Η υπηρεσιακή κυβέρνηση της Βουλγαρίας και η Lukoil Neftochim Bulgaria συμφώνησαν ότι η ρωσική εταιρεία θα αρχίσει να πληρώνει το πραγματικό ποσό των φόρων στη Βουλγαρία, εάν της επιτραπεί να συνεχίσει να λειτουργεί σε πλήρη δυναμικότητα και να συνεχίσει να εξάγει πετρελαιοειδή στην ΕΕ μέχρι το τέλος του 2024.
Σύμφωνα με τον αναπληρωτή πρωθυπουργό Οικονομικής Πολιτικής, Hristo Alexiev, η αλλαγή θα οδηγήσει σε επιπλέον 350 εκατομμύρια ευρώ στον κρατικό προϋπολογισμό τουλάχιστον.
«Σήμερα πετύχαμε ένα πολύ σημαντικό βήμα – από την 1η Ιανουαρίου 2023, η Lukoil θα μεταφέρει όλη την παραγωγή, τα έσοδα και τους φόρους που θα καταβάλλονται στη Βουλγαρία και όχι, όπως συνέβαινε πριν, στην Ολλανδία ή την Ελβετία», δήλωσε ο Αλέξιεφ κατά τη διάρκεια ενημέρωσης με τη διοίκηση της ρωσικής πετρελαϊκής εταιρείας τη Δευτέρα.
«Εντός μιας εβδομάδας, αφού η Βουλγαρία υιοθετήσει τις σχετικές νομικές πράξεις, η εποπτεία της Lukoil θα λάβει απόφαση για τη μετάβαση σε ένα καθεστώς στο οποίο θα μεταφέρει τα πραγματικά κέρδη της από την επεξεργασία πετρελαίου στη Βουλγαρία», δήλωσε η διοίκηση της ρωσικής εταιρείας.
Αποφυγή του ευρωπαϊκού εμπάργκο;
Η συμφωνία φαίνεται καλή για τη Lukoil, διότι η Βουλγαρία μπορεί να γίνει βάση για τη μερική αποφυγή του ευρωπαϊκού εμπάργκο πετρελαίου.
Στη δέσμη κυρώσεων του Ιουνίου, η ΕΕ απαγόρευσε την αγορά, εισαγωγή ή μεταφορά ρωσικού αργού πετρελαίου από τις 5 Δεκεμβρίου 2022 και άλλων διυλισμένων προϊόντων πετρελαίου από τις 5 Φεβρουαρίου 2023 από τη Ρωσία.
Ωστόσο, η Βουλγαρία έλαβε παρέκκλιση «λόγω της ιδιαίτερης γεωγραφικής της θέσης» και θα μπορεί να συνεχίσει να εισάγει αργό πετρέλαιο και προϊόντα πετρελαίου μέσω θαλάσσιων μεταφορών μέχρι το τέλος του 2024.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη ανακοινώσει ότι η Lukoil δεν μπορεί να εξάγει πετρελαιοειδή που παράγονται από ρωσικό πετρέλαιο από τη Βουλγαρία, αλλά η υπηρεσιακή κυβέρνηση ισχυρίζεται ότι η θέση των Βρυξελλών παρερμηνεύτηκε από τα βουλγαρικά μέσα ενημέρωσης, δήλωσε το Υπουργείο Οικονομικών τον Οκτώβριο.
Το υπουργείο επεσήμανε μια υποσημείωση που εξαιρεί από τις κυρώσεις «τα διυλισμένα προϊόντα πετρελαίου που παράγονται σε τρίτη χώρα με βάση το ρωσικό αργό πετρέλαιο και εξάγονται σε άλλη χώρα ή τρίτη χώρα», «επειδή παράγονται εκτός Ρωσίας».
Με άλλα λόγια, η βενζίνη και το ντίζελ που παράγονται από ρωσικό αργό πετρέλαιο εκτός ης Ένωσης και κατά τα άλλα ακολουθούν τους κανόνες που υποστηρίζονται από την ΕΕ, όπως το επερχόμενο ανώτατο όριο τιμών του ρωσικού πετρελαίου, μπορούν να εισέλθουν στην ενιαία αγορά. Ωστόσο, η κυβέρνηση δεν παρείχε λεπτομέρειες σχετικά με το πώς ο κανόνας εφαρμόζεται στη Βουλγαρία ως μέλος της ΕΕ.
Εν τω μεταξύ, η υπηρεσιακή κυβέρνηση στη Σόφια προτίθεται να ακυρώσει το διάταγμα της προηγούμενης κυβέρνησης του Kiril Petkov, το οποίο απαγορεύει την εξαγωγή καυσίμων που παράγονται από το ρωσικό διυλιστήριο στη Βουλγαρία μετά τις 5 Δεκεμβρίου. Αυτό θα επιτρέψει στη ρωσική εταιρεία να συνεχίσει να εργάζεται στη Βουλγαρία με το ισχύον καθεστώς μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2024, οπότε λήγει η ειδική παρέκκλιση για τη Βουλγαρία.
Καταχρήσεις
Η εταιρεία αποτελεί εδώ και καιρό αγκάθι για τις βουλγαρικές αρχές. Τον Σεπτέμβριο, η Επιτροπή για την Προστασία του Ανταγωνισμού κατηγόρησε τη Lukoil Bulgaria για κατάχρηση της δεσπόζουσας θέσης της, εφαρμόζοντας «συμπίεση τιμών» στο χονδρικό εμπόριο καυσίμων στη Βουλγαρία.
Η Lukoil Neftohim Bulgaria, η οποία εντάχθηκε στον όμιλο Lukoil το 1999, είναι το μεγαλύτερο διυλιστήριο πετρελαίου στα Βαλκάνια. Το διυλιστήριο βρίσκεται στο λιμάνι Μπουργκάς της Μαύρης Θάλασσας και κατασκευάστηκε έτσι ώστε να μπορεί να διυλίζει μόνο ρωσικό πετρέλαιο και άλλα σπάνια είδη πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή.
Ωστόσο, παρά την κυρίαρχη θέση στην αγορά, μεταξύ 2006 και 2020, η εταιρεία παρουσίασε κέρδη μόνο το 2007, το 2016 και το 2017, δηλώνοντας ζημίες όλα τα υπόλοιπα έτη. Στην τελευταία έκθεση της εταιρείας, που δημοσιεύθηκε το 2020, η εταιρεία ανακοίνωσε ζημίες άνω των 255 εκατ. ευρώ.
Η ενδιάμεση εταιρεία στο εμπόριο πετρελαίου για τη Βουλγαρία είναι η εταιρεία «Litasco», εγγεγραμμένη στην Ελβετία, η οποία είναι βασικός μέτοχος της «Lukoil Neftochim Bulgaria», η οποία αγοράζει αργό πετρέλαιο από τη ρωσική Lukoil και το πωλεί σε διυλιστήριο στη Βουλγαρία.
Με τον τρόπο αυτό αποφεύγεται η καταβολή φόρων στη Βουλγαρία και μεγαλύτερο μέρος του κέρδους παραμένει στη Ρωσία.
Όροι και προϋποθέσεις της Lukoil
Η ρωσική εταιρεία δήλωσε ότι αναλαμβάνει την υποχρέωση να αυξήσει τα έσοδα του βουλγαρικού προϋπολογισμού υπό τέσσερις προϋποθέσεις – διατήρηση του μακροοικονομικού περιβάλλοντος, λειτουργία του εργοστασίου στο μέγιστο φορτίο, χρήση του ρωσικού πετρελαίου «Urals» και άρση της απαγόρευσης εξαγωγής πετρελαιοειδών από τη Βουλγαρία.
Ο αναπληρωτής πρωθυπουργός Hristo Alexiev λέει ότι δεν υπάρχει κανένας λόγος για τον οποίο η Βουλγαρία δεν θα πρέπει να επωφεληθεί οικονομικά από την κατάσταση και να χάσει πρόσθετα έσοδα από τον προϋπολογισμό. «Γιατί να στερηθούμε 400-450 εκατομμύρια λέβα στο δημόσιο ταμείο», δήλωσε ο υπουργός.
Τα χρήματα θα πρέπει να προέλθουν από έναν εταιρικό φόρο 10% επί του πραγματικού κέρδους του διυλιστηρίου συν την παρακράτηση προσωρινής εισφοράς αλληλεγγύης 33% επί της διαφοράς του φορολογητέου κέρδους για το 2022. Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης προειδοποίησε ότι εάν δεν επιτραπεί η εξαγωγή πετρελαιοειδών από τη Lukoil, η εταιρεία θα εξετάσει το ενδεχόμενο να κλείσει το διυλιστήριο.
Ο εκτελεστικός διευθυντής της «Lukoil Neftochim Burgas» Ilshat Sharafutdinov σημείωσε ότι έχουν διεξαγάγει «εποικοδομητικές διαπραγματεύσεις» με τη βουλγαρική κυβέρνηση. Σχολίασε ότι είναι δίκαιο οι φόροι από τις δραστηριότητες της εταιρείας να παραμείνουν στη Βουλγαρία.
«Το εργοστάσιο στο Μπουργκάς λειτουργεί με αυτό το καθεστώς από το 2020, ώστε τα οικονομικά έσοδα να παραμείνουν στη Βουλγαρία. Η οικονομική πραγματικότητα από τότε δεν επέτρεπε τέτοια υπερκέρδη. Μετά την αλλαγή του επιχειρηματικού καθεστώτος, πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι είναι σημαντικό να διατηρήσουμε τις μακροοικονομικές συνθήκες – όπως αυτές που έχουμε σήμερα. Η άλλη σημαντική προϋπόθεση είναι ότι το εργοστάσιο θα είναι στο μέγιστο δυνατό βαθμό φορτωμένο με «Urals» (ρωσικό πετρέλαιο)», δήλωσε ο Sharafutdinov .