Ισραηλινοί αξιωματούχοι ασφαλείας λένε ότι το αρχικό πολεμικό σχέδιο θα δημιουργούσε συνθήκες για την υπονόμευση του καθεστώτος στο Ιράν
αλλά στην πράξη η πραγματικότητα εξελίχθηκε σε μια πολύ πιο σύνθετη κατεύθυνση.
Οι μάχες επεκτάθηκαν σε μια διαμάχη για την ενέργεια και το Στενό του Ορμούζ, η οποία διαμορφώθηκε από παγκόσμιες σκέψεις για τις τιμές και την προσφορά πετρελαίου.
Ταυτόχρονα, το Ιράν άντλησε διδάγματα από προηγούμενους γύρους, προετοιμάστηκε εκ των προτέρων για ζημιές και βελτίωσε την ικανότητά του να ανακάμψει.
Σύμφωνα με ισραηλινές εκτιμήσεις, η απόφαση του Τραμπ να προσπαθήσει να ακολουθήσει μια διαπραγματευτική οδό συνδέεται εν μέρει με το ζήτημα της ενεργειακής κρίσης, αλλά και με την προσωπικότητα του προέδρου και την ανυπομονησία του για το αδιέξοδο.
Η ίδια η ύπαρξη των συνομιλιών, μαζί με τις δηλώσεις του για ένα «μεγάλο δώρο» που έλαβε από τους Ιρανούς, έχει ήδη καταφέρει να μειώσει τις τιμές του πετρελαίου σε σύντομο χρονικό διάστημα, ένα σημαντικό επίτευγμα για αυτόν βραχυπρόθεσμα.
Πηγές που γνωρίζουν τις λεπτομέρειες αναφέρουν ότι, από την άλλη πλευρά, υπάρχει επίσης σαφές ενδιαφέρον για τη συνέχιση των εχθροπραξιών, καθώς το πυρηνικό ζήτημα, καθώς και άλλα ζητήματα, δεν έχουν ακόμη αποφασιστεί.
Ένα από τα κεντρικά ζητήματα είναι το Στενό του Ορμούζ
Η διακοπή του πολέμου θα μπορούσε να σταματήσει την άνοδο των τιμών του πετρελαίου, αλλά αν καταφέρει να ανοίξει ξανά το στενό με τη βία, είτε μέσω διεθνούς συνασπισμού είτε μέσω συστηματικών επιθέσεων σε κάθε παράγοντα που απειλεί την πλωτή οδό, θα μπορούσε να επιτύχει τον πρωταρχικό του στόχο: να διακόψει την προμήθεια φθηνού ιρανικού πετρελαίου στην Κίνα, αποκτώντας παράλληλα τον έλεγχο μιας από τις σημαντικότερες θαλάσσιες εμπορικές οδούς στον κόσμο.
Ταυτόχρονα, υπάρχουν και σκέψεις υπέρ της αποτροπής περαιτέρω κλιμάκωσης.
Αξιωματούχοι ασφαλείας σημειώνουν ότι το Ιράν έχει ήδη υποστεί ένα βαρύ πλήγμα και οικονομική ζημία που ανέρχεται σε δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ η συνέχιση των μαχών θα μπορούσε να οδηγήσει σε επιθέσεις σε πετρελαιοφόρα, ένα σενάριο που θα προκαλούσε απότομη αύξηση των ασφαλίστρων και θα διατάρασσε τις ναυτιλιακές μεταφορές σε ολόκληρη την περιοχή.
Ανάμεσα στις διαπραγματεύσεις και την πραγματικότητα
Σε εσωτερικές συζητήσεις στην κορυφή του κατεστημένου ασφαλείας του Ισραήλ, οι αξιωματούχοι δυσκολεύονται να εκτιμήσουν πού θα στραφεί στη συνέχεια ο Τραμπ.
Πηγές που γνωρίζουν τις λεπτομέρειες σημειώνουν ότι ακόμη και σε προηγούμενες προσπάθειες διαπραγμάτευσης με το Ιράν, η Τεχεράνη δεν συμφώνησε να εγκαταλείψει τον εμπλουτισμό ουρανίου στο έδαφός της, μια κόκκινη γραμμή για την Ουάσινγκτον.
Στο Ισραήλ, αξιωματούχοι υπενθυμίζουν ότι ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου κατάφερε στο παρελθόν να επηρεάσει τον Τραμπ και να αποτρέψει τη ζημία για τα ισραηλινά συμφέροντα, και η εκτίμηση είναι ότι και αυτή τη φορά η πορεία προς μια συμφωνία θα είναι περίπλοκη, αν υπάρξει καν.
Από την οπτική γωνία του Ισραήλ, ο αρχικός πολεμικός στόχος του ήταν σαφής: να καταφέρει ένα σοβαρό πλήγμα στις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν σε μια σύντομη εκστρατεία, δημιουργώντας παράλληλα συνθήκες για την υπονόμευση του καθεστώτος εν μέρει μέσω της δραστηριότητας της Μοσάντ και της CIA.
Στην πραγματικότητα, ωστόσο, αν και έχουν σημειωθεί σημαντικά στρατιωτικά επιτεύγματα, αυτά δεν έχουν ακόμη μεταφραστεί σε καμία πραγματική αποσταθεροποίηση της κυβέρνησης στην Τεχεράνη.
Επιπλέον, η εκστρατεία εξελίχθηκε σε έναν πιο περίπλοκο ενεργειακό πόλεμο, ενώ οι Ιρανοί άντλησαν επίσης διδάγματα από το παρελθόν και βελτίωσαν την ικανότητά τους να ανακάμψουν, μεταξύ άλλων διορίζοντας αντικαταστάτες εκ των προτέρων και προετοιμάζοντας τους για σημαντικές ζημιές.
Μια ιρανική σημαία υψώνεται κοντά σε ένα κτίριο που κατέρρευσε γύρω από την πλατεία Φερντούσι μετά από αεροπορική επιδρομή στο κέντρο της Τεχεράνης. Φωτογραφία: EPA
Η απόφαση είναι στα χέρια του Τραμπ
Συμπερασματικά, οι αξιωματούχοι ασφαλείας τονίζουν ότι «δεν υπάρχει καμία πιθανότητα ο Τραμπ να κάνει οτιδήποτε χωρίς να λάβει υπόψη το ισραηλινό συμφέρον», ειδικά δεδομένης της συνεχιζόμενης ροής αμερικανικών δυνάμεων στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένων των Πεζοναυτών και πρόσθετων αεροπορικών μοιρών.
Στο Ισραήλ, οι αξιωματούχοι αναφέρονται επίσης στον αμερικανικό κατάλογο απαιτήσεων, ο οποίος περιλαμβάνει την αποτροπή ενός πυρηνικού προγράμματος, τον περιορισμό των πυραύλων και τον τερματισμό της υποστήριξης σε οργανισμούς-πληρεξούσιους, και τον περιγράφουν ως «έγγραφο παράδοσης του Ιράν».
Ταυτόχρονα, υπάρχει ανησυχία ότι ο Τραμπ μπορεί να προτιμήσει να καταλήξει σε συνεννοήσεις ακόμη και με το τίμημα των συμβιβασμών, προκειμένου να αποφύγει τις οικονομικές συνέπειες της συνέχισης των συγκρούσεων.
Εν τω μεταξύ, στον Λίβανο, το Ισραήλ επιδιώκει να διαχωρίσει τα μέτωπα. Η αντίληψη είναι ότι το Ιράν παραμένει το κεντρικό μέτωπο, αλλά μόλις τελειώσει η εκστρατεία, το Ισραήλ αναμένεται να μετατοπίσει τις προσπάθειές του προς τα βόρεια και να αυξήσει την πίεση στη Χεζμπολάχ, με στόχο τον αφοπλισμό της μέσω ενός συνδυασμού στρατιωτικής δράσης και διπλωματικής πίεσης.
Όπως και να ‘χει, το κατεστημένο ασφαλείας το συνοψίζει λέγοντας ότι η βασική προσωπικότητα παραμένει ο Πρόεδρος Τραμπ και ότι οι αποφάσεις που θα λάβει τις επόμενες ημέρες θα καθορίσουν εάν η προεκλογική εκστρατεία θα ολοκληρωθεί ή θα προχωρήσει στο επόμενο στάδιο.
Israel Hayom
—