Κεντρικόν Σχολείον – Το πρώτο ανώτερο εκπαιδευτικό ίδρυμα στο νεοελληνικό κράτος

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΗ

Μαζί με το Ορφανοτροφείο και τα Αλληλοδιδακτικά Σχολεία, αποτέλεσε τον πρώτο καρπό της εκπαιδευτικής πολιτικής του Ιωάννη Καποδίστρια. Ο Κυβερνήτης έδινε ιδιαίτερη βαρύτητα στην παιδεία και τη θεωρούσε πρωταρχικό του στόχο για την ανασυγκρότηση του έθνους.

Το Κεντρικόν Σχολείον ιδρύθηκε τον Νοέμβριο του 1829 στην Αίγινα, με αντικείμενο την παραγωγή επιστημονικά καταρτισμένων δασκάλων και την προπαρασκευή όσων νέων ήθελαν να ακολουθήσουν ανώτατες σπουδές σε άλλους κλάδους. Η φοίτηση ήταν τριετής και τα μαθήματα, κυρίως, θεωρητικής κατεύθυνσης. Πολλοί από τους αποφοίτους του αποτέλεσαν τα πρώτα στελέχη της δημόσιας διοίκησης.

Πρωτολειτούργησε στις 2 Ιανουαρίου 1830 με έφορο τον Ανδρέα Μουστοξύδη και στεγάσθηκε αρχικά στο οίκημα, όπου παλαιότερα συνεδρίαζε το «Πανελλήνιον». Οι βασικοί δάσκαλοι ήταν ο Γεώργιος Γεννάδιος, που δίδασκε ελληνική γλώσσα, συντακτικό, ιστορία και γεωγραφία, και ο Ιωάννης Βενθύλος, που δίδασκε Έλληνες ποιητές, μαθηματικά και γαλλικά. Υποδιδάσκαλοι διορίσθηκαν ο ζωγράφος Φώτιος Βότζας για το μάθημα της σκιαγραφίας και ο Αθανάσιος Αβραμιάδης για το μάθημα της μουσικής.

Οι αιτήσεις για φοίτηση στο Σχολείο ήταν τόσες πολλές, που ο Καποδίστριας έδωσε εντολή να εκπονηθούν από τους αρχιτέκτονες Κλεάνθη και Σάουμπερτ σχέδια για την ανέγερση νέου κτιρίου, το οποίο ανεγέρθηκε με δωρεά του Ελβετού φιλέλληνα Εϋνάρδου και έλαβε την ονομασία «Εϋνάρδειο».

Σημαντικός αριθμός των σπουδαστών ήταν υπότροφοι της κυβέρνησης και κυρίως εκείνοι που προέρχονταν από τις υπόδουλες περιοχές της Ελλάδας, καθώς και οι γιοι των αγωνιστών. Στον απολογισμό τού πρώτου έτους της λειτουργίας του, στις 31 Δεκεμβρίου 1830, αναφέρεται ότι φοιτούσαν 350 σπουδαστές απ’ όλη την Ελλάδα.

Ο Καποδίστριας, παρά το φόρτο της εργασίας του, παρακολουθούσε από κοντά τη λειτουργία του Σχολείου. Υπήρχαν μέρες που βρισκόταν στην αίθουσα διδασκαλίας με τους μαθητές και τους παρότρυνε «εις το καθήκον και την αρετήν νέους αρχομένους βίον νέον, εν πατρίδι νέα», ενώ κατά την περίοδο των εξετάσεων ζητούσε να «διαβάση τας κόλλας των εξετάσεων των μαθητών για να διαπιστώση αυτοπροσώπως την πρόοδό τους».

Πολύς λόγος έγινε για το αν θα πρέπει να υπάρχουν κατά τη σχολική περίοδο αργίες και διακοπές, γιατί μερικοί υποστήριζαν ότι οι αργίες και οι διακοπές είναι εμπόδιο για την προκοπή των μαθητών. Τελικά, ο Κυβερνήτης εξέδωσε στις 16 Ιανουαρίου 1830 διάταγμα, το οποίο καθόριζε τη λειτουργία των σχολείων. Σύμφωνα με αυτό:

– Τα σχολεία της Επικράτειας δεν θα κάνουν μάθημα τις Κυριακές, τις δεσποτικές και θεομητορικές γιορτές των Αγίων.
– Κατά τις γιορτινές μέρες, μετά τη Θεία Λειτουργία οι μαθητές πηγαίνουν σχολείο και αφού γίνει εξήγηση του Ιερού Ευαγγελίου της ημέρας, γίνεται η συνηθισμένη παράδοση.
– Οι ώρες παράδοσης είναι 9-12 το πρωί και 2-5 το απόγευμα.
– Τα αλληλοδιδακτικά σχολεία θα έχουν διακοπές από 20 Ιουλίου έως 1η Σεπτεμβρίου. Τις ημέρες των διακοπών, εκτός από τις γιορτές, γίνεται μάθημα μόνο μέχρι το μεσημέρι.

Παρά την επιτυχημένη πορεία του Κεντρικού Σχολείου, τα πρώτα σύννεφα δεν άργησαν να φανούν στον ορίζοντα, αφού οι μαθητές αντέδρασαν στα κατά τη γνώμη τους αυστηρά μέτρα του Κυβερνήτη. Έτσι, έκαναν αποχή τον Ιανουάριο του 1831, προκαλώντας, σύμφωνα με έκθεση του Μουστοξύδη στον Καποδίστρια, πολλά προβλήματα στους κατοίκους του νησιού.

Χαρακτηριστική είναι και η απόφαση του Αστυνόμου προς τον Καποδίστρια: «Οι μαθητές είναι ταραχοποιοί και στασιαστές, κατάσταση η οποία τρομοκρατεί τους κατοίκους της Αίγινας και ιδιαίτερα τους Ψαριανούς, που δεν μπορούν να κάνουν τίποτα κι έτσι υπομένουν τα ολέθρια αποτελέσματα. Αίτιο αυτής της κατάστασης είναι ο καθηγητής Γεώργιος Γεννάδιος, ο οποίος τις ώρες του μαθήματός του γνωστοποιεί τα δικαιώματα που έχουν, με αποτέλεσμα τον ξεσηκωμό των μαθητών». Τη μαθητική αναταραχή προσπάθησαν να εκμεταλλευτούν -αν δεν την προκάλεσαν κιόλας- οι αντίπαλοι του Κυβερνήτη, κυρίως οι Ψαριανοί και Υδραίοι.

Μετά τη δολοφονία του Ιωάννη Καποδίστρια, οι δραστηριότητες του «Κεντρικού Σχολείου» ατόνησαν και στις 10 Απριλίου 1834 αποφασίστηκε η μεταφορά του στην Αθήνα και η μετατροπή του σε Γυμνάσιο με γυμνασιάρχη τον Γεώργιο Γεννάδιο.

Σήμερα, το άλλοτε Κεντρικόν Σχολείον ονομάζεται Α’ Πειραματικό Ενιαίο Λύκειο Αθηνών «Γεννάδειο» και στεγάζεται στο κέντρο της Αθήνας.

sansimera ΠρωτοσελιδαΕιδήσεις

Η Τουρκική Στρατιωτική Επιχείρηση του 1974 στην Κύπρο: Παραστρατιωτικές Δομές, Ανθρώπινες Απώλειες και τα Κατεχόμενα Ελληνοκυπριακά Εδάφη

Η Τουρκική Στρατιωτική Επιχείρηση του 1974 στην Κύπρο: Παραστρατιωτικές Δομές, Ανθρώπινες Απώλειες και τα Κατεχόμενα Ελληνοκυπριακά Εδάφη Γιάννης Βασίλης ΓιαϊλαλήΗ τουρκική στρατιωτική επιχείρηση του 1974...

Το ναζιστικό έγκλημα στις Βίγλες στις 24 Φεβρουαρίου 1944: Οι ναζί εκτελούν 212 πατριώτες, αντιστασιακούς και κομμουνιστές

"Το ναζιστικό έγκλημα στις Βίγλες": Σαν σήμερα, 24 Φεβρουαρίου 1944, οι ναζί εκτελούν (δολοφονούν) 212 πατριώτες, αντιστασιακούς και κομμουνιστές, στη θέση "Βίγλες" στην Μεγαλόπολη.Την...

Η απελευθέρωση των Ιωαννίνων 21 Φεβρουαρίου 1913

Ο αγώνας για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων υπήρξε η σημαντικότερη στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ Ελλάδας και   Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στο μέτωπο της Ηπείρου, κατά τη διάρκεια του Α' Βαλκανικού Πολέμου (5...

1945: Ο βομβαρδισμός της Δρέσδης

"Μέσα από τα χαλάσματα εξείχαν χέρια, πόδια, σπασμένα κρανία. Οι δεξαμενές νερού ήταν γεμάτες με πτώματα": Σαν σήμερα, τη νύχτα της 13 προς 14 Φεβρουάριου...

Οι Άγιοι Κύρος και Ιωάννης οι Ανάργυροι

Οι Άγιοι Μάρτυρες Κύρος και Ιωάννης άθλησαν κατά την εποχή του αυτοκράτορα Διοκλητιανού (284 – 305 μ.Χ.) Ο Άγιος Κύρος καταγόταν από την Αλεξάνδρεια, ενώ...

Τρεις Ιεράρχες: Πως καθιερώθηκε η εορτή τους

Την εορτή των Τριών Ιεραρχών καθιέρωσε ο Αλέξιος Κομνηνός το 1100 μΧ, αφενός για να τιμηθούν οι τρεις μεγάλοι Άγιοι της Εκκλησίας μας κι...

Οι Τρεις Ιεράρχες: Σύμβολα της εκκλησιαστικής κοινωνίας

Την 30ή Ιανουαρίου εορτάζει η Εκκλησία την μνήμη των τριών μεγάλων Ιεραρχών, Βασιλείου του Μεγάλου, Γρηγορίου του Θεολόγου και Ιωάννου του ΧρυσοστόμουΔεν πρόκειται περί...

Οδός Ερμού, ο διαχρονικός γυναικόδρομος των Αθηνών

Αποτέλεσε το σύμβολο του αστικού εκσυγχρονισμού της Αθήνας μας, τον πυρήνα της εκπόρευσης της ευρωπαϊκής μόδας, αλλά και περίοπτο σημείο συνάντησης των γυναικών της...

Κωνσταντίνος Δαβάκης: Ο ήρωας του Ελληνοϊταλικού πολέμου

Αξιωματικός του Ελληνικού Στρατού, από τις θρυλικές μορφές του Ελληνοϊταλικού Πολέμου (1940-1941). Ο Κωνσταντίνος Δαβάκης γεννήθηκε το 1897 στα Κεχριάνικα Λακωνίας και ήταν γιος του...

Άγιος Γρηγόριος: Αλφαβητάριον παραινέσεων

Σπουδαία εκκλησιαστική προσωπικότητα και ένας από τους Τρεις Ιεράρχες Η μνήμη του γιορτάζεται σε Ανατολή και Δύση στις 25 Ιανουαρίου. Την ημέρα αυτή γιορτάζουν...

Οκτώ αιώνες απο την υπογραφή της «magna karta» – οικουμενικής διακήρυξηςτων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, από τον Ιωάννη  τον Ακτήμονα

Πέρασαν οκτώ αιώνες από την πρώτη επίσημο διακήρυξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, όταν ο άγγλος βασιλιάς Ιωάννης ο Ακτήμονας, υφιστάμενος την μεγάλη πίεση των ευγενών, του...

Το ιστορικό νοσοκομείο της Αθήνας, «Η Σωτηρία»

  Συνδεδεμένο με μερικές και μάλιστα οδυνηρές ιστορικές μνήμες της σύγχρονης Ελλάδας είναι το νοσοκομείο «Η Σωτηρία» Γράφει ο Πάνος Ν. ΑβραμόπουλοςΤο νοσοκομείο ευρίσκεται επι της...

Το ενωτικό δημοψηφισμα του 1950 στην Κύπρο

Συμπληρώνονται σήμερα 76 χρόνια από την ιστορική 15η Ιανουαρίου 1950, μια ημερομηνία-σταθμό για τον κυπριακό ελληνισμό Ήταν η ημέρα που ο λαός της Κύπρου, με...

Σήμερα η εκκλησία μας τιμά την μνήμη της Αγίας Νίνας Ισαποστόλου

Σύμφωνα με τον συναξαριστή, η Αγία Νίνα (ή Νίνω) γεννήθηκε στην Καππαδοκία, όπου κατοικούσαν πολλοί Γεωργιανοί και φέρεται ως συγγενής του Αγίου Μεγαλομάρτυρα Γεωργίου...

Σήμερα η εκκλησία μας τιμά την μνήμη των των Αγίων Ερμύλου και Στρατόνικου των μαρτύρων και του Οσίου Μάξιμος του Καυσοκαλυβίτη

Σήμερα Τρίτη 13/1 η εκκλησία μας τιμά την μνήμη των των Αγίων Ερμύλου και Στρατόνικου των μαρτύρων και του Οσίου Μάξιμος του Καυσοκαλυβίτη Τα ονόματα...

«Κυριακάτικα»: Η επιστολή 207 Πυργίων στον Καποδίστρια εν έτει 1830 – Γιατί την είχαν στείλει – Τα ονόματα

Οι κοτσαμπάσηδες της περιοχης καθώς καί οι πολιτευτές συνασπισμένοι υπό τόν Λυκουργο Κρεστενίτη, δημιουργουσαν προσκόμματα στό έργο του Κυβερνήτη  του Αθανάσιου Φωτόπουλου, πρ. Καθηγητή Ιστορίας...

Η δολοφονία των αναπήρων στη ναζιστικη Γερμανια

Την 1η Ιανουαρίου 1934, οι εγκληματίες ναζιστές ενεργοποιούν τον νόμο για "πρόληψη απογόνων ασθενών με κληρονομικές ασθένειες" ενάντια σε ΑμεΑ που είχαν ψήφισει λίγους...

Η ναυμαχία της Λήμνου: Όταν το θωρηκτό Αβέρωφ έκλεισε τον τουρκικό στόλο μέσα στα στενά

Σαν σήμερα, πριν από 113 χρόνια, ο ελληνικός στόλος υπό την ηγεσία του Παύλου Κουντουριώτη σφράγισε την κυριαρχία του στις ελληνικές θάλασσες Η ναυμαχία της...

Σήμερα η εκκλησία τιμά την μνήμη των Οσίου Σεραφείμ του Σαρώφ

Σήμερα 2/1 η εκκλησία τιμά την μνήμη των Οσίου Σεραφείμ του Σαρώφ, Αγίου Σιλβέστρου Επισκόπου Ρώμης – Οσίου Σιλβέστρου εκ Ρωσίας. Έτσι λοιπόν τα ονόματα...

Τα άγνωστα Χριστούγεννα του 1944 στη Μυτιλήνη

Ο Δεκέμβρης του 1944 στη Μυτιλήνη έληξε με τη νίκη των δυνάμεων της αριστεράς που με διαπραγματεύσεις αλλά και έντονη την παρουσία των στρατιωτικών...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ