Χειμερινό ηλιοστάσιο: Ο Θρίαμβος του Φωτός στη σκοτεινότερη ημέρα του χρόνου

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ

 

Σύντομα έρχεται το χειμερινό ηλιοστάσιο για το 2022, το οποίο θα σηματοδοτήσει και επίσημα την έναρξη του «αστρονομικού» χειμώνα, στην Ελλάδα, αλλά και σε ολόκληρο το βόρειο ημισφαίριο του πλανήτη.

Με βάση την επιστήμη της αστρονομίας, ο χειμώνας ξεκινά με την έλευση του χειμερινού ηλιοστασίου και θα διαρκέσει μέχρι και τις 20 Μαρτίου για φέτος. Σημειώνουμε ότι ο μετεωρολογικός χειμώνας έχει ήδη ξεκινήσει από την 1η ημέρα του Δεκεμβρίου και λήγει με το τέλος του Φεβρουαρίου.

Την ίδια στιγμή που εδώ θα λαμβάνει χώρα το χειμερινό ηλιοστάσιο, στις περιοχές που υπάγονται στον νότιο ημισφαίριο θα πραγματοποιηθεί το θερινό ηλιοστάσιο, οπότε και θα ξεκινήσει το καλοκαίρι.

Χειμερινό ηλιοστάσιο 2022: Πότε πέφτει

Κάθε χρόνο, στο βόρειο ημισφαίριο του πλανήτη, το χειμερινό ηλιοστάσιο πραγματοποιείται μεταξύ 21 και 22 Δεκεμβρίου, ενώ, το θερινό μεταξύ 20 και 21 Ιουνίου.

Για το 2022, το χειμερινό ηλιοστάσιο θα λάβει χώρα την Τετάρτη, 21 Δεκεμβρίου, 11:48 ώρα Ελλάδας.

Σύμφωνα με την αστρονομική ιστοσελίδα «Astronomy», ο λόγος που τα ηλιοστάσια δεν πραγματοποιούνται κάθε χρόνο την ίδια ακριβώς ημέρα, οφείλεται στο γεγονός ότι το μεγαλύτερο μέρος του πλανήτη ακολουθεί το Γρηγοριανό Ημερολόγιο. Αν και με βάση το συγκεκριμένο ημερολόγιο, ένα έτος διαρκεί μόλις 365 ημέρες, στην πραγματικότητα η τροχιά της Γης γύρω από τον Ήλιο έχει διάρκεια 365,256 ημέρες.

Τι είναι το χειμερινό ηλιοστάσιο

Όπως εξηγεί η εγκυκλοπαίδεια «Britannica», κατά την ημέρα του χειμερινού ηλιοστασίου, ο πλανήτης μας έχει κλίση που τον τοποθετεί όσο πιο μακριά είναι εφικτό, σε σχέση με τη θέση του Ηλίου.

Αυτό σημαίνει ότι κατά το χειμερινό ηλιοστάσιο, παρατηρείται η μικρότερη σε διάρκεια ημέρα και η μεγαλύτερη σε διάρκεια νύχτα ολόκληρης της χρονιάς. Ειδικότερα, για το 2022, η ημέρα θα κρατήσει περίπου 9,5 ώρες, και η νύχτα θα έχει διάρκεια κάτι λιγότερο από 14,5 ώρες.

Παράλληλα, ήδη από την επομένη, η διάρκεια της ημέρας αρχίζει σιγά – σιγά να μεγαλώνει μέχρι και την έλευση του θερινού ηλιοστασίου, οπότε και βλέπουμε και τη μεγαλύτερη σε διάρκεια ημέρα της χρονιάς.

Αξίζει να σημειωθεί ότι πολλοί είναι εκείνοι που μπερδεύουν τις δύο ισημερίες(φθινοπωρινή, εαρινή) με τα δύο ηλιοστάσια (χειμερινό, θερινό), ωστόσο πρόκειται για δύο εντελώς διαφορετικά φαινόμενα.

Οι ισημερίες λαμβάνουν χώρα γύρω στις 21 Μαρτίου (εαρινή) και γύρω στις 23 Σεπτεμβρίου (φθινοπωρινή) κάθε χρόνο και σηματοδοτούν την έναρξη της άνοιξης και του φθινοπώρου αντίστοιχα. Κατά τη διάρκεια των ισημερινών, η ημέρα έχει σχεδόν την ίδια διάρκεια με τη νύχτα, γύρω στις 12 ώρες έκαστη δηλαδή.

Με πληροφορίες απο το ieidiseis.gr

Τα χαράματα της 21ης Δεκεμβρίου ξεκινάει η μικρότερη ημέρα του χρόνου, το χειμερινό ηλιοστάσιο. Εδώ και χιλιάδες χρόνια οι άνθρωποι έδιναν ιδιαίτερη σημασία στην ημέρα αυτή, πολύ πριν καν υπάρξει ο μήνας Δεκέμβρης.-
Πριν από 5.000 χρόνια είχε κατασκευαστεί ένα σημαντικότατο μνημείο επάνω σε έναν νεφροειδούς σχήματος λόφο, στην κορυφή της περιοχής που σήμερα γνωρίζουμε ως Newgrange στην Ιρλανδία, 48 περίπου χιλιόμετρα βορειοδυτικά του Δουβλίνου. Ο θάλαμος σε σχήμα σταυρού στην καρδιά του λόφου, βρίσκεται στο τέλος ενός στενού διαδρόμου με μήκος 19 μέτρα. Στο χειμερινό ηλιοστάσιο, τεσσεράμισι λεπτά μετά την ανατολή, οι ακτίνες του ήλιου γλιστράνε μέσα από μία σχισμή που βρίσκεται πάνω από την πόρτα, διαπερνούν τον διάδρομο και φωτίζουν τα σκαλιστά σχέδια του θαλάμου.Οι αστρονόμοι της σύγχρονης εποχής έκαναν υπολογισμούς λαμβάνοντας υπόψη τους την ελαφριά αλλαγή της κλίσης της γης εδώ και 5.000 χρόνια και ανακάλυψαν ότι το φαινόμενο αυτό θα συνέβαινε τότε, μόλις τεσσεράμισι λεπτά νωρίτερα, δηλαδή ακριβώς την ώρα της αυγής.

Το πότε και το που ανατέλλει και δύει ο ήλιος στις μέρες μας, δε θεωρείται πλέον τόσο σημαντικό. Τα σπίτια και οι εργασιακοί μας χώροι είναι επαρκώς φωτισμένα και σε πείσμα των ισχυρισμών, ότι οι σκοτεινές ημέρες του χειμώνα μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την ψυχολογία μας, οι περισσότεροι άνθρωποι καταφέρνουμε να περάσουμε τη σκοτεινιά του χειμώνα χωρίς σοβαρά προβλήματα. Φαίνεται πως οι πραγματικά δύσκολες μέρες του χειμώνα δεν είναι τότε που οι ώρες της ηλιοφάνειας είναι λιγότερες, αλλά τον Φλεβάρη και στις αρχές του Μάρτη, όπου το κρύο είναι ιδιαίτερα τσουχτερό. Το Δεκέμβρη αντιλαμβανόμαστε τη σκοτεινιά ως κάποιο διακοσμητικό στοιχείο της νύχτας, που δένει μυστηριακά με τα χριστουγεννιάτικα φώτα και θεωρούμε ως ένα είδος πολυτέλειας να βρούμε καταφύγιο δίπλα στη φωτιά από το τζάκι. Το ημίφως των ημερών αυτών αποτελεί ένα στοιχείο της μαγείας της εποχής αυτής.

Εάν προσπαθούσαμε να παρατηρήσουμε τι συμβαίνει με τον ήλιο στο χειμερινό ηλιοστάσιο, σε μια προσπάθεια να μιμηθούμε τους αρχαίους μας προγόνους στο χτίσιμο μνημείων που έδιναν έμφαση στο φαινόμενο αυτό, θα συνειδητοποιούσαμε την αργή κίνηση του ηλίου που ταλαντεύεται κάθε χρόνο μεταξύ της κυριαρχίας του φωτός και της σκιάς. Καθώς η γη περιστρέφεται γύρω από τον ήλιο, το ένα ημισφαίριο δέχεται ολοένα και περισσότερο φως, ενώ συγχρόνως στο αντίθετο ημισφαίριο η ημέρα μικραίνει και το φως του ήλιου λιγοστεύει. Δύο φορές το χρόνο το φθινόπωρο και την άνοιξη – η εναλλαγή αυτή μεταξύ της σκοτεινότητας και της φωτεινότητας προσεγγίζει ένα μέσο σημείο και τότε υπάρχει ισημερία.

Την αυγή του χειμερινού ηλιοστασίου ξεκινάει η πιο μικρή ημέρα του χρόνου, με διάρκεια 9 ώρες και 11 λεπτά, ενώ ο ήλιος ανεβαίνει μόλις 25 μοίρες πάνω από τον ορίζοντα και λάμπει το μεσημέρι με μία ισχύ 455 watt ανά τετραγωνικό μέτρο. Στο θερινό ηλιοστάσιο, στις 21 Ιουνίου, η ημέρα διαρκεί 15 ώρες και 10 λεπτά και ο ήλιος βρίσκεται 72 μοίρες πάνω από τον ορίζοντα, εκπέμποντας ακτινοβολία ισχύος 1.167 watt ανά τετραγωνικό μέτρο κατά την ώρα του μεσημεριού.

Αυτοί οι υπολογισμοί έχουν γίνει με τη χρήση των σύγχρονων μαθηματικών. Ωστόσο, βαθιά μέσα σε κάθε θηλαστικό υπάρχει ένας εξαιρετικά ευαίσθητος υπολογιστής, που αντιλαμβάνεται την μεταβολή της κλίσης της ηλιακής ακτινοβολίας που φτάνει στη γη. Προκαλεί μία ποικιλία συμπεριφορών, όπως αλλαγές στις συνήθειες τροφής και αναπαραγωγής του ζωικού βασιλείου, μέχρι και μαζικές αποδημήσεις ή πτώση σε χειμερία νάρκη.

Η αλληλεπίδραση του φωτός και του σκότους ταξιδεύει μέσα σ’ έναν στενό διάδρομο που ξεκινά από τον αμφιβληστροειδή του ματιού και το οπτικό νεύρο, προς τον υποθάλαμο και τον μικροσκοπικό θάλαμο της επίφυσης. Αντί να φωτίσει σκαλιστά σχέδια, όπως συμβαίνει με τον εσωτερικό θάλαμο του μνημείου στο Newgrange, ρυθμίζει την παραγωγή της ορμόνης μελατονίνης από την επίφυση. Η έκκριση της μελατονίνης καταστέλλεται κατά τη διάρκεια της ημέρας και απελευθερώνεται τη νύχτα. Ερευνητές έχουν διαπιστώσει ότι η μελατονίνη παίζει έναν ρόλο κλειδί στη ρύθμιση των κιρκαδικών (ημερήσιων) ρυθμών, που συμπεριλαμβάνουν τον ύπνο και την εγρήγορση, και των κιρκάνιων (ετήσιων) κύκλων, που αφορούν συγκεκριμένες εποχιακές συμπεριφορές, που λαμβάνουν χώρα την ίδια εποχή κάθε χρόνο.
Το μήκος των ημερών εάν συνδυαστεί με την αλλαγή των θερμοκρασιών ασκεί μία προφανή επίδραση σε όλα τα ζωντανά όντα. Αλλά τι γίνεται με τους ανθρώπους; Κατά τη διάρκεια των σκοτεινών και κρύων ημερών, εμείς οι άνθρωποι βρισκόμαστε εγκλεισμένοι στους φωταυγείς και ζεστούς χώρους διαβίωσής μας. Είμαστε ακόμα κάτω από την επίδραση των αρχαίων ρυθμών και κύκλων του κόσμου, όπως ήταν οι πρόγονοί μας, τουλάχιστον 5.000 πριν; Οι ερευνητές απαντούν… ναι και όχι.
Όπως ο καθένας γνωρίζει, είμαστε δεκτικοί σε εποχιακές συμπεριφορές, όπως το να κόβουμε έλατα και να τα φιλοξενούμε στα σπίτια μας τον Δεκέμβριο. Αλλά η βιολογική μας συμπεριφορά φαίνεται πως δεν δίνει μεγάλη σημασία στο ημερολόγιο. Δεν μεταναστεύουμε σε πιο γόνιμες περιοχές, δεν πέφτουμε σε λήθαργο το χειμώνα και δε ρυθμίζουμε την τροφή και την αναπαραγωγή μας ανάλογα με τις εποχές του χρόνου. Η μελατονίνη εμποτίζει το αίμα μας κάθε νύχτα, αλλά για σχεδόν τους μισούς από εμάς, τα επίπεδα της μελατονίνης δεν επηρεάζονται σχεδόν καθόλου από τη διάρκεια των ημερών. Κυρίως αυτό ισχύει για τον αντρικό πληθυσμό.

Ο Δρ. Thomas A. Wehr, διευθυντής ερευνών του τομέα των ανθρώπινων βιολογικών ρολογιών στο εθνικό ινστιτούτο νοητικής υγείας (National Institute of Mental Health), πριν από δέκα χρόνια μελέτησε την φωτο-περιοδικότητα σε ανθρώπους και βρήκε ότι τα επίπεδα της μελατονίνης στους άντρες ήταν ίδια κατά το χειμερινό ηλιοστάσιο, όπως και κατά το θερινό. Οι γυναίκες από την άλλη μεριά, έδειξαν αξιοσημείωτες διαφοροποιήσεις στην παραγωγή της μελατονίνης, αντιδρώντας στη σταδιακή μετάβαση από το σκοτάδι στο φως, που γίνεται κατά τον ετήσιο κύκλο του ηλίου.
Η μελέτη αυτή του Δρ. Wehr υποδηλώνει πως πιθανώς οι άντρες να επηρεάζονται περισσότερο από τον τεχνικό φωτισμό, απ’ ότι οι γυναίκες. Τα ευρήματά του ταιριάζουν με στατιστικές που δείχνουν πως οι γυναίκες είναι πολύ περισσότερο πιθανό να υποφέρουν από συναισθηματικές διαταραχές που επηρεάζονται από την αλλαγή των εποχών.
Ο θρίαμβος του ήλιου απέναντι στο σκοτάδι εορτάζεται κάθε χρόνο κατά τη διάρκεια του χειμερινού ηλιοστασίου. Είναι εύκολο να καταλάβει κανείς, πως έπειτα από μία μακρά παράδοση, τα ίχνη της οποίας βρίσκονται ακόμα στο Newgrange, στο Stonehenge της Αγγλίας και σε αμέτρητες άλλες τοποθεσίες της γης, η σημαντική ημέρα του χειμερινού ηλιοστασίου οδήγησε στην επιλογή της 25ης Δεκεμβρίου, ως την κατάλληλη ημέρα για να εορταστεί η ιστορικά ανεξακρίβωτη ημερομηνία της γέννησης του Χριστού. Το φως του κόσμου επιστρέφει ξανά και ξανά στην καρδιά του χειμώνα. Θα είναι ευτυχής όποιος έχει την ευκαιρία να βρεθεί στη θέση να το καλωσορίσει.
Μετάφραση – Απόδοση – Σχολιασμός: ESOTERICA.gr
©ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΟ/visaltis.blogspot

ΠρωτοσελιδαΕιδήσεις

Ημέρα του πατέρα: Χρόνια πολλά, σε όλους τους μπαμπάδες του κόσμου

Κάθε τρίτη Κυριακή του Ιουνίου γιορτάζουμε την Ημέρα του Πατέρα μια ημέρα αφιερωμένη όχι απλώς στους βιολογικούς πατέρες, αλλά σε όλους εκείνους τους άνδρες που...

Θερινό ηλιοστάσιο 2026: Σήμερα η μεγαλύτερη ημέρα της χρονιάς

Το θερινό ηλιοστάσιο του 2026 πέφτει την Κυριακή 21 Ιουνίου 2026, στις 08:24 UTC (11:24 π.μ. ώρα Ελλάδας). timeanddate.com Αυτή είναι η ακριβής στιγμή που...

Δόλιχος: Το Αγώνισμα Αντοχής των Αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων

Τι ήταν ο Δόλιχος; Ο δόλιχος ήταν το μεγαλύτερο σε μήκος αγώνισμα δρόμου στην Αρχαία Ελλάδα. Εισήχθη στους Ολυμπιακούς Αγώνες το 720 π.Χ., αντικατοπτρίζοντας την...

Λεωνίδας της Ρόδου: Ο Θρύλος των Αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων

Ποιος ήταν ο Λεωνίδας της Ρόδου; Ο Λεωνίδας της Ρόδου ήταν ένας από τους πιο επιτυχημένους δρομείς της αρχαίας Ελλάδας. Έζησε τον 2ο αιώνα π.Χ....

Χαμός με όσα είπε ο Λάκης Λαζοπουλος για την Αννα Διαμαντοπουλου

Σε πρόσφατη συνέντευξη του ο Λάκης Λαζοππουλος αναφέρει μεταξύ άλλων: Η Διαμαντοπουλου κάθεται στο χολ της δεξιάς και περιμένει τον Μητσοτακη να τη χώσει μέσα...

Νεκρός στα 85 του χρόνια ο σκηνοθέτης της θρυλικής σειράς Φιλαράκια, Τζέιμς Μπάροουζ

Ο Τζέιμς Μπάροουζ, ένας από τους πλέον εμβληματικούς σκηνοθέτες στην ιστορία της αμερικανικής τηλεόρασης και δημιουργός μερικών από τις πιο αγαπημένες κωμικές σειρές, πέθανε σε...

Συνέντευξη χείμαρρος του Λακη Λαζοπουλου στον Γιώργο Σαχίνη: Όλο το σύστημα είναι σάπιο, αλλά οι νυν είναι οι ηγέτες της σαπίλας

Ο Λάκης Λαζόπουλος άνοιξε τα χαρτιά του στην εκπομπή «Αντιθέσεις» της ΚΡΗΤΗ TV με τον Γιώργο Σαχίνη, σε μια μακρά συζήτηση με έντονο πολιτικό...

Καταρράκτες της Πέτρας: Ένας «κρυμμένος θησαυρός» της Βοιωτίας

Καταρράκτες της Πέτρας Στη σκιά του Ελικώνα και σε μικρή απόσταση από την Αλίαρτο, βρίσκεται το χωριό Πέτρα Βοιωτίας, που κρύβει μέσα του έναν λιγότερο...

Σίλφιον: Το Αρχαίο “Θαύμα” που Εξαφανίστηκε

Η ιστορία του πολύτιμου φυτού που χάθηκε για πάντα Σίλφιον: Το αρχαίο “θαύμα” που εξαφανίστηκε, λέγεται ότι ο ίδιος ο Απόλλωνας το χάρισε στους Έλληνες....

Μπάγια Αντωνοπούλου: Προσπαθούσαμε 2 χρόνια – Έκανα τάμα στην Παναγία Τήνου και έμεινα έγκυος

Στην τελική ευθεία για να υποδεχθεί το πρώτο της παιδί βρίσκεται η Μπάγια Αντωνοπούλου, η οποία παραχώρησε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη στην...

Μανδροκλής: Ο Έλληνας Μηχανικός που Ένωσε Δύο Ηπείρους

Η Πλωτή Γέφυρα του Μανδροκλή: Ένα Θαύμα Αρχαίας Μηχανικής   Ο Μανδροκλής ήταν ένας ευφυής Έλληνας μηχανικός που ένωσε δύο Ηπείρους. Με καταγωγή από τη Σάμο...

Φαράγγι Λούσιου: Μύθος, φύση και περιπέτεια στην καρδιά της Αρκαδίας

Ο ποταμός Λούσιος: Το μυθικό φαράγγι της Αρκαδίας Ο Λούσιος δεν είναι απλώς ένα μικρό ποτάμι της Πελοποννήσου. Όμως, κρύβει μια ξεχωριστή μυθολογική και φυσική...

Γλαρόκαβος Χαλκιδικής: Η Εξωτική Λιμνοθάλασσα της Σιθωνίας

Ο Γλαρόκαβος αποτελεί ένα από τα πιο εντυπωσιακά φυσικά αξιοθέατα της Χαλκιδικής και βρίσκεται κοντά στο Πευκοχώρι, στο νοτιότερο τμήμα της χερσονήσου της Κασσάνδρας.Η...

Λεωνίδας της Ρόδου: Ο Θρύλος των Αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων

Ποιος ήταν ο Λεωνίδας της Ρόδου; Ο Λεωνίδας της Ρόδου ήταν ένας από τους πιο επιτυχημένους δρομείς της αρχαίας Ελλάδας. Έζησε τον 2ο αιώνα π.Χ....

Αρχαίο Θέατρο Ασπένδου: Το Αρχιτεκτονικό Θαύμα του Ζήνωνα

Το θέατρο που νίκησε τον χρόνο Το Αρχαίο Θέατρο της Ασπένδου αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα μνημεία της Ρωμαϊκής αρχιτεκτονικής και το καλύτερα διατηρημένο θέατρο...

49χρονος πατέρας στην Ορεστιάδα βρέθηκε κρεμασμένος μέσα στο σπίτι του

Νέα τραγική αυτοκτονία συγκλονίζει την Ορεστιάδα Σοκ προκαλεί στην Ορεστιάδα η αυτοκτονία ενός 49χρονου πατέρα δύο παιδιών, ο οποίος βρέθηκε κρεμασμένος σήμερα στο σπίτι του...

Δόλιχος: Το Αγώνισμα Αντοχής των Αρχαίων Ολυμπιακών Αγώνων

Τι ήταν ο Δόλιχος; Ο δόλιχος ήταν το μεγαλύτερο σε μήκος αγώνισμα δρόμου στην Αρχαία Ελλάδα. Εισήχθη στους Ολυμπιακούς Αγώνες το 720 π.Χ., αντικατοπτρίζοντας την...

Η πανέμορφη Λίμνη Μουσών: Μια απόδραση στη φύση

Η Λίμνη Μουσών είναι ένας μαγευτικός προορισμός στη Βοιωτία, στους πρόποδες του Ελικώνα, κοντά στο χωριό Άσκρη Πρόκειται για έναν καλά οργανωμένο χώρο αναψυχής και...

Λίμνη Κερκίνη: Από το φράγμα του Στρυμόνα στο εθνικό πάρκο της Μακεδονίας

Η δημιουργία της οφείλεται στην ανθρώπινη παρέμβαση και στην ανάγκη να δαμαστεί ο ποταμός Στρυμόνας Η Λίμνη Κερκίνη βρίσκεται στο βορειοδυτικό τμήμα του νομού Σερρών,...

Η Δέσποινα Μοιραρακη πούλησε χαλιά στην Κιμπερλι

Σε ανάρτηση της η Δέσποινα Μοιραρακη αναφέρει: It is a great honor and pleasure for me that the handmade carpets of the MIRARAKI enterprise decorate...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ