληνικά μέσα ενημέρωσης, επικαλούμενα τον νόμο περί Διεθνούς Κανονισμού Εμπορίου Όπλων (ITAR), έγραψαν ότι οι ΗΠΑ δεν έπρεπε να είχαν δώσει άδεια.
Ελληνικά δημοσιεύματα υποστηρίζουν ότι η πιθανότητα η Τουρκία να αναπτύξει μαχητικά αεροσκάφη F-16 στην Κατεχόμενη Κύπρο θα μπορούσε να συγκρουστεί με το νομικό πλαίσιο που διέπει τις εξαγωγές αμυντικού εξοπλισμού των ΗΠΑ.
Το ρεπορτάζ, βασισμένο σε πηγές που γνωρίζουν το νομικό πλαίσιο του ζητήματος, υποδηλώνει ότι αυτό το βήμα θα μπορούσε να έχει σοβαρές πολιτικές και νομικές συνέπειες για την Ουάσινγκτον, με τους Διεθνείς Κανονισμούς Εμπορίου Όπλων (ITAR) στο επίκεντρο των συζητήσεων.
Σημειώνεται ότι αυτοί οι κανονισμοί, που εφαρμόζονται βάσει του Νόμου Ελέγχου Εξαγωγών Όπλων των ΗΠΑ
ορίζουν αυστηρά πώς και πού μπορούν να χρησιμοποιηθούν τα αμερικανικής κατασκευής πυρομαχικά και τεχνολογίες από τον τελικό χρήστη και ότι τα F-16 είναι από τα πιο ευαίσθητα συστήματα σε αυτήν τη λίστα.
«Οι ΗΠΑ είναι αναρμόδιες στο κυπριακό ζήτημα»
Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του ρεπορτάζ, ακόμη και αν ένα αμυντικό σύστημα μεταφερθεί σε άλλη χώρα, εξακολουθεί να υπόκειται στους κανόνες της ITAR, εφόσον περιέχει εξαρτήματα αμερικανικής προέλευσης.
Σε αυτό το πλαίσιο, αναφέρεται ότι η ανάπτυξη F-16 από την Τουρκία στο νησί θα μπορούσε να παραβιάσει τις δεσμεύσεις στις συμφωνίες «τελικού χρήστη και χρήσης» , καθώς τέτοιες μεταφορές συνήθως απαιτούν προηγούμενη έγκριση από την κυβέρνηση των ΗΠΑ.
Η Άγκυρα, σε απάντηση σε πιθανή κριτική, θα μπορούσε να αναπτύξει νομικά επιχειρήματα ισχυριζόμενη ότι τα εν λόγω αεροσκάφη αποκτήθηκαν στο πλαίσιο συμφωνίας κοινής παραγωγής και, δεδομένου ότι ο επιχειρησιακός χρήστης δεν έχει αλλάξει, δεν αποτελούν τεχνικά «μεταβίβαση ».
Ωστόσο, προσωπικότητες όπως ο Έντι Ζεμενίδης, Εκτελεστικός Διευθυντής του Ελληνοαμερικανικού Συμβουλίου Ηγεσίας (HALC), επισημαίνουν ότι το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ έχει εφαρμόσει αυτούς τους κανόνες πολύ πιο αυστηρά στο παρελθόν όσον αφορά την Κύπρο, υποδηλώνοντας ότι αυτή η υπεράσπιση μπορεί να είναι ανεπαρκής.
«Η Τουρκία προσπαθεί να αλλάξει το Status Quo στην Κύπρο»
Τονίζεται ότι το ζήτημα δεν έχει μόνο νομική διάσταση, αλλά και πολιτική διάσταση συνυφασμένη με την περιφερειακή γεωπολιτική.
Ο Ντέμιαν Μέρφι, ο οποίος συμμετείχε στη διαδικασία σύνταξης του νόμου EastMed, εξέφρασε ανησυχίες ότι η Τουρκία προσπαθεί να αλλάξει το υπάρχον status quo στην περιοχή προς όφελός της, ενώ οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι η Άγκυρα στοχεύει να στείλει με αυτή την κίνηση ένα μήνυμα «προβολής ισχύος»στη Λευκωσία και την Αθήνα.
Ενώ ορισμένες πηγές στην Ουάσινγκτον έχουν δηλώσει ότι ένα τέτοιο βήμα που ελήφθη χωρίς προηγούμενη συμφωνία με τις ΗΠΑ θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως «προκλητικό», το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ φέρεται να σιωπά προς το παρόν για το θέμα.
Η ανάλυση αναφέρει επίσης ως ιστορικό παράδειγμα την προσπάθεια το 2013 για την ανάπτυξη ελληνικών συστημάτων Patriot στην Κυπριακή Δημοκρατία ως απάντηση στις απειλές από τη Συρία, αλλά το σχέδιο ματαιώθηκε από τους περιορισμούς του ITAR.
Sözcü Gazetesi
—