Το 55ο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ (WEF) στο Νταβός της Ελβετίας διεξήχθη σε μια περίοδο σημαντικών γεωπολιτικών αλλαγών, με την έναρξη της δεύτερης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ ως προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών να κυριαρχεί στον πλανήτη. Στο Νταβός έγιναν και οι πρώτες δηλώσεις Τραμπ σε διεθνές ακροατήριο.
«Το μήνυμά μου σε κάθε επιχείρηση στον κόσμο είναι πολύ απλό: Ελάτε να φτιάξετε το προϊόν σας στην Αμερική και θα σας δώσουμε από τους χαμηλότερους φόρους από οποιοδήποτε έθνος στη Γη» είπε ο Τραμπ, μέσω βίντεο από την Ουάσινγκτον. «Αλλά αν δεν κατασκευάσετε το προϊόν σας στην Αμερική, το οποίο είναι προνόμιο για εσάς, τότε πολύ απλά θα πρέπει να πληρώσετε δασμό».
Ο Τραμπ δεσμεύτηκε να μειώσει τους φόρους για τις εταιρίες στο 15% από 21%, αν τα προϊόντα κατασκευάζονται στις ΗΠΑ. «H Ε.Ε. μάς συμπεριφέρεται πολύ πολύ άδικα, πολύ άσχημα» επανέλαβε, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για τους δασμούς που επιβάλλει η Ευρώπη σε αμερικανικά αγροτικά προϊόντα και αυτοκίνητα. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν τη μεγαλύτερη ποσότητα πετρελαίου και φυσικού αερίου από οποιαδήποτε χώρα στη Γη, και θα το χρησιμοποιήσουμε» είπε επίσης ο Τραμπ. «Αυτό όχι μόνο θα μειώσει το κόστος σχεδόν όλων των αγαθών και υπηρεσιών, αλλά θα κάνει τις Ηνωμένες Πολιτείες μια κατασκευαστική υπερδύναμη και την παγκόσμια πρωτεύουσα της Τεχνητής Νοημοσύνης και της κρυπτογράφησης» εξήγησε ο Τραμπ. «Θα ζητήσω επίσης από τη Σαουδική Αραβία και τον ΟΠΕΚ να μειώσουν το κόστος του πετρελαίου» τόνισε. «Θα απαιτήσω να μειωθούν άμεσα τα επιτόκια (σ.σ.: των ΗΠΑ) και ομοίως θα πρέπει να πέφτουν σε όλο τον κόσμο».
Σε σχέση με το «σαρωτικό» του ξεκίνημα στο Οβάλ Γραφείο, ο Αμερικανός πρόεδρος ανέφερε: «Αυτό που έζησε ο κόσμος τις τελευταίες 72 ώρες δεν είναι τίποτα λιγότερο από μια επανάσταση της κοινής λογικής. Η χώρα μας θα είναι σύντομα ισχυρότερη, πλουσιότερη και πιο ενωμένη από ποτέ, και ολόκληρος ο πλανήτης θα είναι πιο ειρηνικός και ευημερών ως αποτέλεσμα αυτής της απίστευτης δυναμικής».
«Θα ζητήσω από όλες τις χώρες του ΝΑΤΟ να αυξήσουν τις αμυντικές τους δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ, κάτι που θα έπρεπε να έχουν κάνει εδώ και πολύ καιρό» είπε σε άλλο σημείο της ομιλίας του, σημειώνοντας ότι πολλά μέλη της Συμμαχίας δεν είχαν καν τηρήσει τη δέσμευση του 2% για τις αμυντικές δαπάνες για μεγάλο χρονικό διάστημα, μέχρι που ο ίδιος επέμεινε στην τήρηση του δείκτη αυτού.
Το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας, κάποτε κέντρο του παγκοσμιοποιημένου οράματος και των προοδευτικών ιδεών, κάνει στροφή προς την υιοθέτηση της ιδεολογίας του Τραμπ. Με τους διευθύνοντες συμβούλους και άλλους ηγέτες του παγκόσμιου επιχειρείν να προσπαθούν να ευθυγραμμιστούν με τις απόψεις του, πολλοί εγκαταλείπουν προηγούμενες πρωτοβουλίες σχετικά με την ισότητα, τη διαφορετικότητα, το ελεύθερο εμπόριο και την κλιματική αλλαγή. Οπως σχολιάζει η «WSJ», πολλοί από την παγκόσμια ελίτ στο Νταβός πατούν το κουμπί «unsubscribe» στις προηγούμενες δεσμεύσεις τους, επιλέγοντας να εφαρμόσουν (όπως στο βιβλίο του Τραμπ) «την τέχνη του να διαπραγματεύεσαι» με τον νέο ένοικο του Λευκού Οίκου.
Στο πλαίσιο του WEF, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και ο αντιπρόεδρος της κινεζικής κυβέρνησης Ντινγκ Σουεσιάνγκ απηύθυναν ομιλίες εκφράζοντας τις ανησυχίες τους για τις νέες εμπορικές πολιτικές των ΗΠΑ και τονίζοντας την ανάγκη για πολυμερή συνεργασία. Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι το σπάσιμο των δεσμών στην παγκόσμια οικονομία δεν συμφέρει κανέναν, ενώ ο Ντινγκ Σουεσιάνγκ επισήμανε τη σημασία της διατήρησης ανοιχτών αγορών και της αποφυγής εμπορικών πολέμων. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας Κριστίν Λαγκάρντ δήλωσε ότι η Ευρώπη πρέπει να είναι έτοιμη για πιθανές επιπτώσεις από τις εμπορικές πολιτικές της νέας κυβέρνησης Τραμπ και πως η ΕΚΤ παρακολουθεί την κατάσταση προσεκτικά. Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι συμμετείχε επίσης στο φόρουμ εκφράζοντας την ελπίδα του για μια «δίκαιη και βιώσιμη ειρήνη» στη χώρα του.
Στο περιθώριο του φόρουμ, ο πρόεδρος του Παναμά Χοσέ Ραούλ Μουλίνο απάντησε στις δηλώσεις του Τραμπ σχετικά με την πρόθεση ανάκτησης του ελέγχου της Διώρυγας του Παναμά από τις ΗΠΑ. Ο Μουλίνο τόνισε ότι η διώρυγα ανήκει στον Παναμά και θα συνεχίσει να ανήκει στον Παναμά, υπογραμμίζοντας ότι δεν ήταν ποτέ «δώρο» των ΗΠΑ. Αυτή η δήλωση αντικατοπτρίζει τις ανησυχίες των μικρότερων χωρών για τις προθέσεις της νέας αμερικανικής διοίκησης.
«Η Ευρώπη κινδυνεύει να γίνει μουσείο»
Ο νέος επικεφαλής του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ Μπόργκε Μπρέντε εξέφρασε την ελπίδα ότι το φόρουμ θα συμβάλει στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης σε έναν κόσμο που είναι κατακερματισμένος και πολωμένος. Ο επικεφαλής του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ σημειώνει: «Αν βασιστούμε στην εμπειρία της πρώτης θητείας Τραμπ, το εμπόριο και οι επενδύσεις μάλλον αυξάνονται. Στο μεταξύ, όμως, το διεθνές περιβάλλον μεταβάλλεται. Ισως δούμε περισσότερους δασμούς και περισσότερο nearshoring ή friendshoring (δηλαδή μεταφορά της παραγωγής σε γειτονικές ή φίλα προσκείμενες χώρες), κατά συνέπεια θα υπάρξουν αλλαγές στις εφοδιαστικές αλυσίδες. Οσο ανθεί το εμπόριο μπορούμε να βλέπουμε το ποτήρι μισοάδειο ή μισογεμάτο…»
Μπρός νταβός και πίσω ντόναλντ.