Η δάφνη είναι αειθαλής θάμνος με βαθυπράσινα, δερματώδη αρωματικά φύλλα που χρησιμοποιούνται στη μαγειρική για να νοστιμίζουν τα φαγητά. Η δάφνη φυτρώνει μόνη της στην ελληνικη ύπαιθρο αλλά μπορούμε να την φυτέψουμε στον κήπο ή σε γλάστρα στο μπαλκόνι. Διαθέτει άσπρα ή κιτρινοπράσινα άνθη που εμφανίζονται από τον Απρίλιο έως τον Μάιο και δίνει χαρακτηριστικούς καρπούς μαύρου χρώματος, με ωοειδές σχήμα και μέγεθος μικρής ελιάς.
Κατά την αρχαιότητα, η δάφνη ήταν ιερό δέντρο, αφιερωμένο στο θεό Απόλλωνα και συμβόλιζε την υπεροχή γι’ αυτό άλλωστε στεφάνωναν με κλαδιά δάφνης τους νικητές των αθλητικών αγώνων. Άλλωστε, και η Πυθία, η ιέρεια του μαντείου των Δελφών μασούσε φύλλα δάφνης και έδινε τους περίφημους χρησμούς της.
Ας δούμε τις σημαντικότερες συμβουλές για τη φροντίδα της δάφνης για να την καλλιεργήσουμε στον κήπο μας και να απολαμβάνουμε τα υπέροχα φύλλα της στην κουζίνα μας.
1. Ποιες είναι κατάλληλες συνθήκες για την καλλιέργεια της δάφνης;
Η δάφνη είναι ανθεκτικό φυτό και ευδοκιμεί σε όλους τους τύπους εδαφών. Ακόμη και σε ξερά ασβεστούχα εδάφη, η δάφνη παρουσιάζει σχετικά γρήγορη ανάπτυξη. Προτιμάμε όμως να τη φυτεύουμε σε δροσερά και γόνιμα εδάφη που παρουσιάζουν καλή αποστράγγιση. Η δάφνη είναι ανθεκτική στην ξηρασία, στην ρύπανση και στην αλάτότητα, γι’ αυτό και είναι κατάλληλη τόσο για φύτευση σε δρόμους των πόλεων αλλά και για παραθαλάσσιες φυτεύσεις. Προσαρμόζεται τόσο σε ηλιοφανείς όσο και σε σκιερές θέσεις ενώ αντέχει και σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες.
Αν την φυτέψουμε σε γλάστρα στο μπαλκόνι, επιλέγουμε θέσεις με δυτικό ή ανατολικό προσανατολισμό και προημηθευόμαστε φυτόχωμα εμπλουτισμένο σε θρεπτικά συστατικά για να την φυτέψουμε.
2. Κάθε πότε ποτίζουμε τη δάφνη;
Η δάφνη έχει σημαντικές απαιτήσεις ως προς το πότισμα για να έχει καλή ανάπτυξη και ανθοφορία. Μετά τη μεταφύτευση της δάφνης, θα απαιτηθούν μικρά και συχνά ποτίσματα για να ριζώσει καλύτερα.
Ποτίζουμε 2-3 φορές τη βδομάδα τον πρώτο χρόνο καλλιέργειας της δάφνης ενώ στη συνέχεια λόγω του δυνατού ριζικού συστήματος που αναπτύσσει, αραιώνουμε τα ποτίσματα. Συγκεκριμένα, την περίοδο της άνοιξης αρκεί να ποτίζουμε τη δάφνη μια φορά τη βδομάδα και δυο φορές τη βδομάδα τους καλοκαιρινούς μήνες.
3. Τι λίπασμα χρειάζεται η δάφνη;
H δάφνη δεν είναι ιδιαίτερα απαιτητική σε θρεπτικά στοιχεία. Προσθέτουμε πλήρες βιολογικό λίπασμα, με αυξημένη περιεκτικότητα σε άζωτο, στις αρχές της άνοιξης, στις αρχές του καλοκαιριού και στις αρχές του φθινοπώρου για να ενισχύσουμε την ανάπτυξη της. Η συμπληρωματική προσθήκη σιδήρου θα βοηθήσει να γίνει καταπράσινο το φύλλωμα της δάφνης.
Για τα φυτά της δάφνης που είναι φυτεμένα σε γλάστρα, προσθέτουμε υγρό βιολογικό λίπασμα μία φορά το μήνα από τις αρχές της άνοιξης μέχρι τα τέλη του φθινοπώρου. Πάντως, θα πρέπει να προσέξουμε γιατί η υπερβολική λίπανση μπορεί να προκαλέσει απότομη φυλλόπτωση ή μαύρισμα στις άκρες των φύλλων της δάφνης.
4. Τι ασθένειες και έντομα προσβάλλουν τη δάφνη;
Η δάφνη προσβάλλεται από μυκητολογικές ασθένειες όπως η ανθράκωση που προκαλεί μαύρες κηλίδες και σταδιακό στρίψιμο και ξήρανση των φύλλων. Eπίσης, προσβάλλεται από τη μυκητολογική ασθένεια του ωιδίου που προκαλεί κίτρινες ακανόντιστες κηλίδες στο φύλλωμα της. Για την οικολογική αντιμετώπιση τους, ψεκάζουμε με διάλυμα μαγειρικής σόδας ή με διάλυμα βρέξιμου θειαφιού.
Για το έντομο της μελίγκρας και τα κοκκοειδή (ψώρα) που προαβάλλουν τα φύλλα της δάφνης ψεκάζουμε προληπτικά με διάλυμα πράσινου σαπουνιού ή με διάλυμα θερινού πολτού που προμηθευόμαστε από γεωπονικά καταστήματα.
5. Ποια εποχή και με ποιο τρόπο κλαδεύεται η δάφνη;
Η δάφνη κλαδεύεται στις αρχές της άνοιξης αφού περάσουν οι παγωνιές του χειμώνα. Αφαιρούμε τους παλιούς και αδύναμους βλαστούς της δάφνης και ψαλιδίζουμε εκείνους που ξεφεύγουν από το γενικό σχήμα του φυτού. Για αδύναμα ή γηρασμένα φυτά δάφνης, μπορούμε να κάνουμε και βαθύτερο κλάδεμα ανανέωσης αφαιρώντας το 1/3 του ύψους των βλαστών για να βελτιώσουμε την ανάπτυξη τους.
Επίσης, στα τέλη του καλοκαιριού, αφαιρούμε τα ξεραμένα άνθη, και κάνουμε ένα συμπηρωματικό ελαφρύ κλάδεμα στους βλαστούς της δάφνης.
6. Πώς δημιουργούμε καινούρια φυτά δάφνης;
Ο πολλαπλασιασμός της δάφνης γίνεται με σπόρους και μοσχεύματα. Ο σπόρος της δάφνης που συλλέγεται το φθινόπωρο, φυτεύεται σε μίγμα τύρφης και περλίτη και βλαστάνει σε δυο μήνες περίπου.
Όσον αφορά τον πολλαπλασιασμό με μοσχεύματα, επιλέγουμε τμήματα βλαστών μήκους περίπου 15 εκατοστών, κατά την περίοδο Αυγούστου – Σεπτεμβρίου, και τα βάζουμε σε γλάστρες φυτωρίου με μίγμα τύρφης, άμμου και περλίτη, σε ζεστό και υγρό περιβάλλον. Η προσθήκη ορμόνης ριζοβολίας είναι απαραίτητη για να σχηματιστεί ικανοποιητικό ριζικό σύστημα μετα από 2-3 μήνες να μπορούμε να μεταφυτεύσουμε το νεό φυτό δάφνης σε μεγαλύτερη γλάστρα ή στην οριστική του θέση στον κήπο την επόμενη άνοιξη
7. Κι ένα τελευταίο μυστικό για τη δάφνη
Λόγω των εντομοδιωκτικών ιδιοτήτων που διαθέτει η δάφνη, το αιθέριο έλαιο που βγάζουν τα φύλλα και οι καρποί της χρησιμοποιείται για την παρασκευή φυσικών παρασιτοκτόνων.