Κώστα Δημ Χρονόπουλου*
Όταν μιλάμε για πυρκαγιές τέτοιας έκτασης και καταστροφής, δεν (θα πρέπει να) αναφερόμαστε σε ένα απλό συμβάν θερινό. Ο αριθμός μάλιστα των πυρκαγιών (3.500 μέχρι τις 20 Αυγούστου), αλλά και η σφοδρότητά τους, είναι λίαν ανησυχητικό φαινόμενο. Οφείλουμε όλοι μας –πολίτες, πολιτικοί, πολιτεία, να συνειδητοποιήσουμε ότι ο κίνδυνος είναι τρομακτικός , πολυεπίπεδος και πολύχρονης διάρκειας (ισχύει δε το: ενός κακού μύρια έπονται): Αφορά στην Υγεία , στην Οικονομία, το Οικοσύστημα/περιβάλλον, στην μόλυνση του υδροφόρου ορίζοντα , πλημμύρες , στην απώλεια ζωής αθώων συνανθρώπων μας κ.ο.κ. Είναι ύψιστης εθνικής σημασίας υπόθεση και ως τέτοια επιβάλλεται να εκτιμηθεί /αξιολογηθεί και αντιμετωπιστεί !.
Τραγικός ο (πρόσφατος) απολογισμός: Μέσα σε 8 χρόνια κάηκαν 700.000 στρέμματα δασικά !!!. Δηλαδή το 37% / το 1/3 του συνόλου (!). Αν δεν ληφθούν δραστικά /ριζικά μέτρα, τότε –πριν το 2050- θα χαθεί και το υπόλοιπο 63% (!…). Πλήρης ερημοποίηση . Θα πρέπει να λάβουμε δε υπ’ όψιν μας, ότι η –όποια – προσπάθεια αναδάσωσης πευκοδάσους, απαιτεί 20 χρόνια , ενώ του ελατοδάσους 60 χρόνια. Βέβαια μετά από μερικές φωτιές , είναι εξαιρετικά δύσκολο να αποδώσουν οι αναδασώσεις .
Α. Ευθυνόμενοι /ενοχοποιούμενοι παράγοντες:
1. Κλιματική Αλλαγή (περί εξαλλαγής –εξαιτίας των άφρονων παρεμβάσεων του Ανθρώπου στο Οικοσύστημα πρόκειται). Αποτελεί γεγονός , το οποίο , είναι βέβαιο, ότι θα επιτείνεται μελλοντικά. Η άνοδος της θερμοκρασίας , οι ισχυροί άνεμοι, το λιώσιμο των πάγων , η τρύπα του όζοντος , οι κεραυνοί , η ξηρασία κ.ο.κ. Βέβαια η κλιματική αλλαγή, δεν αποτελεί άλλοθι για συγκάλυψη της αβελτηρίας , ολιγωρίας, βραδύτητας αντίδρασης , ή ανικανότητας της πολιτείας, αλλά παράμετρο, που πρέπει να συνυπολογιστεί. Ο ρόλος των εκάστοτε Κυβερνήσεων δεν είναι Δ ι α π ι σ τ ω τ ι κ ό ς ή επουλωτικός. Χρέος τους η πρόληψη (εκ των ων ουκ άνευ) , η αντιμετώπιση ,η αποκατάσταση , δάσους και περιουσιών.
2. Η αυθαίρετη δόμηση μέσα στα δάση.
3. Η «καύσιμη ύλη» από σκουπίδια που μετατρέπουν σε χωματερές δασικές εκτάσεις.
4. Η έλλειψη κατάλληλων αντιπυρικών ζωνών.
5. Τα γυμνά καλώδια της ΔΕΗ.
6. Οι ακαθάριστες αυλές και οικόπεδα.
7. Τα πεταμένα αποτσίγαρα.
8. Οι εμπρησμοί τόσο από ανεύθυνα άτομα, όσο και από πυρομανείς.
Β. Πρέπει να διαχωρίσουμε τις διαφορετικές έννοιες : του δάσους (τι είναι δάσος και μέχρι που εκτείνεται) , του οικισμού /οικιστικού ιστού (μέχρι που επιτρέπεται να χτίζουμε) , των χορτολιβαδικών και αγροτικών εκτάσεων (για να βόσκουν τα ζωντανά και να καλλιεργείται η γη). Αυτός –ο τεράστιος /πρωταρχικής /βασικής σημασίας διαχωρισμός δ ε ν έ χ ε ι γ ί ν ε ι π ο τ έ !!!
Γ. Όλοι αναρωτιόμαστε : Μα , επιτέλους, εδώ και δεκαετίες γιατί δεν γίνεται κάτι ουσιαστικό και , αντίθετα, η κατάσταση χειροτερεύει;. Ασφαλώς και υπάρχουν λόγοι /εξηγήσεις /απαντήσεις :
• Οι πολιτικές αντιθέσεις /αντιπαραθέσεις και η απουσία ενιαίας γραμμής /σχεδιασμού /στρατηγικής αντιμετώπισης του ζητήματος. Εκείνο που παρατηρείται –δυστυχώς- είναι το ενδιαφέρον της (εκάστοτε) Αντιπολίτευσης , να πλήξει πολιτικά την (εκάστοτε) Κυβέρνηση.
Στις πρόσφατες πυρκαγιές ακούστηκαν –μεταξύ πολλών άλλων -και τα εξής από Αρχηγούς Κομμάτων:
Ι. «Καμπούλ» γίναμε (άσχετο , αφού το Αφγανιστάν μόνο από πυρκαγιές δεν έχει πληγεί , δεδομένου των γυμνών ορεινών του όγκων. Το : Καλιφόρνια θα ήταν δόκιμο , για όσους γνωρίζουν από ΗΠΑ).
ΙΙ. «Ήταν προσχεδιασμένο , προμελετημένο». (Πως άραγε σχεδιάστηκε αυτή η «πυρκαγιά εκ προ μελέτης»;. Οι Νομικοί ασφαλώς και έχουν επίγνωση της βαρύτητας της καταγγελίας. Οι Πολιτικοί όχι !…..).
• Τα ΜΜΕ. Διαχωρίζονται σε κυβερνητικά και αντιπολιτευόμενα. (Από Εφημερίδα): «Η φωτιά που ερχόταν από τον Βαρνάβα προς Πολιτεία και Εκάλη «διοχετεύτηκε» προς Πεντέλη , Χαλάνδρι , Βριλήσσια , προκειμένου να μην καούν πολυτελείς βίλες (!)». (Σ.Σ Είναι απορίας άξιον το «πως» , με ποιο τρόπο /μέθοδο/μέτρα επιτεύχθηκε αυτό. Είναι βέβαια λάθος που η Κυβέρνηση δεν «διοχέτευσε» την φωτιά στην θάλασσα, που ήταν δίπλα στον Βαρνάβα .
Δ. Άποψη (μου):
– Αφού αποκλείεται η συνεργασία των Κομμάτων (που διαχρονικά δίνουν τον αγώνα για τον επιούσιο της κομματικής ύπαρξης και επιβολής τους), καλό θα είναι να ακολουθήσουν τις εκθέσεις αρμοδίων επιστημονικών επιτροπών όπως:
– Εκείνη του 2019 (ύστερα από την τραγωδία στο ΜΑΤΙ) Ελλήνων Επιστημόνων.
– Την πριν 6 μήνες της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος στην οποία (μεταξύ άλλων) τονίζονται ολέθριες συνέπειες των εκτεταμένων καταστροφικών πυρκαγιών.
Ε. Υπάρχει σύγχυση ως προς την ιεράρχηση των: πρόληψης, αντιμετώπισης, αποκατάστασης (δάσους, περιουσιών. Εξαιρούνται οι απώλειες ζωών!).
ΣΤ. Μέτρα που επιβάλλεται να ληφθούν:
1. Συγκράτηση επιστημονικής επιτροπής κύρους (χωρίς κομματική συμμετοχή).
2. Οι –εκάστοτε- Κυβερνήσεις να ακολουθήσουν τις υποδείξεις των ελληνικών και ξένων επιτροπών, αποφεύγοντας τους κομματικούς αυτοσχεδιασμούς.
3. Μελέτη (υπερκομματική) εκείνων που –επιτυχημένα- εφαρμόζονται σε προηγμένες τεχνολογικά χώρες, υιοθέτηση και υλοποίησή τους.
4. Πλήρης τεχνολογικός εφοδιασμός (αεροπλάνα, ελικόπτερα, οχήματα κ.ο.κ) ανεξαρτήτως κόστους. Και –φυσικά – χειμερινή συντήρησή τους).
5. Πρόσληψη Πυροσβεστών /Δασοπυροσβεστών, εποχικών κλπ προσωπικού.
Σωστό θα είναι οι εποχικοί , να αμείβονται και τους χειμερινούς μήνες, ασχολούμενοι με την φύλαξη, την αναδάσωση, τον καθαρισμό των δασών, και την διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών.
6. Αντιπλημμυρικά έργα σε περιοχές που προηγήθηκαν πυρκαγιές.
7. Διαρκής ενημέρωση από τα ΜΜΕ των κινδύνων από φωτιές, λόγω εργασιών στην ύπαιθρο.
8. Διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών.
9. Φύλαξη δασών (και με συμμετοχή του Στρατού).
10. Καταγραφή και αδειοδότηση ανθρώπων (όπως: Μελισσοκόμοι, Βοσκοί, Αγρότες, κάτοικοι) που εργάζονται ή κατοικούν εκεί.
11. Καθαρισμός δασών, αυλών, οικοπέδων.
Εδώ, απαιτείται και σοβαρότητα.
– Ναι , ο ιδιοκτήτης να καθαρίσει την αυλή του, τον κήπο , τα δέντρα του.
– Αυτός όμως που πριν 10 χρόνια από την Κομοτηνή, παραθέρισε στην Γαύδο και αγόρασε ένα οικόπεδο , πως θα πάει να το καθαρίσει;.
Τι έξοδα και πόσος χρόνος απαιτούνται ;. Η επιβολή προστίμου, αν δεν καθαρίσεις το οικόπεδο, εκτός από αστεία και ανεδαφική , είναι άδικη και ανεφάρμοστη.
Προτείνω: Οι Κοινότητες , Δήμοι, Περιφέρειες, Κράτος , να αναλάβουν αυτή την υποχρέωση , με δικά τους μέσα. Και να επιβαρύνουν με ένα λογικό τέλος τον ιδιοκτήτη. Εναλλακτικά θα μπορούσε η Πολιτεία να βάλει έναν ειδικό φόρο πυροπροστασίας –ή και φυσικών καταστροφών – γενικότερα: φωτιά, πλημμύρα, σεισμός κ.ο.κ. Θα εισπράξει και χρήματα. Εξεταστέο όμως το πόσο θα αντέξει το σύνδρομο στέρησης , που θα της δημιουργήσει η αδυναμία μετακύλισης ευθυνών της στους πολίτες !.
ΥΓ Τα παραπάνω εύχομαι να συνυπολογιστούν από τους αρμόδιους με τα πιο εξειδικευμένα μέτρα τα οποία Έλληνες και ξένοι Επιστήμονες έχουν προτείνει . Παραινώ τα Κόμματα προς αποφυγή της χρήσης του κομματισμού / λαϊκισμού (είτε ως προσανάμματος, είτε ως βενζίνης /λαδιού στην φωτιά !).
Ιατρού