Φυτεύουμε περγαμόντο για να απολαμβάνουμε υπέροχα γλυκά του κουταλιού από τον κήπο μας! Το περγαμόντο ανήκει στη μεγάλη οικογένεια των εσπεριδοειδών δέντρων μαζί με την πορτοκαλιά, τη λεμονιά, η μανταρινιά και το κουμκουάτ. Το δέντρο του περγαμόντου έχει σχετικά μικρότερη ανάπτυξη από τα υπόλοιπα εσπεριδοειδή και φτάνει σε ύψος τα 2-3 μέτρα, με μεγάλα στενόμακρα φύλλα και λευκά λουλούδια που εμφανίζονται την περίοδο Μαρτίου-Απριλίου.
Οι καρποί του περγαμόντο έχουν κίτρινο-πορτοκαλί χρώμα και στρογγυλό ή ελαφρώς πεπλατυσμένο σχήμα, ανάλογα την ποικιλία. Το περγαμόντο δεν τρώγεται ωμό, καθώς έχει αρκετή πικράδα στη γεύση, χρησιμοποιείται ωστόσο για την παρασκευή γλυκών του κουταλιού, για λικέρ και για μαρμελάδα. Το άρωμα του περγαμόντο αξιοποιείται τόσο στη ζαχαροπλαστική, στη βιομηχανία των καλλυντικών, καθώς στην αρωματοθεραπεία.
1. Ποιες ποικιλίες περγαμόντου συνήθως καλλιεργούμε;
Οι πιο γνωστές και εμπορεύσιμες ποικιλίες περγαμόντου είναι οι ποικιλίες Femminello και η Castagnaro. To δέντρο της Femminello είναι μικρότερο σε μέγεθος και με λιγότερη ανάπτυξη από την ποικιλία Catagnaro που έχει πιο ζωηρή και ορθόκλαδη ανάπτυξη. Ο καρπός της ποικιλίας Femminello είναι σχετικά σφαιρικός με λείο φλοιό ενώ ο καρπός του Castagnaro είναι στρογγυλός ή ωοειδής, με τραχύ φλοιό και μπορεί να φέρει αυλακώσεις. Η πoικιλία Femminello έχει πρωιμότερη καρποφορία ενώ έχει μεγαλύτερη πειρεκτικότητα σε αιθέριο έλαιο από την ποικιλία Castagnaro.
2. Σε ποιες συνθήκες καλλιεργείται το περγαμόντο;
Το περγαμόντο αναπτύσσεται καλύτερα σε πλούσια γόνιμα εδάφη που εξασφαλίζουν ικανοποιητική αποστράγγιση και καλό είναι να αποφεύγεται η φύτευση του σε εδάφη με υψηλή περιεκτικότητα σε ασβέστιο. Το περγαμόντο είναι αρκετά ευαίσθητο στο κρύο και αναπτύσσεται καλύτερα σε νότιες περιοχές της χώρας μας ή σε μέρη με ήπιο κλίμα. Κατά την φύτευση του περγαμόντο, επιλέγουμε ηλιοφανείς προφυλαγμένες θέσεις, καθώς χρειάζεται προστασία από τους δυνατούς βοριάδες, το χαλάζι και το χιόνι που προκαλούν σημαντικες καταστροφές στη βλάστηση και στην καρποφορία του.
3. Τι απαιτήσεις σε πότισμα και λίπανση έχει το περγαμόντο;
Το περγαμόντο έχει σημαντικές ανάγκες σε πότισμα για να έχει ικανοποιητική ανάπτυξη και καρποφορία. Τους ζεστούς μήνες του καλοκαιριού, το περγαμόντο απαιτεί πότισμα 2-3 φορές τη βδομάδα, ενώ την περίοδο της άνοιξης και του φθινοπώρου ποτίζουμε μια φορά την εβδομάδα. Ειδικά για τα νεαρά δενδρύλλια περγαμόντο, χρειάζεται ικανοποιητικό πότισμα για να αναπτύξουν πλούσιο ριζικό σύστημα.
Το περγαμόντο χρειάζεται λίπανση τρεις φορές τον χρόνο, μία στις αρχές της άνοιξης, μία στις αρχές του καλοκαιριού και μία στις αρχές του φθινοπώρου. Προσθέτουμε πλήρες βιολογικό λίπασμα υψηλής περιεκτικότητας σε κάλιο, ενω συμπληρωματικά η προσθήκη σιδήρου βοηθά στο πρασίνισμα και στην καλή ανάπτυξη του φυλλώματος.
4. Ποιες ασθένειες και έντομα προσβάλλουν το περγαμόντο;
Το περγαμόντο προσβάλλεται από τα έντομα της μελίγκρας και των κοκκοειδών (ψώρα), καθώς και από το έντομο του φυλλοκνίστη που προσβάλλει τους τρυφερούς βλαστούς των νεαρών δέντρων του περγαμόντο. Για την αντιμετώπιση των εντόμων, χρησιμοποιούμε οικολογικά σκευάσματα όπως ο θερινός πολτός, η φυσική πυρεθρίνη και οι σάπωνες αλάτων λιπαρών οξέων καλίου που προμηθευόμαστε από γεωπονικά καταστήματα.
Tο περγαμόντο προσβάλλεται επίσης από τον μύκητα φυτόφθορα (Phytopthora) που εμφανίζει το χαρακτηριστικό σύμπτωμα της κομμίωσης (έκκριση κόλλας) στην βάση του κορμού του δέντρου, καθώς και στις ρίζες. Για την βιολογική αντιμετώπιση του μύκητα φυτόφθορα, αλείφουμε τον κορμό του δέντρου μέχρι το ένα μέτρο με βορδιγάλιο πολτό (γαλαζόπετρα με ασβέστη) και παράλληλα προσέχουμε το νερό ποτίσματος να μην έρχεται σε επαφή με τον κορμό του δέντρου.
5. Πώς κλαδεύεται και πώς πoλλαπλασιάζεται το περγαμόντο;
Τo περγαμόντο χρειάζεται κλάδεμα την περίοδο του καλοκαριού, αφού έχει ολοκληρωθεί η καρποφορία του. Κάνουμε κάθε χρόνο ελαφρύ κλάδεμα διατηρώντας το κυπελλοειδές σχήμα του δέντρου και αφαιρούμε αδύνατους, ξερούς βλαστούς καθώς και λαίμαργους βλαστούς ώστε να πετύχυμε καλό αερισμό και φωτισμό στο δέντρο μας.
Για να δημιουργήσουμε καινούργια φυτά περγαμόντο, στα μέσα της άνοιξης, εμβολιάζουμε τις επιθυμητές ποικιλίες περγαμόντο σε κατάλληλα υποκείμενα με τη μέθοδο ενοφθαλμισμού με Τ ή με ανεστραμμένο Τ. Το περγαμόντο μπορεί να πολλαπλασιαστεί και με τη μέθοδο των μοσχευμάτων, παίρνοντας τμήματα βλαστών μήκους 15-20 εκατοστών που φυτεύουμε σε γλάστρες. Το περγαμόντο δεν πολλαπλασιάζεται επιτυχώς με σπόρο, καθώς η φύτευση σπόρου περγαμόντο, μας δίνει φυτό που δεν θα παραγει αντίστοιχους καρπούς της ίδιας ποικιλίας με τον σπόρο που φυτέψαμε.
6. Κι ένα τελευταίο μυστικό για το περγαμόντο
Ένα πολύ συχνό φαινόμενο είναι η εκτεταμένη πτώση των ανθέων του περγαμόντο και της μειωμένης καρπόδεσης. Για να το αντιμετωπίσουμε και να έχουμε μία ικανοποιητική παραγωγή, αποφεύγουμε το υπερβολικό πότισμα και τη λίπανση κατά την περίοδο της ανθοφορίας και ψεκάζουμε το φύλλωμα και τα λουλούδια με διάλυμα εκχυλίσματος φυκιών ή μίγματος ιχνοστοιχείων.