Κατηγορώντας τις ρωσικές δυνάμεις ότι επιτέθηκαν στους μαχητές της και στη συνέχεια πέρασαν από την Ουκρανία στη ρωσική πόλη Ροστόφ-ον-Ντον, η παραστρατιωτική ομάδα Wagner ήρθε στο προσκήνιο με τον ρόλο της σε περιοχές κρίσης, από την Αφρική έως τη Μέση Ανατολή.
Με επίσημη ονομασία Wagner PMC (Private Military Company-ιδιωτική στρατιωτική εταιρεία), ο Όμιλος Wagner ιδρύθηκε το 2014 για να υποστηρίξει τους Ρωσόφιλους αυτονομιστές στην περιοχή του Ντονμπάς στην Ουκρανία.
Ανήκει στον πλούσιο επιχειρηματία Γεβγκένι Πριγκόζιν, με το παρατσούκλι «σεφ του Πούτιν» λόγω της παροχής τροφίμων στους Κρεμλίνο από τα εστιατόριά του και στον πρώην αξιωματικό των πληροφοριών της Ρωσίας, Ντμίτρι Ούτκιν.
Ο γεννημένος στην Αγία Πετρούπολη την 1η Ιουνίου 1961 Πριγκόζιν, πριν πιάσει φιλίες με τον Βλαντιμίρ Πούτιν, είχε προλάβει να καταδικαστεί (στα 18 του) σε 12ετή φυλάκιση για ληστεία, απάτη και εμπλοκή ανηλίκων σε εγκλήματα. Εξέτισε τα εννέα χρόνια από την ποινή του.
Τη δεκαετία του ’90 άνοιξε εστιατόριο στην Αγία Πετρούπολη (εξ ου και το «σεφ»), από το οποίο αργότερα, μαζί με άλλες επιχειρήσεις εστίασης στις οποίες επεκτάθηκε, προμήθευε με τρόφιμα το Κρεμλίνο, ενώ φιλοξενούσε και δείπνα με τον Πούτιν και ξένους αξιωματούχους.
Η Wagner
Η Wagner άρχισε να δραστηριοποιείται στην Αφρική και τη Μέση Ανατολή όταν ιδρύθηκε το 2014 και θεωρήθηκε ότι είχε περίπου 5.000 μαχητές, αλλά έχει αναπτυχθεί σημαντικά από τότε.
Η παραστρατιωτική ομάδα έκανε όνομα διεθνώς μέσω της εμπλοκής της στην προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία, μια κίνηση που θεωρείται ευρέως παράνομη από τη διεθνή κοινότητα, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας και της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.
Η ομάδα έχει επίσης εμπλακεί στον συνεχιζόμενο πόλεμο Ρωσίας-Ουκρανίας που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2022 μετά την ανάπτυξη των μισθοφορικών δυνάμεων στην Ουκρανία στις 28 Μαρτίου 2022. Η ομάδα έχει 50.000 ενεργούς μαχητές στην Ουκρανία, σύμφωνα με τις βρετανικές υπηρεσίες πληροφοριών.
Σύμφωνα με το Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, ενώ περίπου το 80% των στρατευμάτων της στην Ουκρανία, αποσύρθηκαν από τις φυλακές, δηλώθηκε ότι η Ομάδα Βάγκνερ ήταν αποτελεσματική στην φερόμενη κατάληψη της πόλης Μπαχμούτ από τη Ρωσία στην περιοχή Ντόνετσκ της ανατολικής Ουκρανίας.
Η ομάδα Wagner έχει επίσης στείλει μαχητές εκτός Ουκρανίας σε διάφορες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και την Αφρική, συμπεριλαμβανομένου του εμφυλίου πολέμου στη Συρία. Σημειώνεται ότι ο όμιλος δραστηριοποιείται στο Μάλι, τη Μαδαγασκάρη, τη Μοζαμβίκη, το Σουδάν, την Μπουρκίνα Φάσο, τη Λιβύη και την Κεντροαφρικανική Δημοκρατία.
Οι ΗΠΑ χαρακτήρισαν επισήμως την ομάδα Wagner ως «διεθνική εγκληματική οργάνωση» τον Ιανουάριο.
Οι εντάσεις
Ο Πριγκόζιν έχει κατηγορήσει επανειλημμένα τον Ρώσο υπουργό Άμυνας Σεργκέι Σόιγκου και τον Βαλέρι Γκερασίμοφ, διοικητή των ρωσικών δυνάμεων στην Ουκρανία, για «ανικανότητα» και σκόπιμη υποτροφοδότηση μονάδων Wagner που πολεμούν εκεί.
Στις 10 Ιουνίου, ο Σόιγκου υπέγραψε ένα διάταγμα βάσει του οποίου όλες οι μονάδες που δεν υπόκεινται στις διαταγές του Υπουργείου Άμυνας, πρέπει να υπογράψουν συμβάσεις στρατιωτικής υπηρεσίας μαζί του μέχρι το τέλος του μήνα. Αυτή η κίνηση θεωρήθηκε ως προσπάθεια της κυβέρνησης να αποκτήσει περισσότερο έλεγχο στον Βάγκνερ.
Οι εντάσεις μεταξύ του Κρεμλίνου και της Βάγκνερ αυξήθηκαν περαιτέρω, όταν ο Πριγκόζιν ισχυρίστηκε την Παρασκευή ότι οι ρωσικές δυνάμεις είχαν επιτεθεί σε στρατόπεδο της παραστρατιωτικής ομάδας στα μετόπισθεν των ρωσικών γραμμών στην Ουκρανία.
Ο Πριγκόζιν κατηγόρησε το ρωσικό Υπουργείο Άμυνας για την υποτιθέμενη επίθεση και ορκίστηκε προσωπικά να «τιμωρήσει» τους δράστες και τον ίδιο τον Σόιγκου.
Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας διέψευσε τον ισχυρισμό, χαρακτηρίζοντάς τον «πληροφοριακή προβοκάτσια». Η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφαλείας(FSB) της Ρωσίας κάλεσε αργότερα τους μαχητές της Βάγκνερ να συλλάβουντον Πριγκόζιν και περιέγραψε τις ενέργειες του Πριγκόζιν ως «πισώπλατη μαχαιριά».