Η κυβέρνηση τα εγκατέστησε για τον κορονοϊό, τη στιγμή που έχει άρει τα μέτρα για την πανδημία, αντί να καλύψει στοιχειώδεις ανάγκες των κρατουμένων
Η διασπάθιση δημόσιων και δη ευρωπαϊκών πόρων από την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη συνεχίζεται. Οπως αποκαλύπτει σήμερα το Documento, μετά τα εκατομμύρια που δόθηκαν με πρόσχημα τον κορονοϊό με απευθείας αναθέσεις επί των ημερών της Σοφίας Νικολάου στη Γενική Γραμματεία Αντεγκληματικής Πολιτικής και τη μαύρη τρύπα 2 εκατ. ευρώ την οποία διαπίστωσε το ΣΔΟΕ, το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη αποφάσισε να διαθέσει μέσω διαγωνισμού πάνω από 3 εκατ. ευρώ προκειμένου να εγκατασταθούν ιονιστές αέρα στα σωφρονιστικά καταστήματα. Η δημοσιογραφική έρευνα ξεκίνησε όταν έφτασαν στην εφημερίδα φωτογραφίες των μηχανημάτων για τον καθαρισμό του αέρα, τα οποία παραδόθηκαν σε σωφρονιστικά καταστήματα τις τελευταίες ημέρες, δηλαδή ενώ η πανδημία βρίσκεται σε ύφεση και τα μέτρα προστασίας αίρονται, χωρίς μάλιστα, όπως πληροφορήθηκε το Documento, να υπάρχει πρότερη ενημέρωση των εργαζομένων σε αυτά.
Τρία εκατ. ευρώ δήθεν για τον κορονοϊό
Οπως προέκυψε από το ρεπορτάζ, η εγκατάσταση των περιβόητων ιονιστών αποφασίστηκε στο πλαίσιο δράσεων για την αντιμετώπιση της πανδημίας και η χρηματοδότηση έγινε μέσω ευρωπαϊκού προγράμματος ΕΣΠΑ συνολικού ύψους περίπου 3,4 εκατ. ευρώ. Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση αποφάσισε να διαθέσει πάνω από 3 εκατ. ευρώ ευρωπαϊκών κονδυλίων όχι με σκοπό να βελτιώσει τις συνθήκες κράτησης στις φυλακές, οι οποίες κατά γενική ομολογία και σύμφωνα με διεθνείς εκθέσεις παραμένουν άθλιες, αλλά για να εγκαταστήσει ιονιστές οι οποίοι είναι απορίας άξιο τι χρησιμότητα μπορεί να έχουν σε χώρους στους οποίους στοιβάζονται άνθρωποι ενώ οι συνθήκες υγιεινής είναι δραματικές.
Σε κάθε περίπτωση προκύπτει ότι μια συγκεκριμένη εταιρεία από το Κιλκίς ανέλαβε κατόπιν μειοδοτικών διαγωνισμών να εγκαταστήσει στις φυλακές ιονιστές, μέρος των οποίων, σύμφωνα με πληροφορίες του Documento, παραμένει σε αποθήκες αφού δεν υπάρχει χώρος να τοποθετηθούν. Από την αναζήτηση της εφημερίδας προέκυψε συγκεκριμένα ότι η εταιρεία GLM κατέστη ανάδοχος δύο διαγωνισμών προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες των σωφρονιστικών καταστημάτων για 919 ιονιστές. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ρεπορτάζ, το συνολικό ποσό μαζί με τον ΦΠΑ που διατέθηκε από τους κοινοτικούς πόρους ξεπερνά τα 3 εκατ. ευρώ.
Θα μπορούσε ασφαλώς να ισχυριστεί κανείς ότι πράγματι λόγω της πανδημίας η εγκατάσταση αυτών των μηχανημάτων, τα οποία καθαρίζουν τον αέρα, έχει μια χρησιμότητα. Ωστόσο προκύπτουν δύο ζητήματα: πρώτον, οι ιονιστές φτάνουν στις φυλακές σε μια περίοδο κατά την οποία έχουν αρθεί όλα τα μέτρα προστασίας από τον κορονοϊό και, δεύτερον, στις ελληνικές φυλακές τα δεδομένα είναι τέτοια που πριν από την εγκατάσταση των ιονιστών θα έπρεπε να έχει ληφθεί μια σειρά μέτρων προστασίας των κρατουμένων τόσο από τον κορονοϊό όσο και από άλλα προβλήματα που διαρκώς ανακύπτουν εξαιτίας των συνθηκών διαβίωσης.
Στο κλισιοσκόπιο της επιτροπής
Το πλέον ενδιαφέρον της υπόθεσης που αναδεικνύει το Documento είναι ότι η απόφαση για τη διενέργεια των συγκεκριμένων διαγωνισμών πάρθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα βρισκόταν στο μικροσκόπιο της Επιτροπής Πρόληψης Βασανιστηρίων του Συμβουλίου της Ευρώπης, η οποία είχε διενεργήσει ελέγχους στα σωφρονιστικά καταστήματα και είχε διαπιστώσει –κατά το κοινώς λεγόμενο– τέρατα. Πέραν του υπερπληθυσμού στις φυλακές και του γεγονότος ότι 15 καταστήματα κράτησης (μεταξύ αυτών οι φυλακές Κορυδαλλού) είχαν ποσοστό πληρότητας άνω του 130% της επίσημης χωρητικότητάς τους, η επιτροπή διαπίστωνε σε έκθεσή της μια σειρά από παθογένειες, πολλές από τις οποίες σχετίζονταν με ζητήματα υγειονομικής φύσης.
Η επιτροπή ανέφερε χαρακτηριστικά στην έκθεσή της ότι «η πρόκληση της διαχείρισης της πανδημίας καθίσταται πιο περίπλοκη λόγω του ακραίου υπερπληθυσμού σε πολλές εγκαταστάσεις, ο οποίος αποτελεί τόπο αναπαραγωγής για τη μετάδοση του ιού. Αυτό ισχύει ιδίως στην περίπτωση των υπερπλήρων και ανθυγιεινών καταλυμάτων τύπου κοιτώνων». Μάλιστα είχε παρατηρηθεί και καταγραφεί το φαινόμενο σε μικρά σωφρονιστικά καταστήματα ακόμη και κρατούμενοι νοσούντες με Covid-19 να τοποθετούνται με άλλους κρατούμενους σε μεγάλους κοιτώνες λόγω έλλειψης εναλλακτικών καταλυμάτων για την απομόνωσή τους.
Στο πλαίσιο αυτό ζητείτο μάλιστα η συμβολή του υπουργείου Υγείας στην παροχή υγειονομικής περίθαλψης, συμπεριλαμβανομένης της στελέχωσης των υπηρεσιών υγειονομικής περίθαλψης στα καταστήματα κράτησης. Με άλλα λόγια, η επιτροπή του Συμβουλίου της Ευρώπης ζητούσε από την κυβέρνηση να λάβει ουσιαστικά μέτρα προστασίας των κρατουμένων, αφού προφανώς δεν έβλεπε ως λύση στο πρόβλημα της πανδημίας την προμήθεια ιονιστών.
Παράλληλα, βέβαια η Επιτροπή Πρόληψης Βασανιστηρίων επισήμαινε ότι στις ελληνικές φυλακές δεν τηρούνται οι διατάξεις του σωφρονιστικού κώδικα αναφορικά με τα πρότυπα στέγασης και τους κανόνες για ένα ασφαλές περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένων της υγειονομικής περίθαλψης και της υγιεινής. «Σε πάρα πολλές περιπτώσεις τα άτομα που βρίσκονται στο κατάστημα κράτησης αφήνονται να φθείρονται σε υπερπλήρεις και εντελώς ακατάλληλες συνθήκες, οι οποίες μπορεί να θεωρηθεί ότι ισοδυναμούν με απάνθρωπη και εξευτελιστική μεταχείριση» περιγραφόταν στην έκθεση.
Επιπλέον πολλά από τα κελιά ήταν ετοιμόρροπα και έχρηζαν ανακαίνισης, ενώ οι τουαλέτες είχαν συχνά φουσκωμένους και μουχλιασμένους τοίχους και χαλασμένα υδραυλικά, με την επιτροπή να ζητεί επιτακτικά την υλοποίηση προγραμμάτων ανακαίνισης για τη λειτουργία θερμαντικών σωμάτων, τη στερέωση των υδραυλικών εγκαταστάσεων και την προστασία των τοίχων από τη συσσώρευση υγρασίας. Εξάλλου σε πολλές φυλακές είχαν εντοπιστεί μουχλιασμένα ταβάνια, σπασμένα παράθυρα, εκτεθειμένα καλώδια, σπασμένα πλακάκια κ.ά.
