Μαντάρα τα έκανε ο πρωθυπουργός στη συνέντευξη του στο Reuters

Σε συνέντευξή του στο Reuters, στη Νέα Υόρκη,

όπου η Ελλάδα ολοκληρώνει την προεδρία της στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ,

ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στο τουρκολιβυκό μνημόνιο και στην ανάγκη διεθνούς εκεχειρίας για την προστασία της ναυσιπλοίας στη Μαύρη Θάλασσα, μετά τη βύθιση ελληνόκτητου πλοίου από επίθεση με ναυτικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη στα ανοιχτά της Βουλγαρίας.

Παράλληλα, ζήτησε την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ναυτικής αποστολής Aspides στην Ερυθρά Θάλασσα, ενώ επανέλαβε την υποστήριξη της Αθήνας στη διατήρηση των οικονομικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

Μητσοτάκης για το τουρκολιβυκό μνημόνιο: «Αγνοεί εντελώς τη γεωγραφία»

Η έγκριση της συμφωνίας για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της ανατολικής Λιβύης την προηγούμενη εβδομάδα προκάλεσε την αντίδραση της Αθήνας, αλλά και της Αιγύπτου, του Μπαχρέιν και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, αναφέρει το Reuters. Οι συγκεκριμένες χώρες εξέφρασαν ανησυχίες για τις επιπτώσεις της συμφωνίας στην περιφερειακή ασφάλεια και τη διεθνή έννομη τάξη.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι η συμφωνία παραβλέπει την ύπαρξη ελληνικών νησιών στην περιοχή και επιχειρεί να διαμορφώσει νέα δεδομένα χωρίς να λαμβάνει υπόψη το διεθνές δίκαιο της θάλασσας.

«Αγνοεί εντελώς τη γεωγραφία, την πραγματικότητα ότι υπάρχουν ελληνικά νησιά — φαίνεται να εξαφανίζονται εντελώς στη σκέψη της Τουρκίας και της Λιβύης», δήλωσε, κατηγορώντας τις δύο πλευρές ότι επιχειρούν να δημιουργήσουν ένα «τετελεσμένο γεγονός» κατά παράβαση της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Από την πλευρά του, ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υπερασπίστηκε την πολιτική της Άγκυρας στην ανατολική Μεσόγειο, υποστηρίζοντας ότι οι αντιδράσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και άλλων χωρών στην έγκριση της συμφωνίας δεν έχουν νομική βάση. Η συμφωνία είχε αρχικά υπογραφεί το 2019 επισημαίνει το βρετανικό πρακτορείο.

Οι έρευνες για φυσικό αέριο νότια της Κρήτης

Ο Έλληνας πρωθυπουργός αναφέρθηκε και στις έρευνες για υδρογονάνθρακες, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα έχει προχωρήσει σε αδειοδοτήσεις για έρευνες φυσικού αερίου στα ανοιχτά της Κρήτης, σε κοινοπραξία με επικεφαλής την αμερικανική Chevron.

Από την υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου το 2019, η Αθήνα επιδιώκει παράλληλα τη σύναψη ξεχωριστής συμφωνίας με τη Λιβύη για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών μεταξύ των δύο χωρών.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εμφανίστηκε καθησυχαστικός ως προς τη συνέχιση των ερευνών, δηλώνοντας ότι «δεν υπάρχει κίνδυνος αυτές οι εξερευνήσεις να αμφισβητηθούν με οποιονδήποτε τρόπο».

Χαρακτήρισε Ελλάδα και Λιβύη «φυσικούς γείτονες» και κάλεσε την αφρικανική χώρα να προσέλθει σε απευθείας διαπραγματεύσεις με την Αθήνα, ζητώντας από τη λιβυκή πλευρά να λάβει τις σχετικές συνομιλίες «πολύ, πολύ σοβαρά».

Έκκληση για διεθνή εκεχειρία στη Μαύρη Θάλασσα

Σημαντικό μέρος της συνέντευξης του πρωθυπουργού στο Reuters αφορούσε την ασφάλεια της εμπορικής ναυσιπλοίας στη Μαύρη Θάλασσα, μετά τη βύθιση ελληνόκτητου πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων, το οποίο επλήγη από ναυτικά drones στα ανοιχτά της Βουλγαρίας.

Το περιστατικό σημειώθηκε σε μια περίοδο αυξημένης ανησυχίας για τις επιθέσεις εναντίον πλοίων στη δυτική Μαύρη Θάλασσα. Σύμφωνα με το Reuters, δεν είχε αποσαφηνιστεί άμεσα ποιος βρισκόταν πίσω από τη συγκεκριμένη επίθεση.

Η σημασία της περιοχής για την ελληνική ναυτιλία είναι ιδιαίτερα μεγάλη, καθώς ο ελληνόκτητος στόλος συγκαταλέγεται στους μεγαλύτερους παγκοσμίως και διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στη μεταφορά εμπορευμάτων στην ευρύτερη περιοχή. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ζήτησε τη διαμόρφωση ενός διεθνούς πλαισίου που θα διασφαλίζει την ελευθερία της ναυσιπλοίας και θα επιτρέπει την ασφαλή μεταφορά εμπορευμάτων.

«Χρειαζόμαστε κάποιο είδος διεθνούς εκεχειρίας όσον αφορά την ελευθερία της ναυσιπλοίας», δήλωσε, τονίζοντας ότι η απρόσκοπτη εξαγωγή σιτηρών από την περιοχή προς τις διεθνείς αγορές αποτελεί «ύψιστης προτεραιότητας» ζήτημα.

Το κόστος για την ελληνική ναυτιλία και οι εξαγωγές της Ουκρανίας

Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η επανέναρξη της εμπορικής δραστηριότητας στη Μαύρη Θάλασσα θα εξαρτηθεί από την ύπαρξη εγγυήσεων ασφαλούς διέλευσης για τα πλοία. «Οι Έλληνες εφοπλιστές θα είναι οι πρώτοι που θα ξαναρχίσουν το εμπόριο στη Μαύρη Θάλασσα, επίσης από την Ουκρανία, υπό την προϋπόθεση ότι είναι εγγυημένο ένα ασφαλές πέρασμα», δήλωσε.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στην επιβάρυνση που υφίσταται ο κλάδος της ναυτιλίας, καθώς τα κόστη ναύλωσης και ασφάλισης έχουν αυξηθεί σημαντικά εξαιτίας των κινδύνων που συνδέονται με τον πόλεμο.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην οικονομική εξάρτηση της Ουκρανίας από τις εξαγωγές αγροτικών προϊόντων, επισημαίνοντας ότι η αδυναμία μεταφοράς τους στις διεθνείς αγορές δημιουργεί πρόσθετα προβλήματα. «Είχαν μια πλούσια σοδειά, αλλά τα σιτηρά βρίσκονται τώρα σε σιλό, κινδυνεύοντας να σαπίσουν», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο πρωθυπουργός εκτίμησε, παράλληλα, ότι η Μόσχα δεν εμφανίζεται διατεθειμένη να συμμετάσχει σε ουσιαστικές συνομιλίες για την επίλυση του προβλήματος. «Δυστυχώς, προς το παρόν, η Ρωσία δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται να συμμετάσχει σε μια ουσιαστική συζήτηση», δήλωσε.

Περισσότερα ευρωπαϊκά πολεμικά πλοία στην Ερυθρά Θάλασσα

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης κάλεσε επίσης την Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύσει τη ναυτική αποστολή Aspides, η οποία ξεκίνησε το 2024 με στόχο την προστασία της εμπορικής ναυτιλίας στην Ερυθρά Θάλασσα από τις επιθέσεις των Χούθι της Υεμένης.

Η έκκληση του Έλληνα πρωθυπουργού διατυπώνεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ασφάλεια των θαλάσσιων διαδρομών στην περιοχή παραμένει κρίσιμο ζήτημα για το ευρωπαϊκό εμπόριο και την ενεργειακή τροφοδοσία. Ο Μητσοτάκης υποστήριξε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να διαθέσει περισσότερα μέσα στην περιοχή και να εξασφαλίσει τη συμμετοχή περισσότερων κρατών-μελών στην επιχείρηση.

«Το επιχείρημά μου είναι απλό: η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει συμφέρον να έχει μια συγκεκριμένη παρουσία με ισχυρά περιουσιακά στοιχεία σε αυτό το μέρος του κόσμου και χρειαζόμαστε περισσότερες χώρες να συμμετάσχουν στο Aspides», δήλωσε στο Reuters.

Όπως ανέφερε, η Ελλάδα, η Ιταλία και η Γαλλία έχουν ήδη διαθέσει στρατιωτικά μέσα στην αποστολή, χωρίς ωστόσο η μέχρι τώρα συνεισφορά να θεωρείται επαρκής. «Σαφώς δεν ήταν αρκετό», σημείωσε, αναφερόμενος στα μέσα που έχουν αναπτύξει οι τρεις χώρες. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές που επικαλείται το Reuters, στα τέλη Σεπτεμβρίου επιχειρούσαν στο πλαίσιο της αποστολής έξι πολεμικά πλοία.

Οι επιθέσεις των Χούθι και η ασφάλεια των θαλάσσιων οδών

Ο Έλληνας πρωθυπουργός συνέδεσε την ανάγκη ενίσχυσης της ευρωπαϊκής παρουσίας με την προστασία τόσο των χωρών του Κόλπου όσο και των θαλάσσιων οδών που είναι απαραίτητες για την ευρωπαϊκή οικονομία.

«Αν θέλουμε πραγματικά να στείλουμε το μήνυμα και στις χώρες του Κόλπου ότι λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη την ασφάλειά τους, αλλά προστατεύουμε επίσης τις κρίσιμες αρτηρίες και τις πλωτές οδούς που είναι απολύτως απαραίτητες για το ευρωπαϊκό εμπόριο, θα πρέπει να είμαστε πρόθυμοι να αναπτύξουμε περισσότερα μέσα σε αυτό το μέρος του κόσμου», δήλωσε.

Η ελληνική θέση για τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας

Τέλος, ερωτηθείς για την απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να άρει νωρίτερα τον Οκτώβριο τις κυρώσεις στις εξαγωγές ρωσικού ντίζελ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε τη στήριξη της Ελλάδας στη διατήρηση της οικονομικής πίεσης προς τη Μόσχα.

Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι οι κυρώσεις αποτελούν εργαλείο για την αύξηση του οικονομικού κόστους που επωμίζεται η Ρωσία εξαιτίας της συνέχισης του πολέμου στην Ουκρανία. «Πιστεύουμε ότι πρέπει να ασκήσουμε οικονομική πίεση και να επιβάλουμε περισσότερο οικονομικό βάρος στη Ρωσία για να στείλουμε ένα πολύ σαφές μήνυμα ότι όσο παρατείνουν αυτόν τον πόλεμο, θα υποστούν πολύ συγκεκριμένες οικονομικές συνέπειες», δήλωσε.