Κτηματολόγιο: Τι μπορούν να κάνουν όσοι δεν δήλωσαν την ακίνητη περιουσία τους

Μπορεί η προθεσμία για την υποβολή δηλώσεων στο Κτηματολόγιο να εξέπνευσε το προηγούμενο Σάββατο, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι όσοι δεν πρόλαβαν ή το αμέλησαν θα χάσουν την ακίνητη περιουσία τους. Θα έχουν μία ακόμα ευκαιρία, προσκομίζοντας εκ των υστέρων τους τίτλους ιδιοκτησίας ή μέσω χρησικτησίας, αν δεν υπάρχουν τίτλοι. Παράλληλα, μπορούν να υποβάλουν αίτηση πρόδηλου σφάλματος και αίτηση του άρθρου 6, παρ. 4 του ν. 2664/1998 για εξωδικαστική επίλυση της εκκρεμότητας.

Από τον Βασίλη Παπακωνσταντόπουλο

Πριν από λίγες ημέρες, ο πρόεδρος του Ελληνικού Κτηματολογίου, Στέλιος Σακαρέτσιος, διαβεβαίωσε ότι κανένας από όσους διαθέτουν τίτλους ιδιοκτησίας δεν πρόκειται να χάσει την περιουσία του. «Στο παρελθόν υπήρχαν διατάξεις νομοθετικές, οι οποίες έβαζαν τους ιδιοκτήτες που δεν είχαν μπει στη διαδικασία της κτηματογράφησης σε μακροχρόνιες δικαστικές περιπέτειες. Πλέον, με πρωτοβουλία του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης έχει αλλάξει το νομοθετικό πλαίσιο και ακόμη και αυτοί που δεν πρόλαβαν, από τη στιγμή που διαθέτουν μεταγεγραμμένους τίτλους, θα έχουν και σε επόμενο χρόνο τη διαδικασία να θωρακίσουν την περιουσία τους» εξήγησε.

Για τις περιπτώσεις που δεν υπάρχουν τίτλοι, ο κ. Σακαρέτσιος ανέφερε πως πρόκειται για σύνηθες φαινόμενο, ειδικά στην επαρχία. «Υπήρχαν συμφωνίες με τον λόγο, υπήρχαν οριοθετήσεις, υπήρχε οριοθέτηση οικοπέδων από τη μία ελιά μέχρι την άλλη ελιά. Υπήρχαν τέτοια ζητήματα. Ο θεσμός της χρησικτησίας – εμείς δεν τον δαιμονοποιούμε, γιατί είναι μια νομοθετική πρόβλεψη του Αστικού μας Κώδικα που δίνει λύση σε αυτές τις περιπτώσεις» τόνισε ο πρόεδρος του Ελληνικού Κτηματολογίου. Πρόσθεσε ότι, αν κάποιος έχει ξεκινήσει τη διαδικασία κατοχύρωσης μέσω της χρησικτησίας, θα πρέπει να συγκεντρώσει και να προσκομίσει τα απαιτούμενα δικαιολογητικά.

Σε περίπτωση που δεν υπάρχει σχετική δικαστική απόφαση, απαιτείται η υποβολή διαφόρων εγγράφων που να αποδεικνύουν την απόκτηση ακινήτου με χρησικτησία. Ο πολίτης θα πρέπει να προσκομίσει τουλάχιστον δύο έγγραφα, από τα οποία το ένα να είναι οπωσδήποτε 20ετίας. Καταρχάς, απαιτούνται υποχρεωτικά το Ε9 και ένα τοπογραφικό διάγραμμα ή προσδιορισμός με σαφή τρόπο της θέσης και των ορίων του ακινήτου. Παράλληλα, μπορεί να αποδείξει την κυριότητα με συμβολαιογραφικά έγγραφα και δικαστικές αποφάσεις υποθηκών και εν γένει βαρών στα ακίνητα, για τα οποία δηλώνεται ως λόγος κτήσεως η χρησικτησία, συμβολαιογραφικό προσύμφωνο μεταβίβασης ακινήτου, στο οποίο βεβαιώνεται η παράδοση της νομής στον εκ του προσυμφώνου δικαιούχο, συμβόλαια όμορων ιδιοκτητών που αναφέρουν τον δηλούντα ως κύριο του δηλούμενου ακινήτου, έγγραφα χορήγησης επιδότησης στον δηλούντα, από τα οποία προκύπτει ότι αυτός αντιμετωπίστηκε ως κύριος του ακινήτου το οποίο αφορά η δήλωση (π.χ. δήλωση ΟΣΔΕ), αποδείξεις ΔΕΗ, ΟΤΕ, εταιριών ύδρευσης κ.λπ. προς τον δηλούντα, βεβαιώσεις δημάρχου για τα δικαιώματα επί του ακινήτου του δηλούντος ή και των προκατόχων του ή την άσκηση νομής επ’ αυτού για χρονικό διάστημα τουλάχιστον μιας εικοσαετίας, όπως και οικοδομική άδεια στο όνομα του δηλούντος.

Πέρα απ’ αυτό, τα φυσικά και τα νομικά πρόσωπα έχουν τη δυνατότητα να υποβάλουν ψηφιακά στα Κτηματολογικά Γραφεία και τα υποκαταστήματά τους αιτήσεις εξωδικαστικών διορθώσεων, όπως διόρθωσης πρόδηλων σφαλμάτων και αιτήσεων του αρ. 6, παρ.4 του ν. 2664/1998.

Κατά την υποβολή της αίτησης διόρθωσης πρόδηλου σφάλματος, ο αιτών επιλέγει και συμπληρώνει σε ηλεκτρονική φόρμα συγκεκριμένα πεδία που σχετίζονται με α) τα ακίνητα που αφορά η αιτούμενη διόρθωση, β) την υποκατηγορία διόρθωσης πρόδηλου σφάλματος για την οποία υποβάλλεται η αίτηση, γ) την περιγραφή του προς διόρθωση σφάλματος, δ) την αιτούμενη διορθωτική ενέργεια, ε) τα στοιχεία των δημόσιων εγγράφων που τηρούνται στο αρχείο του Κτηματολογικού Γραφείου ή του υποκαταστήματος, από τα οποία προκύπτουν το σφάλμα και η αιτούμενη διόρθωση, και στ) λοιπά συνυποβαλλόμενα έγγραφα/διαγράμματα που τεκμηριώνουν τη διόρθωση. Το αίτημα διόρθωσης δημιουργείται αυτοματοποιημένα και υπογράφεται ψηφιακά ή βεβαιώνεται ψηφιακά η γνησιότητα υπογραφής μέσω gov.gr. Η διόρθωση μπορεί να γίνει ακόμα και σε περιπτώσεις ακινήτων τα οποία έχουν χαρακτηριστεί «Αγνώστου Ιδιοκτήτη». Βασική προϋπόθεση για να μπορέσει η διαδικασία να προχωρήσει είναι να υπάρχουν αυτά τα έγγραφα, γιατί σε διαφορετική περίπτωση μόνο μέσω της δικαστικής οδού ο πολίτης μπορεί να διεκδικήσει την περιουσία του.

Διόρθωση αρχικών εγγραφών έως το τέλος του 2026

Στο μεταξύ, πριν από λίγες ημέρες δημοσιεύθηκε ο νόμος (ΦΕΚ Α’/195/27-11-2024) για τη διόρθωση των αρχικών εγγραφών σε αρκετές περιοχές της χώρας. Η σχετική διαδικασία παρατάθηκε μέχρι το τέλος του 2026, δίνοντας τη δυνατότητα στους ιδιοκτήτες να διορθώσουν ανακρίβειες στις αρχικές εγγραφές της κτηματογράφησης, προκειμένου να μην περάσουν τα ακίνητά τους στο Δημόσιο.

Η παράταση αφορά περιοχές που η προθεσμία έληγε το 2017, αλλά και περιοχές που έληξε το διάστημα 2 Οκτωβρίου – 19 Νοεμβρίου 2018. Σε αυτές τις περιοχές έχουν, σύμφωνα με τον νόμο, οριστικοποιηθεί οι πρώτες εγγραφές. Συμπεριλαμβάνονται δήμοι της Αττικής, όπως Βριλήσσια, Μελίσσια, Ελευσίνα, Γέρακας, Νέα Πέραμος, Νέα Σμύρνη, Ρέντης, Νέο Ψυχικό, αλλά και άλλες περιοχές, όπως Θεσσαλονίκη, Αιτωλοακαρνανία, Αργολίδα, Αρκαδία, Αρτα, Αχαΐα, Δράμα, Πάτμος, Εβρος, Εύβοια, Ζάκυνθος, Ηλεία, Ημαθία, Θεσπρωτία, Καβάλα, Καστοριά, Κεφαλληνία, Κιλκίς, Κοζάνη, Κυκλάδες, Λακωνία, Λάρισα, Λευκάδα, Μεσσηνία, Ξάνθη, Πιερία, Πρέβεζα, Ροδόπη, Τρίκαλα, Φθιώτιδα και Φλώρινα.

Ποιες περιοχές πήραν παράταση μέχρι τις 20 Δεκεμβρίου

Την ίδια στιγμή, συνεχίζεται μέχρι τις 20 Δεκεμβρίου η υποβολή δηλώσεων κτηματογράφησης στις Περιφερειακές Ενότητες Κέρκυρας, Θεσπρωτίας, Χανίων, Ρεθύμνου και Βόρειου Ηρακλείου, μετά την απόφαση του Ελληνικού Κτηματολογίου να παρατείνει τη σχετική διαδικασία (η προθεσμία έληγε στις 30 Νοεμβρίου).

Το ποσοστό των ολοκληρωμένων δηλώσεων σε αυτές τις περιοχές κυμαίνεται μεσοσταθμικά άνω του 40%, ενώ, συνυπολογίζοντας τις δηλώσεις με ελλείψεις απαιτούμενων δικαιολογητικών, το συνολικό ποσοστό των καταχωρισμένων δηλώσεων ανέρχεται οριακά άνω του 55%. Οι ιδιοκτήτες μπορούν να υποβάλουν τις δηλώσεις τους είτε στα Γραφεία Κτηματογράφησης των παραπάνω Περιφερειακών Ενοτήτων είτε μέσω της ψηφιακής εφαρμογής dilosi.ktimatologio.gr. Παραμένει σε ισχύ η δυνατότητα υποβολής δηλώσεων μέσω της ψηφιακής εφαρμογής dilosi.ktimatologio.gr, ακόμα και αν λείπουν ορισμένα δικαιολογητικά, υπό τη δέσμευση ότι θα προσκομιστούν σε εύλογο χρόνο, ο οποίος θα ανακοινωθεί στις 21 Δεκεμβρίου.