Μπορεί να φαίνεται ότι το μεγαλύτερο μέρος του κόσμου είναι ενωμένο στην καταδίκη του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά ενώ υπάρχει ένας συνασπισμός υπό την ηγεσία της Δύσης εναντίον της Ρωσίας, δεν υπάρχει παγκόσμιος συνασπισμός. Αυτό θα μπορούσε να έχει σημαντικές επιπτώσεις για το μέλλον της διεθνούς χρηματοδότησης, καθώς χώρες σε όλο τον κόσμο ανταποκρίνονται στη δραματική κίνηση των ΗΠΑ και των συμμάχων τους να παγώσουν τη Ρωσία. συναλλαγματικά αποθέματα της Ρωσίας.
Η Κίνα, ειδικότερα, έχει μακροπρόθεσμα σχέδια ώστε το νόμισμά της να διαδραματίσει πολύ μεγαλύτερο ρόλο στο διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα. Το Πεκίνο θεωρεί τη δεσπόζουσα θέση του δολαρίου ως ένα από τα προπύργια της αμερικανικής ισχύος που θέλει να απομακρυνθεί, την άλλη πλευρά του ελέγχου των ωκεανών από το Ναυτικό των ΗΠΑ. Η ουκρανική σύγκρουση θα ενισχύσει αυτήν την άποψη.
Αλλά εάν υπάρξει μια σταθερή απομάκρυνση από το δολάριο τα επόμενα χρόνια, οι κυρώσεις στην κεντρική τράπεζα της Ρωσίας μπορεί να θεωρηθούν όχι ως ένας τολμηρός, νέος τρόπος άσκησης πίεσης σε έναν αντίπαλο, αλλά η στιγμή που η κυριαρχία του δολαρίου άρχισε να μειώνεται. — μια οικονομική Διώρυγα του Σουέζ.
Οι αναλυτές επισημαίνουν ότι προηγούμενα παραδείγματα οικονομικού πολέμου σχετίζονταν ως επί το πλείστον με το μπλοκάρισμα χρημάτων για την τρομοκρατία ή είχαν αναπτυχθεί σε συγκεκριμένες περιπτώσεις όπως το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν. Η στόχευση μιας χώρας μεγέθους και ισχύος της Ρωσίας είναι άνευ προηγουμένου, και καλώς ή κακώς θα μπορούσε να γίνει σχέδιο για το μέλλον, υποστηρίζει ο Mitu Gulati, καθηγητής οικονομικού δικαίου στο Πανεπιστήμιο της Βιρτζίνια. «Αν αλλάξετε τους κανόνες για τη Ρωσία, αλλάζετε τους κανόνες για ολόκληρο τον κόσμο», λέει. «Μόλις αλλάξουν αυτοί οι κανόνες, αλλάζουν για πάντα τα διεθνή οικονομικά».
Μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου, η Ρωσία είχε εξαπολύσει εισβολή στην Ουκρανία, είχαν επιβληθεί κυρώσεις και ένα μεγάλο μέρος των συναλλαγματικών διαθεσίμων της ρωσικής κεντρικής τράπεζας είχε παγώσει. Οι δυτικές κυβερνήσεις εξέπληξαν τις ίδιες και τη Μόσχα με τη δύναμη της οικονομικής τους απάντησης στον πόλεμο. Ως αποτέλεσμα, το ρούβλι υποχώρησε στα 135 έναντι του δολαρίου, υποτίμηση περίπου 50 % από την αρχή του έτους.
Έξι εβδομάδες μετά τον πόλεμο, η κατάσταση φαίνεται διαφορετική — τουλάχιστον επιφανειακά. Το ρούβλι έχει ανακτήσει το μεγαλύτερο μέρος του εδάφους που έχασε τις ημέρες μετά την πρώτη ανακοίνωση των κυρώσεων – ωθώντας ορισμένους Ρώσους αξιωματούχους να ισχυριστούν ότι τα μέτρα απέτυχαν.
Ωστόσο, οι αναλυτές λένε ότι η ανάκαμψη αντανακλά σε μεγάλο βαθμό τους δρακόντειους ελέγχους κεφαλαίων και τις αυξήσεις επιτοκίων που αποκάλυψε η Ρωσία ως απάντηση. Προσθέτουν ότι ο οικονομικός αντίκτυπος θα είναι αναμφίβολα σοβαρός, ανεξάρτητα από τις κινήσεις του ρουβλίου. «Είναι πολύ ζοφερό», λέει η Carmen Reinhart, επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας. «Η μοντελοποίηση σε μια εποχή σαν αυτή είναι τέχνη, επομένως δεν θέλω να είμαι πολύ ακριβής, αλλά μιλάμε για σημαντικές, διψήφιες μειώσεις της οικονομικής δραστηριότητας και εκτίναξη του πληθωρισμού». Ωστόσο, υπάρχουν μερικές ενδεικτικά σημάδια ότι η Ρωσία θα μπορούσε να βρει τρόπους να παρακάμψει τις κυρώσεις… Ένας τομέας είναι το εμπόριο. Η Ινδία, μια χώρα που επιθυμεί να διατηρήσει την ανεξαρτησία της εξωτερικής της πολιτικής, φλερτάρει με την ιδέα να προσφέρει μια κερκόπορτα πληρωμών στη Ρωσία. Ινδοί αξιωματούχοι λένε ότι η κυβέρνηση και η κεντρική τράπεζα εξέτασαν τη βιωσιμότητα μιας συμφωνίας ρουπίας-ρούβλι – ενός μηχανισμού που χρησιμοποιούσαν οι δύο χώρες κατά την εποχή της Σοβιετικής Ένωσης, ο οποίος περιλάμβανε επίσης ανταλλαγές που αφορούσαν πετρέλαιο και άλλα αγαθά. Ωστόσο, οι αξιωματούχοι τονίζουν ότι το ζήτημα δεν έχει ακόμη διευθετηθεί. Τέτοιες ρυθμίσεις «δεν είναι εύκολο να αναιρεθούν μόλις περάσει η κρίση», προειδοποιεί ένας επίσημος.
Κάποιοι φοβούνται ότι ο πόλεμος είναι η αρχή μιας βαθιάς αλλαγής στην παγκόσμια οικονομία. Ο Larry Fink, ο διευθύνων σύμβουλος της BlackRock, του μεγαλύτερου επενδυτικού ομίλου στον κόσμο με υπό διαχείριση περιουσιακά στοιχεία 10 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, υποστήριξε στην ετήσια επιστολή του προς τους μετόχους ότι, «η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία έβαλε τέλος στην παγκοσμιοποίηση που ζήσαμε τις τελευταίες τρεις δεκαετίες». Ένα αποτέλεσμα, είπε, θα μπορούσε να είναι η μεγαλύτερη χρήση των ψηφιακών νομισμάτων – ένας τομέας όπου οι κινεζικές αρχές έχουν κάνει σημαντικές προετοιμασίες. Ακόμη και το ΔΝΤ πιστεύει ότι η κυριαρχία του δολαρίου θα μπορούσε να μειωθεί λόγω του «κατακερματισμού» του συστήματος, αν και πιθανότατα θα παραμείνει το κύριο παγκόσμιο νόμισμα. «Βλέπουμε ήδη ότι ορισμένες χώρες επαναδιαπραγματεύονται το νόμισμα στο οποίο πληρώνονται για το εμπόριο», λέει η Gita Gopinath, πρώτη αναπληρώτρια διευθύνουσα σύμβουλος του ΔΝΤ. Οι κυρώσεις θα μπορούσαν επίσης να επιταχύνουν τις αλλαγές στη διεθνή χρηματοοικονομική υποδομή. Ως μέρος της ώθησής της να μειώσει την εξάρτηση από συστήματα που ελέγχονται από τις ΗΠΑ, η Κίνα έχει περάσει χρόνια αναπτύσσοντας το δικό της σύστημα διασυνοριακών διατραπεζικών πληρωμών σε renminbi (Cips), το οποίο έχει πλέον 1.200 ιδρύματα μέλη σε 100 χώρες.
«Υπήρξαν πολλές κρούσεις έκτοτε σχετικά με το ότι το δολάριο ΗΠΑ έχασε την ιδιότητά του ως αποθεματικού νομίσματος και νομίσματος επιλογής στις ενεργειακές αγορές και στη διεθνή οικονομία, [αλλά] δεν το είδαμε να συμβαίνει», λέει ο Σμιθ, πρώην αξιωματούχος του Υπουργείου Οικονομικών. «Το δολάριο ΗΠΑ συνέχισε να παραμένει ισχυρό ως πηγή σταθερότητας στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές συναλλαγές και αυτό είναι πιθανό να συνεχιστεί ακόμη και μετά την καταιγίδα της σκόνης στον πόλεμο της Ουκρανίας που έχει εξαπολύσει η Ρωσία».
Υ.Γ
Δείτε και την ισοτιμία και τις διακυμάνσεις Ρούβλι-Ευρώ και Δολαρίου τον τελευταίο μήνα και έτος
