Ο θάνατος ενός αγαπημένου προσώπου αποτελεί μια από τις μεγαλύτερες απώλειες που μπορεί να βιώσει κανείς. Είναι μία βαθιά πληγή που χρειάζεται ίαση και το φάρμακο για να τον αντιμετωπίσουμε είναι το πένθος. Το πένθος είναι η διαδικασία με την οποία οι άνθρωποι προσαρμόζονται στην απώλεια. Είναι ο ψυχικός πόνος που πληγώνει και πολλές φορές φοβίζει τους ανθρώπους. Όταν πενθούμε αισθανόμαστε πόνο και θλίψη.
Η θλίψη είναι μια φυσιολογική και υγιής αντίδραση στην απώλεια, είναι ένας δρόμος μοναχικός, γιάυτό κάθε άνθρωπος βιώνει τη θλίψη με το δικό του τρόπο, ανάλογα τις συνθήκες του θανάτου και την ηλικία του αποθανόντα. Η διαχείρηση του πένθους περιλαμβάνει ορισμένα στάδια τα οποία αποτελούν μια επίπονη διαδικασία.
Τα στάδια αυτά ξεκινούν με την άρνηση της απώλειας και συνεχίζουν μέχρι το άτομο να δεχτεί τελικά την απώλεια.
Στο πρώτο στάδιο, της άρνησης, το άτομο δε μπορεί να δεχτεί την απώλεια. Περιλαμβάνει το πρώτο σοκ, το οποίο προκαλεί έντονο άγχος, με αποτέλεσμα ο οργανισμός να αμύνεται για την αντιμετώπισή του.
Απώλεια και διαχείριση του πένθους
Στο δεύτερο στάδιο, ο θυμός κάνει την εμφάνισή του. Σε αυτό το στάδιο του πένθους, ο άνθρωπος έχει την ανάγκη να θυμώσει, να ξεσπάσει στους κοντινούς του ανθρώπους και να βρει έναν υπαίτιο.
Το επόμενο στάδιο είναι εκείνο της διαπραγμάτευσης. Εδώ κάνουν την εμφάνισή τους ενοχές, ότι ίσως έπρεπε να κάνουμε κάτι περισσότερο για να αποφύγουμε την απώλεια.
Έπειτα ο άνθρωπος περνάει στο στάδιο της κατάθλιψης.
Στο στάδιο αυτό εμφανίζονται καταθλιπτικά συμπώματα όπως η θλίψη, ο πόνος, η απόσυρση, η έλλειψη ικανοποίησης, διαταραχές του ύπνου και της όρεξης και η μείωση των δραστηριοτήτων.
Κατά τη διάρκεια του πένθους, τα παραπάνω θεωρούνται απολύτως φυσιολογικά. Το άτομο έχει ανάγκη να κλάψει, να αναγνωρίσει τα συναισθήματά του και να τα να εκφράσει. Το τελευταίο στάδιο του πένθους περιλαμβάνει την αποδοχή της απώλειας. Το άτομο συνειδητοποιεί ότι δεν μπορεί να αλλάξει την απώλεια και προσπαθεί να συνεχίσει την καθημερινότητά του διατηρώντας στη μνήμη του στιγμές με τον αποθανόντα.
Κάθε άνθρωπος μπορεί να βιώσει τα διάφορα στάδια του πένθους με διαφορετικό τρόπο, διαφορετική διάρκεια και ένταση. Συνήθως, χρειάζονται δύο χρόνια για να ξεπεράσει κάποιος το θάνατο ενός αγαπημένου προσώπου, ο χρόνος όμως μπορεί να είναι και μεγαλύτερος αν ο θάνατος έρθει ξαφνικά. Παρόλα αυτά, μερικές φορές μπορεί να μην υπάρξει φυσιολογική διεργασία του πένθους με αποτέλεσμα να παρατηρηθεί στασιμότητα σε κάποιο από τα στάδια πριν την αποδοχή. Στις περιπτώσεις αυτές, κρίνεται απαραίτητη η στήριξη και η παρακολούθηση από ψυχολόγο.
Τρόποι διαχείρισης του πένθους
• Εκφράστε τα συναισθήματά σας
• Εντοπίστε τις αρνητικές σκέψεις που κάνετε και αξιολογήστε την αξιοπιστία τους
• Ζητήστε παρηγοριά κοντά σε αγαπημένα πρόσωπα
• Αντιμετωπίστε τις ενοχές που ίσως αισθάνεστε
• Αποδεχθείτε την αλλαγή που φέρνει η απώλεια στη ζωή σας
• Απασχοληθείτε με δραστηριότητες που σας ικανοποιούν
• Φροντίστε την υγεία σας
• Ζητήστε τη βοήθεια ψυχολόγου
“Δεν έχει σημασία που βρίσκεται το κορμί, αλλά που ταξιδεύει η ψυχή μας’’
Σωκράτης
Άντζελα Π. Νικήτα
Κλινικός Ψυχολόγος-Ψυχολόγος της Υγείας?
www.angelanikita.gr Πρωτοσελιδα – Ειδήσεις