Η οικονομική ελευθερία (The Index of Economic Freedom), σύμφωνα με την 30η ετήσια έκδοση του Αμερικανικού Heritage Foundation “2024 Index of Economic Freedom”, είναι ένας θεμελιώδης παράγοντας που επηρεάζει την ευημερία μιας χώρας, καθώς αφορά το δικαίωμα των ατόμων να ελέγχουν τη δική τους εργασία και περιουσία.
Σε μια οικονομικά ελεύθερη κοινωνία, τα άτομα είναι ελεύθερα να εργάζονται, να παράγουν, να καταναλώνουν και να επενδύουν με όποιον τρόπο θέλουν. Σε οικονομικά ελεύθερες κοινωνίες, οι κυβερνήσεις επιτρέπουν στην εργασία, το κεφάλαιο και τα αγαθά να κυκλοφορούν ελεύθερα και να απέχουν από τον εξαναγκασμό ή τον περιορισμό της ελευθερίας πέρα από το βαθμό που απαιτείται για την προστασία και τη διατήρηση της ίδιας της ελευθερίας.
Πώς μετράμε την οικονομική ελευθερία;
Μετράμε την οικονομική ελευθερία με βάση 12 ποσοτικούς και ποιοτικούς παράγοντες, που ομαδοποιούνται σε τέσσερις μεγάλες κατηγορίες ή πυλώνες οικονομικής ελευθερίας:
Κράτος δικαίου (ιδιοκτησιακά δικαιώματα, κυβερνητική ακεραιότητα, δικαστική αποτελεσματικότητα).
Κυβερνητικό μέγεθος (κρατικές δαπάνες, φορολογική επιβάρυνση, δημοσιονομική υγεία).
Ρυθμιστική αποτελεσματικότητα (επιχειρηματική ελευθερία, εργασιακή ελευθερία, νομισματική ελευθερία). και
Ανοιχτές Αγορές (εμπορική ελευθερία, ελευθερία επενδύσεων, οικονομική ελευθερία).
Ο Δείκτης Οικονομικής Ελευθερίας 2024 , κατατάσσει την Ελλάδα στην 113η θέση παγκοσμίως και την 42η μεταξύ 44 χωρών στην Ευρώπη, με βαθμολογία 55,1/100. Η Ελλάδα βρίσκεται κάτω από την Δημοκρατία της Κιργιζίας και πάνω από τα Νησιά Σολομώντα .
Αυτή η επίδοση την τοποθετεί στην κατηγορία των «ως επί το πλείστον ανελεύθερων» οικονομιών, καθιστώντας εμφανείς τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει.
Ας δούμε τι αναφέρει η έκδοση αυτή για την Ελλάδα…
τομέα της έκθεσης
Στην εικόνα που ακολουθεί βλέπουμε χρονικά την εξέλιξη του δείκτη στην Ελλάδα…
Οικονομική Ελευθερία: Τι σημαίνει για την Ελλάδα;
Η οικονομική ελευθερία συνδέεται άμεσα με την ικανότητα ενός ατόμου να παράγει, να καταναλώνει και να επενδύει με ελάχιστους κυβερνητικούς περιορισμούς. Στην Ελλάδα, το κράτος δικαίου παραμένει σχετικά σεβαστό, με το δικαστικό σύστημα να παρουσιάζει επιδόσεις άνω του παγκόσμιου μέσου όρου. Παρά την ύπαρξη ισχυρών ρυθμίσεων και σταθερών θεσμών, η χώρα αντιμετωπίζει ζητήματα ανταγωνιστικότητας, ενώ η κυβερνητική ακεραιότητα και η αποτελεσματικότητα των μεταρρυθμίσεων εξακολουθούν να αποτελούν προβλήματα.
Κράτος Δικαίου και Ρυθμιστική Αποτελεσματικότητα
Η δικαστική αποτελεσματικότητα και τα δικαιώματα ιδιοκτησίας στην Ελλάδα παρουσιάζουν επιδόσεις πάνω από τον παγκόσμιο μέσο όρο, υποδηλώνοντας ότι το νομικό σύστημα μπορεί να εγγυηθεί τη διασφάλιση της περιουσίας των πολιτών. Ωστόσο, η κυβερνητική ακεραιότητα, παρά την πρόοδο, παραμένει αδύναμη, επηρεάζοντας τη συνολική οικονομική ευελιξία της χώρας. Η επιχειρηματική ελευθερία είναι ένα από τα θετικά σημεία της χώρας, με το ρυθμιστικό περιβάλλον να είναι καλά θεσμοθετημένο, όμως συχνά χαρακτηρίζεται από έλλειψη αποτελεσματικότητας και γραφειοκρατικούς φραγμούς.
Φορολογική Πολιτική και Δημόσιο Χρέος
Το φορολογικό σύστημα της Ελλάδας χαρακτηρίζεται από υψηλή φορολογική επιβάρυνση, με τον ανώτατο φορολογικό συντελεστή ατομικού εισοδήματος να φτάνει το 44% και τον εταιρικό φόρο στο 22%. Οι δημόσιες δαπάνες παραμένουν εξαιρετικά υψηλές, φτάνοντας το 56,8% του ΑΕΠ, ενώ το δημόσιο χρέος αγγίζει το 178,1% του ΑΕΠ. Αυτό το υψηλό επίπεδο χρέους αποτελεί σημαντική πρόκληση για τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα της οικονομίας και την ικανότητα της χώρας να επιτύχει μεγαλύτερη οικονομική ευελιξία.
Προοπτικές και Μελλοντικές Προκλήσεις
Η ελληνική οικονομία ανακάμπτει, κυρίως χάρη στις μεταρρυθμίσεις στην αγορά εργασίας και στη σταθεροποίηση του τραπεζικού τομέα. Ωστόσο, το υψηλό δημόσιο χρέος και η έλλειψη διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων εμποδίζουν την αύξηση της παραγωγικότητας και της απασχόλησης. Οι κλάδοι του τουρισμού και της ναυτιλίας συνεχίζουν να αποτελούν τους κύριους κινητήρες ανάπτυξης, όμως δεν αρκούν από μόνοι τους για να οδηγήσουν σε μια πιο δυναμική και ανταγωνιστική οικονομία.
Συμπέρασμα
Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή όσον αφορά την οικονομική της ελευθερία. Παρά τις προόδους που έχουν σημειωθεί, η χώρα χρειάζεται να επιμείνει στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητά της και να μειώσει το δημόσιο χρέος. Η βελτίωση της κυβερνητικής ακεραιότητας, η μείωση της γραφειοκρατίας και η ενίσχυση των ιδιωτικών επενδύσεων μπορούν να θέσουν τη βάση για μακροχρόνια οικονομική σταθερότητα και ευημερία.