Μίχος Παναγιώτης
Περιπλοκές στις ελληνοουκρανικές σχέσεις από τα ακραία αιτήματα του Κίεβου – Η απειλή κυρώσεων και η αντίδραση της Αθήνας
Τα «γκρίζα» σημεία και οι ευθύνες του Κίεβου στην υπόθεση Antonov σε συνδυασμό με τα σωρηδόν ουκρανικά αιτήματα που φθάνουν στο ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών –με περιεχόμενο και ύφος που δεν αρμόζει όπως εξηγούσαν διπλωματικές πηγές- έχουν οδηγήσει σε ψύχρανση τις διμερείς σχέσεις.
Αποκορύφωμα, σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του «Βήματος», φέρεται να ήταν η απειλή του Κιέβου ότι θα επιβάλλει κυρώσεις στην Αθήνα λόγω… της δραστηριοποίησης ελληνικών εταιρειών στη Ρωσία.
Το χρονικό
Ειδικότερα, προ ημερών εστάλη στο υπουργείο Εξωτερικών μια ουκρανική διπλωματική νότα –όπως γίνεται σχεδόν σε καθημερινή βάση- μέσω της οποίας ζητούνται εξηγήσεις για επτά ελληνικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται επί ρωσικού εδάφους. Οι δραστηριότητες των συγκεκριμένων εταιρειών, όπως είναι σε θέση να γνωρίζει «Το Βήμα», δεν εμπίπτουν στο πλαίσιο των κυρώσεων που επιβλήθηκαν στη Ρωσία σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ) μετά την εισβολή στην Ουκρανία και το συνακόλουθο ξέσπασμα του πολέμου.
Παρόλα αυτά, η Ουκρανία απείλησε με κυρώσεις την Ελλάδα, μια χώρα που της συμπαραστάθηκε άμεσα, αμέριστα και με ξεκάθαρο τρόπο (αποστολή όπλων και ανθρωπιστικής βοήθειας, υποδοχή προσφύγων, υιοθέτηση κυρώσεων εναντίον της Ρωσίας).
Ενόχληση Αθήνας
Αυτό το αίτημα του Κίεβου φαίνεται ότι ενόχλησε την ελληνική πλευρά. Ο Ουκρανός πρεσβευτής στην Αθήνα, Σεργκέι Σουτένκο, κλήθηκε στο υπουργείο Εξωτερικών, όπου του έγιναν του παρά πολύ έντονες παρατηρήσεις. Ο κ. Σουτένκο, κατά πληροφορίες, ισχυρίστηκε ότι διαβίβασε τη σχετική νότα όπως του ζητήθηκε από τη χώρα του, ενώ δεν είχε επαρκείς εξηγήσεις όσον αφορά στις πηγές πληροφόρησης για τις δραστηριότητες των ελληνικών εταιρειών.
Ανώτεροι διπλωματικοί αξιωματούχοι υπογράμμιζαν στο «Βήμα» ότι μια σειρά ουκρανικών αιτημάτων έχουν προκαλέσει ενόχληση και δυσφορία στην Αθήνα, καθώς όπως λένε, το Κίεβο φαίνεται πως έχει χάσει κάθε μέτρο στο τι και πώς το ζητά.
Μεγάλη ενόχληση, και για αυτό είχε λάβει αρνητική απάντηση σε κάθε επίπεδο και με κάθε τρόπο, ήταν το αίτημα να μπει φρένο στη λειτουργία ελληνικού τηλεοπτικού σταθμού εθνικής εμβέλειας για την παρουσίαση φιλορωσικών θέσεων, το οποίο είχε αποκαλύψει «Το Βήμα» στις 2 Απριλίου.
Πετρέλαιο
Στον καταιγισμό των ουκρανικών αιτημάτων περιλαμβάνεται η επιπλέον οικονομική και εξοπλιστική ενίσχυση. Παράλληλα, υπάρχουν διαμαρτυρίες, τόσο άμεσα όσο και έμμεσα για τη μεταφορά του ρωσικού πετρελαίου σε τρίτες χώρες από πλοία ελληνικών συμφερόντων.
Ενδεικτικό είναι το δημοσίευμα της ουκρανικής ιστοσελίδας «ports.ua» το οποίο φέρει τον (μακροσκελή) τίτλο «Μετά την έναρξη του πολέμου, περισσότερο από το ένα τρίτο των ρωσικών εξαγωγών θαλάσσιου πετρελαίου μεταφέρονταν από ελληνικά δεξαμενόπλοια».
Στο ρεπορτάζ υπογραμμίζεται ότι ο κατά προσέγγιση «όγκος τέτοιων logistics υπερβαίνει τους 19 εκατομμύρια τόνους πετρελαίου αξίας 16 δισεκατομμυρίων δολαρίων», ενώ κατονομάζονται οι ελληνικές εταιρίες.
«Ενώ τα ελληνικά τάνκερ μεταφέρουν πετρέλαιο και αναπληρώνουν τον προϋπολογισμό της Ρωσικής Ομοσπονδίας για την παραγωγή πυραύλων και βομβών, παιδιά από την Ουκρανία πεθαίνουν» σημειώνεται.
Μετά την υιοθέτηση της έκτης δέσμης κυρώσεων εναντίον της Μόσχας τον περασμένο Ιούνιο, προβλέπεται η απαγόρευση αγοράς, εισαγωγής ή μεταφοράς αργού πετρελαίου και ορισμένων προϊόντων πετρελαίου από τη Ρωσία στην ΕΕ. Ωστόσο, οι περιορισμοί για το πετρέλαιο θα εφαρμοστούν σταδιακά εντός εξαμήνου και για τη δεύτερη περίπτωση εντός οκτώ μηνών.