Μαρία Δημητριάδη: Αντί Επιταφίου

Κάποιες φορές θέλεις να γράψεις θυμικά για γεγονότα λυπηρά όπως ο θάνατος. Πως να περικλείσεις μια ζωή μέσα σε δυό λόγια… ιδιαίτερα όταν τη ζώσα χαρά της δημιουργίας την πλανεύει η θλίψη μιας στιγμής: Αυτής που δεν έχει γυρισμό. Υπάρχει όμως πάντα ένα μαγικό χέρι που σε αλαφρώνει, γιατί πρόλαβε να πάρει το βάρος και να γράψει. Ανακούφιση και άλλοθι για εμάς που με δανεικά θα πληρώσουμε το χρέος.

“…τους έχω βαρεθεί” : Κριτική στη σοβιετική γραφειοκρατία

Μ’ αφορμή το θάνατο της εξαιρετικής τραγουδίστριας Μαρίας Δημητριάδη θυμηθήκαμε το έξοχο ποίημα του ανατολικογερμανού Wolf Biermann, που μελοποίησε ο Θάνος Μικρούτσικος.

Ίσως το καλύτερο μνημόσυνο για τη Μαρία Δημητριάδη να είναι η ανάμνηση της ερμηνείας της, που έδωσε ζωή στους εκπληκτικούς στίχους του Biermann. Και είναι ακόμα καλύτερη υπενθύμιση γιατί οι γραφειοκράτες -όσοι στήριξαν και όσοι ονειρεύονται ένα τέτοιο σύστημα- είναι ακόμα εδώ.

Και για να το συνδέσουμε με τα δικά μας:

πόσο πολύ ταιριάζει ο στίχος “Κι οι δάσκαλοι της νεολαίας γδαρτάδες, / κόβουν στα μέτρα τους τους μαθητάδες, / κάθε σημαίας πλαισιώνουν τους ιστούς, / με ιδεώδεις υποτακτικούς….” όταν στο νού μας έρχονται οι αντιπρόσφυγες αναθεωρητές – οι “δικοί μας αντισημίτες” – σαν τον Γκίκα του ΚΚΕ και τον Κωστόπουλο του “Ιού“.

Τι άλλο μπορούμε να πούμε όταν βλέπουμε το ΚΚΕ έτοιμο να ξαναστήσει στο θρόνο του το Μέγα Τσάρο Ι.Β. Στάλιν και τον Τάσο Κωστόπουλο να γίνεται ιδεολογικό λάβαρο των Τούρκων εθνικιστών με την πρωτοχρονιάτικη αντιποντιακή συνέντευξή του στην εθνικιστική Sabah.

Και τελικά, ποιοι είναι πιο επικίνδυνοι;

Οι αντιπαραγωγικοί ονειροπόλοι της σταλινικής Μοναρχίας ή οι συνειδητοποιημένοι εθελόδουλοι του τουρκικού εθνικισμού;

Μάλλον οι δεύτεροι….. Αυτούς τους έχω σιχαθεί !

Γι αυτό ας απολαύσουμε προς το παρόν τους εκπληκτικούς στίχους του Wolf Biermann σε μετάφραση Δημοσθένη Κούρτοβικ…

Τις κρύες γυναίκες που με χαϊδεύουν,
τους ψευτοφίλους που με κολακεύουν,
που απ’ τους άλλους θεν παλικαριά
κι οι ίδιοι όλο λερώνουν τα βρακιά,
σ’ αυτήν την πόλη που στα δυο έχει σκιστεί,
τους έχω βαρεθεί.
Και πέστε μου αξίζει μια πεντάρα,
των γραφειοκρατών η φάρα,
στήνει με ζήλο περισσό,
στο σβέρκο του λαού χορό,
στης ιστορίας τον χοντρό το κινητή,
την έχω βαρεθεί.
Και τι θα χάναμε χωρίς αυτούς όλους,
τους γερμανούς τους προφεσόρους,
που καλύτερα θα ξέρανε πολλά,
αν δεν γεμίζαν ολοένα την κοιλιά,
υπαλληλίσκοι φοβητσιάρηδες, δούλοι παχιοί,
τους έχω βαρεθεί.
Κι οι δάσκαλοι της νεολαίας γδαρτάδες,
κόβουν στα μέτρα τους τους μαθητάδες,
κάθε σημαίας πλαισιώνουν τους ιστούς,
με ιδεώδεις υποτακτικούς,
που είναι στο μυαλό νωθροί,
μα υπακοή έχουν περισσή,
τους έχω βαρεθεί.
Κι ο παροιμιώδης μέσος ανθρωπάκος,
κέρδος ποτέ μα από παθήματα χορτάτος,
που συνηθίζει στην κάθε βρωμιά,
αρκεί να έχει γεμάτο τον ντορβά
κι επαναστάσεις στ’ όνειρά του αναζητεί,
τον έχω βαρεθεί.
Κι οι ποιητές με χέρι υγρό,
υμνούνε της πατρίδας τον χαμό,
κάνουν με θέρμη τα στοιχειά στιχάκια,
με τους σοφούς του κράτους τα ‘χουνε πλακάκια,
σαν χέλια γλοιώδικα έχουν πουληθεί,
τους έχω βαρεθεί.