Μόνιμη βάση V-BAT στη Μαρίτσα Ρόδου – «Ιπτάμενα μάτια» για τα Patriot στο Αιγαίο

Στη δημιουργία της πρώτης μόνιμης βάσης για τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη

κάθετης απογείωσης και προσγείωσης (VTOL) τύπου V-BAT

προχωρούν οι Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις, επιλέγοντας το στρατιωτικό αεροδρόμιο Μαρίτσας στο νησί της Ρόδου.

Τα συγκεκριμένα drones της αμερικανικής εταιρείας Shield AI υπάγονται επιχειρησιακά στο 472ο Τάγμα Επιτήρησης και Πληροφοριών (472 ΤΕΠ) και μέχρι σήμερα επιχειρούσαν αποκλειστικά από προσωρινές ή αυτοσχέδιες τοποθεσίες.

Η νέα αυτή μόνιμη υποδομή αναμένεται να προσφέρει ολοκληρωμένη τεχνική υποστήριξη, συντήρηση και σταθερό σημείο εκτόξευσης,

αναβαθμίζοντας κατακόρυφα την επιχειρησιακή ικανότητα της χώρας για τη διεξαγωγή συνεχούς, 24ωρης επιτήρησης σε ολόκληρο το νοτιοανατολικό Αιγαίο, σύμφωνα με ρεπορτάζ του του ουκρανικού στρατιωτικού και αμυντικού ειδησεογραφικού ιστότοπου Defense Express. 

Ο ρόλος των drones ως «ιπτάμενα μάτια» των συστημάτων Patriot

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, τα αναγνωριστικά V-BAT έχουν τη δυνατότητα να λειτουργήσουν ως συμπληρωματικός αισθητήρας για τα αντιαεροπορικά συστήματα μεγάλου βεληνεκούς Patriot. Αξιοποιώντας την ικανότητά τους να παραμένουν στον αέρα για περισσότερες από 12 ώρες με ωφέλιμο φορτίο 18 κιλών, τα drones μπορούν να καλύπτουν τα λεγόμενα «τυφλά σημεία» των επιγειών ραντάρ σε χαμηλά υψόμετρα.

Με τον τρόπο αυτό, εντοπίζουν έγκαιρα εχθρικά ελικόπτερα, χαμηλά ιπτάμενους πυραύλους κρουζ και άλλα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, μεταδίδοντας τις συντεταγμένες, την ταχύτητα και την κατεύθυνσή τους σε πραγματικό χρόνο στο Εθνικό Κέντρο Επιχειρήσεων (ΕΚΕΠΙΧ) και στις συστοιχίες αεράμυνας μέσω του προηγμένου συστήματος επικοινωνίας Link 16.

Τα πλεονεκτήματα, οι τακτικοί περιορισμοί και η εμπειρία της Ουκρανίας

Παρά την υψηλή επιχειρησιακή αξία του V-BAT, το οποίο δοκιμάστηκε σε συνθήκες πραγματικής μάχης στην Ουκρανία οδηγώντας την ελληνική πλευρά στην απόφαση να προχωρήσει σε επιπλέον προμήθειες, στρατιωτικοί αναλυτές του Defense Express επισημαίνουν ορισμένους τεχνικούς περιορισμούς.

Η αποκλειστική εξάρτηση της αεράμυνας από drones για τον εντοπισμό στόχων ενέχει κινδύνους, καθώς τα UAVs δεν διαθέτουν τη δυνατότητα ανίχνευσης βαλλιστικών πυραύλων — έναν τομέα όπου τα συστήματα Patriot με πυραύλους PAC-3 MSE υπερέχουν. Επιπλέον, η τακτική των Patriot να ενεργοποιούν τα ραντάρ τους την τελευταία στιγμή για να αποφύγουν τον εντοπισμό από αντι-ραντάρ πυραύλους ενδέχεται να περιπλέξει τη συνεργασία τους με τα drones, καθιστώντας τα V-BAT εξαιρετικά χρήσιμα αλλά κυρίως ως βοηθητικά εργαλεία επιτήρησης.

Η μελλοντική δυνατότητα άμεσης αναχαίτισης UAVs

Μία επιπλέον εκδοχή που δεν εξετάζει το Defense Express, ανοίγει η συνεργασία της ελληνικής ALTUS LSA με την αμερικανική Shield AI για την ανάπτυξη μιας οπλισμένης έκδοσης του μη επανδρωμένου αεροσκάφους V-BAT.

Στο επίκεντρο της τεχνικής συνεργασίας βρίσκεται η ενσωμάτωση του ελληνικής κατασκευής KMB στο V-BAT. Το KMB αποτελεί ένα μη επανδρωμένο όπλο υψηλής ταχύτητας που λαμβάνει δεδομένα στοχοποίησης από επίγεια ή ναυτικά ραντάρ, άλλα drones ή τους αισθητήρες του V-BAT. Όταν εντοπιστεί η απειλή, το KMB απελευθερώνεται από εξωτερικούς φορείς κάτω από τις πτέρυγες –με σύστημα ανάρτησης αντίστοιχο με εκείνο των μαχητικών αεροσκαφών– και κατευθύνεται αυτόνομα προς τον στόχο.

Με αυτή την μελλοντική δυνατότητα, και με το δεδομένο (όχι και τόσο σίγουρο με βάση την έως τώρα τακτική παραγγελιών του ΥΠΑΜ) ότι θα ενταχθεί στο ελληνικό οπλοστάσιο, τα V-BAT εξοπλισμένα με KMB, θα μπορούν να αναχαιτίζουν άμεσα χαμηλού κόστους στόχους, όπως τα τουρκικά UAVs, εξοικονομώντας τους ακριβούς πυραύλους Patriot για την αναχαίτηση σημαντικότερων απειλών.