Κόλιανδρος, ένα από τα πιο δημοφιλή μυρωδικά που χρησιμοποιούμε ως καρύκευμα στην κουζίνα. Ο φρέσκος κόλιανδρος και οι αποξηραμένοι σπόροι του έχουν έντονο άρωμα που χαρίζει μοναδική γεύση στα φαγητά.
Γνωστός επίσης ως κόλιαντρο, κορίανδρο ή κορίαντρο, ο κόλιανδρος είναι ετήσιο φυτό που βρίσκεται αυτοφυές στη Μεσόγειο.
Θα το συναντήσουμε και με την ονομασία κινέζικος μαϊντανός, καθώς η αρχική ανάπτυξη του φυλλώματος μοιάζει πολύ με το φυτό του μαϊντανού.
Η διαφορά του κόλιανδρου σε σχέση με τον μαϊντανό είναι ότι έχει πιο τριγωνικούς βλαστούς, τα αρχικά φύλλα είναι πιο στρογγυλά στην άκρη, ενώ το φυτό φθάνει σε μεγαλύτερο ύψος 60-70 εκατοστών την περίοδο του καλοκαιριού που αναπτύσσεται ο ανθοφόρος βλαστός του.
Αξίζει να αναφέρουμε ότι καθώς το φυτό μεγαλώνει, τα φύλλα που σχηματίζονται πάνω στο ανθικό στέλεχος είναι στενά και θυμίζουν φύλλωμα άνηθου.
Εξάλλου ο κόλιανδρος ανήκει στην ίδια οικογένεια φυτών με την καλλιέργεια μαϊντανού, την καλλιέργεια άνηθου και την καλλιέργεια σέλινου.
Στα φαγητά, το κόλιανδρο χρησιμοποιείται εκτεταμένα στην ινδική κουζίνα για την παρασκευή του μπαχαρικού κάρι, σε σούπες, σε πιάτα με ρύζι και κοτόπουλο. Επιπλέον, στη μεξικάνικη κουζίνα το κόλιαντρο αποτελεί βασικό συστατικό για την παρασκευή της διάσημης σάλτσας γουακαμόλε.
Ας δούμε αναλυτικά πώς γίνεται η καλλιέργεια του κόλιανδρου, ποια εποχή φυτεύεται και τι φροντίδα χρειάζεται για να απολαμβάνουμε φρέσκο κόλιανδρο και τους σπόρους του από τον κήπο και τη γλάστρα μας σε πεντανόστιμες συνταγές μαγειρικής.
1. Πότε φυτεύουμε κόλιαντρο στον κήπο και πώς γίνεται η φύτευση του;
Κατάλληλη εποχή για να φυτέψουμε κόλιανδρο είναι μέσα στο φθινόπωρο και στις αρχές της άνοιξης.
Ο κόλιανδρος πολλαπλασιάζεται με σπόρο που φυτεύεται σε σπορείο ή απευθείας στον κήπο σε βάθος περίπου 1 εκατοστού.
Σε ευνοϊκές συνθήκες με θερμοκρασία γύρω στους 20°C, οι σπόροι του κόλιανδρου φυτρώνουν σε διάστημα περίπου μίας εβδομάδας.
Για μεγαλύτερη ευκολία, προμηθευόμαστε έτοιμα φυτά κόλιανδρου από φυτώρια και φυτεύουμε τα φυτά στις κατάλληλες απoστάσεις: 20 εκατοστά μεταξύ των φυτών και 40-50 εκατοστά μεταξύ των γραμμών φύτευσης.
Αν θέλουμε να εξοικονομήσουμε χώρο στον κήπο μας, την περίοδο της άνοιξης το κόλιανδρο μπορεί να καλλιεργηθεί μαζί με την καλλιέργεια ντομάτας, την καλλιέργεια πιπεριάς και την καλλιέργεια μελιτζάνας.
2. Που αναπτύσσεται καλύτερα η καλλιέργεια του κόλιαντρου;
Η καλλιέργεια του κόλιανδρου αναπτύσσεται σε δροσερό περιβάλλον. Χρειάζεται αρκετή υγρασία και θερμοκρασίες 15-25°C για να εμφανίσει πλούσια βλάστηση.
Για να εξασφαλίσουμε ικανοποιητική ανάπτυξη και καταπράσινο φύλλωμα, επιλέγουμε ηλιόλουστες θέσεις για την φύτευση του.
Φυτεύουμε τον κόλιανδο σε γόνιμο έδαφος, πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά που να εξασφαλίζει καλή αποστράγγιση.
Πριν τη φύτευση, εμπλουτίζουμε το χώμα με κομπόστ, κοπριά και βιολογικό λίπασμα για να αυξήσουμε τη γονιμότητά του εδάφους και να έχουμε καλύτερη παραγωγή.
3. Πώς φυτεύουμε κόλιανδρο σε γλάστρα;
Μπορούμε πολύ εύκολα να φυτέψουμε και να καλλιεργήσουμε κόλιανδρο σε γλάστρα στο μπαλκόνι, την αυλή και τη βεράντα μας, αρκεί να βρούμε ένα ηλιοφανές σημείο με νότιο ή δυτικό προσανατολισμό.
Επιλέγουμε γλάστρες και ζαρντινιέρες, πλαστικές ή πήλινες, σχετικά ρηχές, με βάθος περίπου 20 εκατοστών, καθώς το φυτό του κόλιανδρου διαθέτει επιφανειακό ριζικό σύστημα.
Γεμίζουμε τις γλάστρες με εμπλουτισμένο φυτόχωμα που περιέχει και περλίτη και ελαφρόπετρα. Στη βάση της γλάστρας, προσθέτουμε μία στρώση χαλικιών για να απομακρύνεται το νερό που περισσεύει κατά το πότισμα.
4. Πόσο συχνά χρειάζεται πότισμα η καλλιέργεια του κόλιανδρου;
Η καλλιέργεια του κόλιανδρου χρειάζεται δροσερό έδαφος και για αυτό θα χρειαστεί σχετικά συχνό πότισμα.
Την περίοδο της άνοιξης και του φθινοπώρου, ποτίζουμε τα φυτά κόλιανδρου κάθε 2-3 μέρες ενώ την περίοδο του χειμώνα ποτίζουμε όταν στεγνώνει το χώμα.
Αποφεύγουμε το υπερβολικό πότισμα του κόλιανδου καθώς και ειδικά τις μεσημεριανές ώρες σε ηλιόλουστες μέρες, επειδή μπορεί να προκαλέσει μαύρισμα και σάπισμα στα φύλλα του.
5. Κάθε πότε βάζουμε λίπασμα στην καλλιέργεια του κόλιανδρου;
Για να εξασφαλίσουμε πλούσιο φύλλωμα στην καλλιέργεια του κόλιανδου, προσθέτουμε μία κουταλιά της σούπας βιολογικό λίπασμα αζώτου μία φορά το μήνα, την οποία ενσωματώνουμε μέσα στο χώμα.
Αν παρατηρήσουμε κιτρινίσματα στα φύλλα του κόλιανδρου, προσθέτουμε συμπληρωματικά λίπασμα σιδήρου για να αποκτήσουν ξανά καταπράσινο φύλλωμα.
6. Ποιες ασθένειες και ποια έντομα προσβάλλουν την καλλιέργεια του κόλιανδρου;
Σε συνθήκες υψηλής υγρασίας και κακού αερισμού, ενδέχεται να παρουσιαστούν μυκητολογικές και βακτηριακές ασθένειες στην καλλιέργεια του κόλιανδρου. Για την αντιμετώπιση τους, ψεκάζουμε το φύλλωμα του κόλιανδρου με βιολογικό σκεύασμα υγρού χαλκού που προμηθευόμαστε από γεωπονικά καταστήματα.
Για την αντιμετώπιση της μελίγκρας που προσβάλλει το φύλλωμα του κόλιανδρου, ψεκάζουμε με βιολογικά εντομοκτόνα όπως τα άλατα καλίου και τη φυσική πυρεθρίνη.
Προληπτικά, μπορούμε να φτιάξουμε σπιτικό σκεύασμα για την προστασία του κόλιανδρου από τα έντομα, διαλύοντας μία κουταλιά της σούπας πράσινο σαπούνι σε 1 λίτρο νερό για να ψεκάσουμε το φύλλωμα του.
7. Πότε μαζεύουμε το κόλιαντρο και με ποιο τρόπο γίνεται η συγκομιδή του;
Η συγκομιδή των φύλλων του κόλιανδρου ξεκινά συνήθως 2 μήνες μετά τη μεταφύτευση του φυτού, στις αρχές του χειμώνα αν έχουμε φυτέψει μέσα στο φθινόπωρο ή τέλη της άνοιξης αν τον έχουμε φυτέψει αρχές της άνοιξης.
Κατά τη συγκομιδή των φύλλων, κόβουμε τα τρυφερά φύλλα του κόλιανδρου από χαμηλά για να μπορέσει το φυτό να αναπτυχθεί ξανά και να πραγματοποιήσουμε νέα κοψίματα μέχρι να έρθει η εποχή για να αναπτύξει το ανθοφόρο στέλεχος όπου σταματάει η παραγωγή φύλλων.
Η συλλογή των σπόρων του κόλιανδρου πραγματοποιείται μέσα στο καλοκαίρι αφού αναπτυχθεί ο ανθοφόρος βλαστός και ωριμάσουν οι καρποί που κρύβουν μέσα τους σπόρους του κόλιανδρου.
8. Πώς διατηρούμε τα φύλλα και τους σπόρους του κόλιανδρου και πώς συντηρείται καλύτερα;
Τα φρέσκα φύλλα του κόλιανδρου διατηρούνται μόνο για λίγες μέρες σε νάιλον σακουλάκι σε ψυγείο. Μπορεί να συντηρηθεί παραπάνω αν τα τοποθετήσουμε μέσα σε γυάλινο βάζο, στο οποίο εσωτερικά έχουμε τοποθετήσει απορροφητικό χαρτί κουζίνας.
Οι σπόροι του κόλιανδρου μπορούν να διατηρηθούν για αρκετούς μήνες, αρκεί να τους τοποθετήσουμε μέσα σε αεροστεγές γυάλινο βάζο και να τους αποθηκεύσουμε σε ένα δροσερό ντουλάπι ή μέσα στο ψυγείο.
9. Κι ένα μυστικό για τoν κόλιανδρο
Το λάδι του κόλιανδρου χρησιμοποιείται εκτεταμένα στην αρωματοθεραπεία καθώς έχει αντιβακτηριακές, αντισηπτικές, ηρεμιστικές και λιποδιαλυτικές ιδιότητες.