Στις 9 Ιαν. 2023 κατατέθηκε στο Κογκρέσο η μελέτη 31 σελίδων με τίτλο “Turkey (Türkiye): Background and U.S. Relations In Brief”, Updated January 9, 2023 Congressional Research Service
Ας δούμε μερικά ενδιαφέροντα σημεία της μελέτης του “Congressional Research Service”
Τουρκία (Τουρκία): Το ιστορικό και οι σχέσεις των ΗΠΑ
Εν συντομία, οι σχέσεις των ΗΠΑ με την Τουρκία (Türkiye) λαμβάνουν χώρα σε ένα περίπλοκο γεωπολιτικό περιβάλλον και με την Τουρκία σε οικονομική δυσπραγία. Οι εντάσεις ΗΠΑ-Τουρκίας που επιδεινώθηκαν μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016 στην Τουρκία -συμπεριλαμβανομένων των συνεχιζόμενων διαφωνιών σχετικά με τους Κούρδους της Συρίας και την προμήθεια από την Τουρκία το 2019 ενός ρωσικού πυραυλικού συστήματος εδάφους-αέρος S-400- έχουν εγείρει ερωτήματα για το μέλλον των διμερών σχέσεων. Οι ενέργειες του Κογκρέσου περιελάμβαναν νομοθεσία για κυρώσεις και άτυπες κρατήσεις για τις πωλήσεις όπλων των ΗΠΑ. Ωστόσο, Αμερικανοί και Τούρκοι αξιωματούχοι υπογραμμίζουν τη σημασία της συνεχούς συνεργασίας ως μέλος της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ. Οι παρατηρητές εκφράζουν ανησυχίες για την εν πολλοίς αυταρχική διακυβέρνηση του Τούρκου προέδρου Ερντογάν. Ο μεγάλος πληθωρισμός και η απότομη πτώση του νομίσματος της Τουρκίας -ίσως εν μέρει λόγω της ανορθόδοξης πολιτικής του Ερντογάν να κρατά τα επιτόκια σχετικά χαμηλά- έχουν οδηγήσει σε εικασίες ότι ο Ερντογάν και το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (τουρκικό ακρωνύμιο AKP), μπορεί να είναι ευάλωτα σε έναν συνασπισμό κομμάτων της αντιπολίτευσης στις προεδρικές και βουλευτικές εκλογές που έχουν προγραμματιστεί για τον Ιούνιο του 2023, εάν διεξαχθούν ανταγωνιστικές εκλογές. Εάν ένας διαφορετικός Τούρκος πρόεδρος κέρδιζε τις εκλογές του 2023 και αναλάμβανε την εξουσία, κάποιες αλλαγές στην εσωτερική και εξωτερική πολιτική θα μπορούσαν να είναι δυνατές.
Υπό τον Πρόεδρο Τζο Μπάιντεν, ορισμένες υπάρχουσες εντάσεις ΗΠΑ-Τουρκίας συνεχίστηκαν παράλληλα με τη συνεργασία σε άλλα θέματα εξωτερικής πολιτικής. Ενώ η εμβάθυνση των δεσμών με τη Ρωσία σε ορισμένους τομείς παραμένει αιτία ανησυχίας των ΗΠΑ, η ανάδειξη της Τουρκίας ως σημαντικού μεσολαβητή μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας μετά τη ρωσική εισβολή το 2022 αύξησε αναμφισβήτητα τη σημασία της Τουρκίας για την πολιτική των ΗΠΑ. Οι σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας έχουν βελτιωθεί κάπως λόγω της προσεκτικής υποστήριξης της Τουρκίας στην άμυνα της Ουκρανίας, αυξανόμενες σχέσεις με άλλες χώρες που επιδιώκουν να αντιμετωπίσουν τη ρωσική περιφερειακή ισχύ (συμπεριλαμβανομένης της εξαγωγής αεροσκαφών drone) και άνοιγμα για προσέγγιση με το Ισραήλ, ορισμένα αραβικά κράτη και την Αρμενία.
Ο Πρόεδρος Μπάιντεν έχει εκφράσει την υποστήριξή του για πωλήσεις που θα αναβαθμίσουν τον γηρασμένο στόλο των F-16 της Τουρκίας, αλλά ορισμένα μέλη του Κογκρέσου έχουν εκφράσει την αντίθεσή τους. Η δράση του Κογκρέσου και της εκτελεστικής εξουσίας σχετικά με την Τουρκία και τους αντιπάλους της, θα μπορούσε να έχει επιπτώσεις στους διμερείς δεσμούς, τις πολιτικές-στρατιωτικές επιλογές των ΗΠΑ στην περιοχή και τον στρατηγικό προσανατολισμό και την οικονομική ευημερία της Τουρκίας…
Πιθανές πωλήσεις F-16 και απόψεις του Κογκρέσου
Το φθινόπωρο του 2021, Τούρκοι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι είχαν ζητήσει να αγοράσουν 40 νέα μαχητικά αεροσκάφη F-16 από τις Ηνωμένες Πολιτείες και να αναβαθμίσουν 80 F-16 από τον γηρασμένο στόλο της Τουρκίας. Ο Πρόεδρος Μπάιντεν φέρεται να συζήτησε το αίτημα για F-16 με τον Ερντογάν κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του G-20 τον Οκτώβριο του 2021 στη Ρώμη, δείχνοντας ότι το αίτημα θα περνούσε από την τακτική διαβούλευση για τις πωλήσεις όπλων και τη διαδικασία διαβούλευσης με το Κογκρέσο. Η αξία της Τουρκίας ως συμμάχου του ΝΑΤΟ, εν μέσω μιας νέας κρίσης που εμπλέκεται η ευρωπαϊκή ασφάλεια —ο πόλεμος της Ρωσίας στην Ουκρανία— μπορεί στη συνέχεια να ενίσχυσε το ενδιαφέρον της κυβέρνησης να προχωρήσει σε συναλλαγή F-16 με την Τουρκία. Απαντώντας στην κριτική για πιθανή πώληση F-16 από 53 Μέλη του Κογκρέσου σε επιστολή του Φεβρουαρίου 2022,104 ένας αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ έγραψε τον Μάρτιο ότι η υποστήριξη της Τουρκίας στην Ουκρανία ήταν «σημαντικός αποτρεπτικός παράγοντας για κακή επιρροή στην περιοχή». Ενώ αναγνώριζε ότι οποιαδήποτε πώληση θα απαιτούσε έγκριση από το Κογκρέσο, πρόσθεσε ο αξιωματούχος, «Η κυβέρνηση πιστεύει ότι υπάρχουν ωστόσο επιτακτικά μακροπρόθεσμα συμφέροντα ενότητας και ικανότητας της συμμαχίας του ΝΑΤΟ, καθώς και τα συμφέροντα εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ, οικονομικά και εμπορικά που υποστηρίζονται από την αμυντικές εξαγωγές των ΗΠΑ.
Τον Απρίλιο του 2022, η κυβέρνηση φέρεται να ενημέρωσε ανεπίσημα το Κογκρέσο για την πρόθεσή της να αναβαθμίσει μέρος του υφιστάμενου στόλου F-16 της Τουρκίας και να παράσχει πυραύλους αέρος-αέρος μικρού και μεσαίου βεληνεκούς (Sidewinder AIM-9X και AMRAAM AIM-120D) με συνολικό κόστος για την Τουρκία περίπου 500 εκατομμύρια δολάρια. Τον Νοέμβριο του 2021, ένας Τούρκος εμπειρογνώμονας στον τομέα της άμυνας περιέγραψε ποιες αναβαθμίσεις των τουρκικών αεροσκαφών F-16 σε Block 70/72 Viper configuration, θα μπορούσε να συνεπάγεται, συμπεριλαμβανομένου ενός νέου ραντάρ, άλλων βελτιώσεων λογισμικού και υλικού και δομικές βελτιώσεις που παρατείνουν σημαντικά τη διάρκεια ζωής κάθε αεροσκάφους
Άλλες χώρες που ενδέχεται να λάβουν νέα ή αναβαθμισμένα F-16 Block 70/72 Vipers περιλαμβάνουν την Ελλάδα, την Ταϊβάν, τη Σιγκαπούρη, τη Νότια Κορέα, το Μαρόκο, το Μπαχρέιν, τη Βουλγαρία, τις Φιλιππίνες και τη Σλοβακία. Οι πωλήσεις στις ΗΠΑ για ενίσχυση των δυνατοτήτων και παράταση της διάρκειας ζωής του στόλου των F-16 της Τουρκίας, θα παράσχει στην Τουρκία χρόνο για να αναπτύξει το από καιρό σχεδιασμένο εγχώριο μαχητικό αεροσκάφος πέμπτης γενιάς, που ονομάζεται TF-X και αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία την επόμενη δεκαετία.
Η Τουρκία προφανώς επιδιώκει να συνεργαστεί με το Ηνωμένο Βασίλειο (συμπεριλαμβανομένων των εταιρειών BAE Systems και Rolls-Royce) για την ανάπτυξη τεχνολογίας για το TF-X. Εάν δεν μπορέσει να αναβαθμίσει τα F-16 ή να αγοράσει F-16 για να ενισχύσει τις δυνατότητες της τουρκικής αεροπορίας κατά τη διάρκεια της μετάβαση στο TF-X, τούρκοι αξιωματούχοι υπαινίχθηκαν ότι μπορεί να εξετάσουν το ενδεχόμενο, να αγοράσουν ρωσικά μαχητικά αεροσκάφη Su-35 ή εναλλακτικές λύσεις της Δυτικής Ευρώπης.
Σύμφωνα με ορισμένους αμυντικούς αναλυτές, ωστόσο, ο υπολογισμός της Τουρκίας πιθανότατα έχει αλλάξει μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. «Οι ανάγκες ασφαλείας και η πολιτική υπαγορεύουν στην Άγκυρα να παραμείνει εντός του πεδίου εφαρμογής του ΝΑΤΟ στο απόθεμα μαχητικών αεροσκαφών της. Οι μόνες βιώσιμες επιλογές πριν η Τουρκία πετάξει το TF-X είναι τα [Eurofighter] Typhoon, Saab [Gripen] και F-16 Block 70.
Επίσης υπάρχει μια αντικειμενική και ορθή σε γενικές γραμμές σύνοψη των ελληνοτουρκικών διαφορών “Turkish Disputes Regarding Greece and Cyprus: Historical Background Background”, όπου καταγράφονται το ιστορικό και οι κύριες διαφορές τουρκίας με Ελλάδα & Κύπρο, παραπέμποντας σε σχετικούς χάρτες
Υ.Γ
Καλά όλα αυτά και λίγο πολύ γνωστά…
Μας θυμίζουν βέβαια έντονα την πρόσφατη επιχειρηματολογία του κ. Άγγελου Συρίγου, σε ότι αφορά το θέμα της πώλησης των F-16 στην Τουρκία
Όμως η έκπληξη…η “πισώπλατη μαχαιριά” αν θέλετε ..έρχεται από τον χάρτη της τελευταίας σελίδας της μελέτης με τίτλο “Εικόνα Α-8 . Ανταγωνιστικές Αξιώσεις στην Ανατολική Μεσόγειο”
Στην εικόνα βλέπουμε την αναγραφή του όρου “Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου”…
Μήπως αυτή η εικόνα σας θυμίζει το τουίτ (Δεκ. 2020) του συμβούλου για θέματα ενέργειας του κ. Μητσοτάκη
Το εν λόγω τουίτ τελικά κατέβηκε από τον κ. Τσάφο ο οποίος δήλωσε: “Αστοχία και λάθος μου σε μια περίοδο που εργαζόμουν ως αναλυτής στις ΗΠΑ και δεν είχα καμία επαγγελματική σχέση με την ελληνική κυβέρνηση. Το έσβησα.”
