Ηλιαία: Το κυριότερο δικαστήριο του αρχαίου αθηναϊκού κράτους

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Η αρχική έννοια σύστασης δικαστηρίου για την απονομή δικαιοσύνης βρίσκεται στην Ελληνική Μυθολογία από τους ίδιους Ολύμπιους θεούς, από τους οποίους «πέρασε» στην Αρχαία Ελλάδα αλλά και στη Ρώμη να απονέμεται από τους Βασιλείς. Αργότερα ανατέθηκε αυτή σε δικαστήρια.

Στην αρχαία Αθήνα ονομαστά ποινικά δικαστήρια ήταν η «Βουλή του Αρείου Πάγου», το «Παλλάδιο», το «Δελφίνιο», το «εν Φρεαττοί», το «επί Πρυτανείω» και η «Ηλιαία». Επί Δράκοντος, τους φόνους δίκαζαν οι πρυτάνεις, όμως ο Σόλων επανέφερε την αρμοδιότητα αυτή στον Άρειο Πάγο. Την πολιτική δικαιοσύνη απένεμαν οι κατά δήμο δικαστές, οι διαιτητές και οι ναυτοδίκες.

Η Ηλιαία ήταν το κυριότερο δικαστήριο του αρχαίου αθηναϊκού κράτους. Επρόκειτο για δικαστήριο ενόρκων, μέλη του οποίου μπορούσαν να γίνουν όλοι οι γνήσιοι Αθηναίοι πολίτες άνω των 30 ετών, έπειτα από κλήρωση. Η βάση της νέας δημοκρατίας ήταν ο έλεγχος κάθε πολίτη από το σύνολο των πολιτών, όπως και του συνόλου, από τον ίδιο πολίτη. Το να μετέχει κάποιος στην Ηλιαία δεν προϋπέθετε κάποια ιδιαίτερη μόρφωση, όμως η τριβή με το νομοθετικό έργο είχε ως αποτέλεσμα μιαν αρκετά καλή γνώση των νόμων.

Ο Πλούταρχος, υπογραμμίζοντας τη σημασία του, αναφέρει ότι ο Σόλων άφησε ηθελημένα κενά στους νόμους, επιτρέποντας έτσι στους δικαστές να αποφασίζουν μόνοι τους για ορισμένα θέματα που έφταναν ενώπιον τους, και για τα οποία δεν υπήρχε ρύθμιση στη σολώνεια νομοθεσία. Με αυτόν τον τρόπο, αναφέρει ο Πλούταρχος, ο Σόλων κατέστησε τους δικαστές της Ηλιαίας «κυρίους των νόμων».

Η Ηλιαία αποτελούνταν από 6.000 δικαστές («Ηλιασταί»), οι οποίοι προέρχονταν από τις 10 Φυλές της Αθήνας (κάθε Φυλή συμμετείχε με 600 μέλη). 1000 ήταν αναπληρωματικοί. Το δικαστήριο δίκαζε σε τμήματα των 201, 301 κλπ. δικαστών. Η Ηλιαία συνεδρίαζε όλες τις εργάσιμες ημέρες εκτός από τις τρεις τελευταίες ημέρες κάθε μήνα και τις ημέρες λειτουργίας της Εκκλησίας του Δήμου. Σχεδόν ποτέ όμως δεν εργάσθηκαν και τα δέκα τμήματα της Ηλιαίας ταυτοχρόνως. Η απόδοση δικαιοσύνης από τον δήμο ενόχλησε πάρα πολύ τους ολιγαρχικούς, οι οποίοι δυσφήμισαν με κάθε τρόπο το γεγονός αυτό, υπογραμμίζοντας -όχι σωστά- ότι τη δικαιοσύνη στην Αθήνα την απένεμαν οι θήτες.

Η Ηλιαία συνεδριάζει στην διάρκεια του έτους στις ακόλουθες περιπτώσεις:

Μετά από επίδοση καταγγελίας πολίτη.

Παραπομπή αρχόντων από την Βουλή και τις Επιτροπές.

Παραπομπή Αρχόντων από την Εκκλησία του Δήμου σε κάθε επιχειροτονία.

Έγκριση δια ψηφοφορίας των εγκεκριμένων από την Βουλή νέων Αρχόντων.

Προσέλευση αρχόντων στο τέλος της θητείας για απαλλαγή

Ο ηγεμών του δικαστηρίου συγκέντρωνε τα παράπονα και τις υποθέσεις προς εκδίκαση και όριζε μέσω κλήρωσης από ποιο τμήμα και σε ποιο μέρος θα εκδικαζόταν η υπόθεση. Καθώς δεν υπήρχαν δικηγόροι, οι κατηγορούμενοι αναλάμβαναν οι ίδιοι την υπεράσπισή τους με τη βοήθεια ενός μόνο φίλου ή συγγενούς. Πολλές φορές, ανέθεταν τη συγγραφή ενός λόγου για την αγόρευσή τους σε έναν επαγγελματία λογογράφο (π.χ. Ισοκράτης, Λυσίας κ.ά.). Ο χρόνος των αγορεύσεων περιοριζόταν από ένα υδραυλικό χρονόμετρο, την κλεψύδρα. Η ψηφοφορία ήταν μυστική. Σε περίπτωση ισοψηφίας, ο κατηγορούμενος κρινόταν αθώος, καθώς θεωρούνταν ότι είχε «την ψήφο της Αθηνάς».

Οι δικαστές λάμβαναν ως αποζημίωση 2-3 οβολούς κατά δικάσιμη ημέρα.

O Όρκος των Ηλιαστών

«Ορκίζομαι ότι θα δίδω την ψήφο μου συμφώνως προς τους νόμους και τις αποφάσεις της Εκκλησίας του Δήμου και της Βουλής των 500. Εις περιπτώσεις που ο νόμος δεν προβλέπει, θα δίδω την ψήφο μου συμφώνως προς την συνείδησή μου άνευ φόβου και πάθους. Θα ακούω κατήγορον και κατηγορούμενον εξίσου και θα εκδίδω την απόφασίν μου συμφώνως προς την απολογίαν. Ταύτα ορκίζομαι εις τον Δία, τον Απόλλωνα και τη Δήμητρα και να έχω τας ευλογίας των όσο θα τηρώ πιστά τον όρκο μου, άλλως να πέσει εις ερείπια ο οίκος μου και να καταστραφεί αν επιορκήσω».

https://arxaia-ellinika.blogspot.gr/2017/08/iliaia-dikastes-dikazan-arxaia-athina.html ΠρωτοσελιδαΕιδήσεις

Η παράνοια της χρονιάς: Διώκεται διότι ζήτησε να παρέμβει εισαγγελέας

Η παράνοια της χρονιάς: Διώκεται διότι ζήτησε να παρέμβει εισαγγελέας

Τον έθαψαν με τη Στολή και το γιαταγάνι και με μια τούρκικη σημαία στα πόδια, να την πατά στον αιώνα τον άπαντα

04 Φεβρουαρίου Η εκδίκηση προσωποποιημένη Που γεννήθηκε στα ριζά του δέντρου απο κάτω και που αντι για γάλα, το πρώτο βύζαγμα ήταν ο ιδρώτας της Ζαμπίας και το dna...

Θεόδωρος Κολοκοτρώνης: Αθάνατος!

Σαν σήμερα εκοιμήθη ο Θόδωρος Κολοκοτρώνης Ευτυχώς αναγνωρισμένος για την τεράστια αξία του, εν ζωή.Κάτω από τα πόδια του τοποθετήθηκε η τουρκική σημαία διότι...

Έκρηξη του Νίκου Μωραϊτη για τον ΟΠΕΚΕΠΕ: Όλα αυτά τα γαλάζια λαμόγια με τις Φερράρι και τις Πόρσε

Σε ανάρτηση του ο Νίκος Μωραϊτης αναφέρει:  Όλα αυτά τα γαλάζια λαμόγια με τις Φερράρι και τις Πόρσε, όλοι αυτοί που δεν ήξεραν πόσα εκατομμύρια...

Ο Λόγος του Κολοκοτρώνη στην Πνύκα

Εκφωνήθηκε στις 8 Οκτωβρίου 1838 στην Πνύκα και πρωτοδημοσιεύτηκε στις 13 Νοεμβρίου 1838 στην αθηναϊκή εφημερίδα «Αιών»Στις 7 Οκτωβρίου 1838 ο γηραιός στρατηγός και...

Θρήνος για τον 17χρονο ποδοσφαιριστή Θοδωρή Αθανασιάδη – Το παλικάρι σκοτώθηκε σε τροχαίο

Ενας 17χρονος οδηγούσε όχημα στο οποίο επέβαινε η μητέρα του και ένας συνομήλικος φίλος του στα πίσω καθίσματα που σκοτώθηκε  Κάποια στιγμή το αυτοκίνητο συγκρούστηκε...

Κεραυνοί του Κώστα Βαξεβάνη κατά του Αλέξη Τσίπρα για την “Διαύγεια”

Ο Αλέξης Τσίπρας κάνει ανακοινώσεις για την ανάγκη της νέας ΔΙΑΥΓΕΙΑΣ. Τα πράγματα είναι απλά: Η λειτουργία της ΔΙΑΥΓΕΙΑΣ έχει υποβαθμιστεί και σαμποταριστεί από την...

Η Ικεσία του Κολοκοτρώνη στην Παναγία και η παρέμβαση Της

Σαν σήμερα εκοιμήθη ο Αρχιστράτηγος που απελευθέρωσε την Ελλάδα Πάντα ο όρος «θαύμα» γίνεται αντικείμενο διαμάχης ανάμεσα σε πιστούς, «λιγότερο πιστούς», ορθολογιστές και άθεους. Το...

Η Διαφήμιση στην Αρχαία Ελλάδα: Τα Πρώτα «Marketing Tricks» της Ιστορίας

Η διαφήμιση και η προώθηση προϊόντων δεν αποτελούν σύγχρονες εφευρέσεις Αντίθετα, ήδη από την Αρχαία Ελλάδα και τη Ρώμη, τεχνίτες, έμποροι και διοργανωτές εκδηλώσεων χρησιμοποιούσαν...

Θεόδωρος Κολοκοτρώνης 1770 – 1843 Ποιος ηταν ο όρκος του Κολοκοτρώνη;

"Τούρκος μη μείνει στο Μωριά, μηδέ στον κόσμο όλο".  Αυτός ηταν ο όρκος που έδωσε όταν ξεκίνησε την επανάσταση «Φωτιά και τσεκούρι στους προσκυνημένους»«Όταν αποφασίσαμε...

Κώστας Βαξεβάνης: Οι κοινωνικές δαπάνες και πρόνοιες θα κόβονται για να είμαστε «Συνταγματικοί»

Σε παρεμβαση του ο Κώστας Βαξεβάνης αναφέρει: Εκεί στην Αντιπολίτευση, έχετε καταλάβει ότι η πρόταση του Μητσοτάκη για ισοσκελισμένο προϋπολογισμό στην Συνταγματική Αναθεώρηση, είναι η...

Οι κρυπτοχριστιανοί του Πόντου

Μια σημαντική πτυχή της ποντιακής ιστορίας, αυτή των Κρυπτοχριστιανών, αναμένεται να αναδειχθεί σε ειδική εκδήλωση μνήμης που διοργανώνεται στηΔράμα. Την Κυριακή 8 Φεβρουαρίου 2026,...

Η χαμένη Αλεξάνδρεια στον Τίγρη: Η πόλη του Μεγάλου Αλεξάνδρου που ξαναβρέθηκε

Για αιώνες, μία από τις σημαντικότερες πόλεις του αρχαίου κόσμου έμοιαζε να έχει εξαφανιστεί οριστικά Θαμμένη κάτω από σκόνη, μετακινούμενους ποταμούς και εμπόλεμες ζώνες, η...

Όταν οι Πέρσες έμαθαν γιατί έπαθλο αγωνίζονταν οι Έλληνες στους Ολυμπιακούς Αγώνες

Λίγο πριν από τις μεγάλες συγκρούσεις Ελλήνων και Περσών ένα φαινομενικά μικρό περιστατικό φώτισε μια τεράστια διαφορά νοοτροπίας. Μερικοί λιποτάκτες από την Αρκαδία, άνθρωποι...

Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή – Ένα λαμπρό μυαλό, ένας σπουδαίος Έλληνας

Ο Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή (Βερολίνο, 13 Σεπτεμβρίου 1873 – Μόναχο, 2 Φεβρουαρίου 1950) ήταν Έλληνας μαθηματικός, που διακρίθηκε σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο Καραθεοδωρή ήταν γνωστός...

Σάλος με την ανάρτηση της Εφης Αχτσιογλου για τον “βιγκανισμό” και τον “τραμπισμό”

Σε ανάρτηση της στο διαδίκτυο η Εφη Αχτσιογλου αναφέρει: Η επιλογή της χορτοφαγίας απορρέει από τη συνεχή προσπάθεια να μπούμε στη θέση του άλλου, να...

Τα πάθη της ζωής μου – Μπέρτραντ Ράσελ

Στις 2 Φεβρουαρίου 1970 φευγει απο τη ζωη ο βραβευμένος με Νόμπελ φιλόσοφος, Μπέρτραντ Ράσελ, σε ηλικία 97 ετώνΘεωρήθηκε σε διάφορες εποχές, φιλελεύθερος, σοσιαλιστής...

Εχασε την ζωή του ο 33χρονος Γιάννης στο ναυάγιο του επαγγελματικού αλιευτικού σκάφους Lily Jean ανοιχτά της Μασαχουσέτης

Ο άτυχος Γιάννης καταγόταν από τον Κόκκινο Πύργο Τυμπακίου στη Μεσαρά Η είδηση του χαμού του σόκαρε τον τόπο καταγωγής τους και ολόκληρο το νησί. Το...

Τι φυτεύουμε τον Φεβρουάριο

Ο Φεβρουάριος είναι ο δεύτερος μήνας του έτους, στα τέλη του χειμώνα και χαρακτηρίζεται από κρύο, παγωνιά, και βοριάδες, ενώ στις πιο ορεινές και...

Σαν σημερα το 1950 έφυγε απο τη ζωη ένας απο τους μεγαλύτερους Έλληνες επιστήμονες, ο Κωνσταντίνος Καραθεοδωρη

ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΚΑΡΑΘΕΟΔΩΡΗ Στις 2 Φεβρουαρίου 1950 απεβίωσε ο διεθνούς φήμης Θρακιώτης επιστήμονας.Ο πρύτανης του Πανεπιστημίου του Μονάχου ανήγγειλε στον πρύτανη του Πανεπιστημίου...

ΔΗΜΟΦΙΛΗ