Από το 2015, η CIA έχει ξοδέψει δεκάδες εκατομμύρια δολάρια για να μετατρέψει τις σοβιετικού τύπου μυστικές υπηρεσίες της Ουκρανίας σε ισχυρούς συμμάχους στον αγώνα κατά της Μόσχας, δήλωσαν αξιωματούχοι.
Η αμερικανική εφημερίδα «The Washington Post» επικαλούμενη συνεντεύξεις με περισσότερες από πάνω από είκοσι νυν και πρώην αξιωματούχους πληροφοριών και ασφάλειας της Ουκρανίας, της Αμερικής και της Δύσης σημειώνει:
«Σύμφωνα με νυν και πρώην Ουκρανούς και Αμερικανούς αξιωματούχους, στις αποστολές συμμετείχαν επίλεκτες ομάδες Ουκρανών πρακτόρων που σχηματίστηκαν, εκπαιδεύτηκαν και εξοπλίστηκαν σε στενή συνεργασία με τη CIA.
Πριν ακόμη από την προσάρτηση της Κριμαίας
Η CIA παρείχε στην Ουκρανία προηγμένα συστήματα παρακολούθησης, εκπαίδευσε νεοσύλλεκτους σε εγκαταστάσεις στην Ουκρανία και τις ΗΠΑ, έχτισε νέα αρχηγεία για μονάδες ουκρανικών στρατιωτικών πληροφοριών και μοιράστηκε πληροφορίες σε ασύλληπτη κλίμακα πριν η Ρωσία καταλάβει την Κριμαία και πυροδοτήσει τον πόλεμο στα ανατολικά της Ουκρανίας.
Σύμφωνα με αξιωματούχους, «η CIA διατηρεί σημαντική παρουσία στο Κίεβο».
Αμερικανοί αξιωματούχοι πληροφοριών δήλωσαν ότι η CIA δεν συμμετείχε σε στοχευμένες επιχειρήσεις δολοφονίας που πραγματοποιήθηκαν από τις ουκρανικές υπηρεσίες πληροφοριών και ότι το έργο της διοίκησης επικεντρώθηκε στην ενίσχυση της ικανότητας των ουκρανικών υπηρεσιών να συλλέγουν πληροφορίες για έναν επικίνδυνο αντίπαλο.
Ανώτερος αξιωματούχος των μυστικών υπηρεσιών είπε ότι «οποιεσδήποτε πιθανές επιχειρησιακές ανησυχίες έχουν τεθεί σαφώς υπόψη των ουκρανικών υπηρεσιών».
«Πολλές από τις μυστικές επιχειρήσεις της Ουκρανίας είχαν σαφείς στρατιωτικούς στόχους και συνέβαλαν στην άμυνα της χώρας. Ωστόσο, η έκρηξη αυτοκινήτου που σκότωσε την Ντάρια Ντούγκιν υπογράμμισε ότι η Ουκρανία χρησιμοποιεί αυτό που αξιωματούχοι στο Κίεβο αποκαλούν “εκκαθάριση” ως πολεμικό όπλο».
Φωτό: «Ο Ρώσος εθνικιστής Αλεξάντρ Ντούγκιν παρευρίσκεται σε κηδεία στις 23 Αυγούστου 2022 στη Μόσχα για την κόρη του Ντάρια Ντούγκιν, η οποία σκοτώθηκε σε έκρηξη αυτοκινήτου», από το δημοσίευμα της Washington Post.
… Η δίψα της Ουκρανίας για «θανατηφόρες επιχειρήσεις» περιέπλεξε τη συνεργασία της με τη CIA . Αυτό εγείρει το ζήτημα της συνενοχής των πρακτόρων και προκαλεί ανησυχία σε ορισμένους αξιωματούχους στο Κίεβο και την Ουάσιγκτον.
Ακόμη και εκείνοι που πιστεύουν ότι τέτοιες θανατηφόρες αποστολές είναι δικαιολογημένες σε καιρό πολέμου αμφισβητούν τη χρησιμότητα ορισμένων από τα χτυπήματα και τις αποφάσεις που οδήγησαν στη στόχευση αμάχων, συμπεριλαμβανομένου της Ντούγκιν ή του πατέρα της, Αλεξάντρ Ντούγκιν, που σύμφωνα με αξιωματούχους ήταν ο στόχος, και όχι εκείνων των Ρώσων που έχουν άμεση σχέση με τον πόλεμο».
Ανώτερος Ουκρανός αξιωματούχος είπε στην Washington Post ότι η Ουκρανία «έχει πάρα πολλούς εχθρούς που είναι πιο σημαντικό να εξουδετερώσει: ανθρώπους που εκτόξευσαν ρουκέτες, που διέπραξαν φρικαλεότητες στην Μπούτσα, από το να σκοτώσεις την κόρη ενός φιλοστρατιωτικού υποκινητή, είναι “πολύ κυνικό”.
Άλλοι εξέφρασαν ευρύτερη ανησυχία για τις αδίστακτες τακτικές της Ουκρανίας, οι οποίες μπορεί να φαίνονται δικαιολογημένες τώρα – ειδικά εναντίον μιας χώρας που κατηγορείται για εκτεταμένες πολεμικές θηριωδίες – αλλά αργότερα μπορεί να αποδειχθεί δύσκολο να περιοριστεί.
“Ξεφύτρωσαν υπηρεσίες σαν την Μοσάντ”
Ένας πρώην υψηλόβαθμος αξιωματούχος της CIA, σχολιάζοντας το έργο των ουκρανικών ειδικών υπηρεσιών, είπε ότι προς το παρόν «είμαστε μάρτυρες της γέννησης ενός συνόλου υπηρεσιών πληροφοριών που μοιάζουν με τη Μοσάντ της δεκαετίας του 1970» ( και αυτό γιατί κατηγορείται η ισραηλινή Μοσάντ για τη διάπραξη δολοφονιών σε άλλες χώρες – σημειώνει η WP)
Οι σημερινοί και πρώην αξιωματούχοι των ΗΠΑ και της Ουκρανίας δήλωσαν ότι και οι δύο πλευρές προσπαθούν να κρατήσουν αποστάσεις μεταξύ της CIA και των θανατηφόρων επιχειρήσεων που πραγματοποιούνται από τους εταίρους της στο Κίεβο.
Σύμφωνα με τους αξιωματούχους, μετά από ορισμένες από τις επιχειρήσεις, η CIA εξέφρασε ανησυχία, αλλά δεν σταμάτησε να παρέχει υποστήριξη.
«Δεν έχουμε εμπλέξει ποτέ τους διεθνείς εταίρους μας σε μυστικές επιχειρήσεις, ειδικά στην πρώτη γραμμή», δήλωσε ένας πρώην υψηλόβαθμος υπάλληλος της ουκρανικής υπηρεσίας ασφαλείας.
Οι Ουκρανοί κατάσκοποι έχουν αναπτύξει τον δικό τους κώδικα συμπεριφοράς σχετικά με το ποιες επιχειρήσεις θα συζητήσουν και ποιες θα κρατήσουν μυστικές.
«Υπήρχαν πράγματα για τα οποία ίσως δεν θα θέλαμε να μιλήσουμε με συναδέλφους της CIA», είπε ένας δεύτερος εκπρόσωπος της ουκρανικής υπηρεσίας ασφαλείας που συμμετείχε σε τέτοιες αποστολές. Είπε ότι η διέλευση αυτών των συνόρων θα οδηγούσε σε μια λακωνική απάντηση από τους Αμερικανούς: «Δεν θέλουμε να είμαστε μέρος αυτού».
Η βαθιά συνεργασία της CIA με την Ουκρανία, η οποία συνεχίστηκε ακόμη και όταν η χώρα έχει εμπλακεί στο σκάνδαλο γύρω από την παραπομπή του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, αντιπροσωπεύει μια δραματική ανατροπή για τις υπηρεσίες που βρίσκονται στις αντίθετες πλευρές του Ψυχρού Πολέμου για δεκαετίες.
Εν μέρει λόγω αυτής της κληρονομιάς, είπαν αξιωματούχοι, μόλις πέρυσι η CIA αφαίρεσε την Ουκρανία από μια λίστα «μη αδελφικών» χωρών που θεωρεί απειλή για την ασφάλεια και των οποίων οι πολίτες απαγορεύεται να επικοινωνούν με τους πολίτες της χωρίς προηγούμενη εξουσιοδότηση.
Η συνεργασία μεταξύ της CIA και της Ουκρανίας ξεκίνησε μετά τις διαδηλώσεις στο Κίεβο, το 2014
Η συνεργασία ήταν ελάχιστη στην αρχή, είπαν αξιωματούχοι, λαμβάνοντας υπόψη τις ανησυχίες και των δύο πλευρών ότι οι ουκρανικές υπηρεσίες εξακολουθούσαν να έχουν διεισδύσει σε μεγάλο βαθμό από τη ρωσική FSB, τη ρωσική υπηρεσία που είναι ο κύριος διάδοχος της KGB.
Σύμφωνα με αξιωματούχους, για τη διαχείριση αυτών των κινδύνων, η CIA, μαζί με την SBU, δημιούργησαν ένα εντελώς νέο τμήμα που επικεντρώνεται στα λεγόμενα «ενεργά μέτρα» κατά της Ρωσίας και είναι απομονωμένη από άλλες μονάδες της SBU.
Στη νέα μονάδα δόθηκε η πεζή ονομασία «Πέμπτη Διεύθυνση» για να διακρίνεται από τις άλλες τέσσερις μονάδες της SBU. Αργότερα δημιουργήθηκε μια έκτη υπηρεσία, η οποία σύμφωνα με αξιωματούχους συνεργάστηκε με τις βρετανικές μυστικές υπηρεσίες.
Σύμφωνα με τους αξιωματούχους, οι χώροι εκπαίδευσης βρίσκονταν έξω από το Κίεβο, όπου οι επιλεγμένοι νεοσύλλεκτοι έλαβαν οδηγίες υπό την καθοδήγηση υπαλλήλων της CIA.
Το σχέδιο ήταν να σχηματιστούν μονάδες «ικανές να επιχειρούν πίσω από τις γραμμές του μετώπου και να εργάζονται ως μυστικές ομάδες», δήλωσε ο Ουκρανός αξιωματούχος που συμμετείχε στο πρόγραμμα.
Η CIA παρείχε ασφαλείς επικοινωνίες, εξοπλισμό υποκλοπής που επέτρεπε στην Ουκρανία να υποκλέψει ρωσικές τηλεφωνικές κλήσεις και e-mail, και παρείχε ακόμη και στολές καμουφλάζ και αυτονομιστές για να διευκολυνθεί η διείσδυση των χειριστών στις κατεχόμενες πόλεις.
Σύμφωνα με πηγές της δημοσίευσης, και οι δύο δομές των μυστικών υπηρεσιών της Ουκρανίας που χρηματοδοτήθηκαν από τη CIA ήταν μεταξύ των δεκάδων βασικών αντικειμένων που στόχευσαν ρωσικά χτυπήματα τις πρώτες ημέρες του πολέμου . Αυτά τα αντικείμενα συνεχίζουν να λειτουργούν.
Οι νέες δυνατότητες της ουκρανικής υπηρεσίας πληροφοριών αποδείχθηκαν πολύτιμες από την αρχή του πολέμου. Για παράδειγμα, η SBU έλαβε πληροφορίες σχετικά με σημαντικούς ρωσικούς στόχους, που της επέτρεψαν να πραγματοποιήσει χτυπήματα που σκότωσαν αρκετούς διοικητές και παραλίγο να σκοτώσει έναν υψηλόβαθμο Ρώσο αξιωματικό, τον Βαλέρι Γκερασίμοφ.
Τα χτυπήματα στο ρωσικό έδαφος
Κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους, οι αποστολές ειδικών υπηρεσιών επικεντρώθηκαν όλο και περισσότερο σε στόχους όχι μόνο πίσω από τις εχθρικές γραμμές, αλλά και σε ρωσικό έδαφος.
Τον περασμένο χρόνο, η SBU χτύπησε τη Γέφυρα της Κριμαίας δύο φορές, μεταξύ των οποίων τον Οκτώβριο του 2022, όταν σημειώθηκε έκρηξη που σκότωσε πέντε άτομα και προκάλεσε μια τρύπα στις λωρίδες προς τα δυτικά.
Ο Ζελένσκι αρνήθηκε αρχικά την ευθύνη της Ουκρανίας. Αλλά ο διευθυντής της SBU Μαλιούκ περιέγραψε την επιχείρηση με εξαιρετική λεπτομέρεια σε μια συνέντευξη νωρίτερα αυτό το έτος, παραδεχόμενος ότι η υπηρεσία του τοποθέτησε ένα ισχυρό εκρηκτικό σε ένα φορτηγό που μετέφερε ρολά σελοφάν βιομηχανικού μεγέθους.
Όπως και σε άλλες επιχειρήσεις της SBU, στην επιχείρηση συμμετείχαν ακούσιοι συνεργοί, συμπεριλαμβανομένου του οδηγού φορτηγού που σκοτώθηκε κατά την έκρηξη. Αμερικανοί αξιωματούχοι, που ενημερώθηκαν εκ των προτέρων, εξέφρασαν ανησυχία για την επίθεση, φοβούμενοι κλιμάκωση από τη Ρωσία.
Αυτοί οι φόβοι μάλλον αμβλύνθηκαν όταν η SBU εξαπέλυσε ένα δεύτερο χτύπημα στη γέφυρα εννέα μήνες αργότερα, χρησιμοποιώντας ναυτικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη που αναπτύχθηκαν ως μέρος μιας άκρως απόρρητης επιχείρησης στην οποία συμμετείχαν η CIA και άλλες δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών.
Ο δημόσιος απολογισμός του Μαλιούκ για την επιχείρηση αψηφά τις τυπικές μεθόδους πληροφοριών, αλλά βοηθά το Κίεβο να διαφημίζει τις επιτυχίες του και αντανακλά την αυξανόμενη αντιπαλότητα με το GUR. Ο Κίριλο Μπουντάνοφ, ο επικεφαλής της στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών της Ουκρανίας, έχει τη συνήθεια να καυχιέται για τα επιτεύγματα του τμήματός του και να κοροϊδεύει τη Μόσχα.
Οι δύο υπηρεσίες αλληλοεπικαλύπτονται σε κάποιο βαθμό, αν και αξιωματούχοι λένε ότι η SBU τείνει να εκτελεί πιο σύνθετες αποστολές με μεγαλύτερους χρόνους παράδοσης, ενώ το GUR τείνει να λειτουργεί πιο γρήγορα.
Ουκρανοί αξιωματούχοι αρνούνται ότι κάποια από αυτές τις υπηρεσίες είχε άμεση ανάμειξη στην επίθεση του Σεπτεμβρίου 2022 στον αγωγό Nord Stream 2 στη Βαλτική Θάλασσα, αν και οι ΗΠΑ και άλλες δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η Ουκρανία συμμετείχε στην συνωμοσία.
Το GUR χρησιμοποίησε τον δικό του στόλο μη επανδρωμένων αεροσκαφών για να πραγματοποιήσει δεκάδες επιθέσεις σε ρωσικό έδαφος, συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων που διείσδυσαν στη ρωσική αεράμυνα και έπληξαν κτίρια στη Μόσχα. Μεταξύ αυτών είναι η επιχείρηση τον Μάιο του 2023, η οποία πυρπόλησε για λίγο μέρος της στέγης στο Κρεμλίνο.
Μη επανδρωμένα αεροσκάφη μεγάλου βεληνεκούς που εκτοξεύτηκαν από το έδαφος της Ουκρανίας, καθώς και ομάδες επιχειρηματιών και παρτιζάνων που εργάζονται στη Ρωσία, συμμετείχαν σε αυτά τα πλήγματα, δήλωσαν αξιωματούχοι.
Σύμφωνα με αξιωματούχο που εμπλέκεται στις συμφωνίες, κινητήρες για ορισμένα μη επανδρωμένα αεροχήματα αγοράστηκαν από κινέζους προμηθευτές με ιδιωτική χρηματοδότηση που δεν μπορεί να συνδεθεί με ουκρανικές πηγές.
Η Washington Post σημειώνει ότι η βομβιστική επίθεση με το αυτοκίνητο που σκότωσε τον Ντούγκιν πέρυσι παραμένει μια από τις πιο «ακραίες περιπτώσεις θανάσιμης εκδίκησης».
—