Ο άλλοτε αδιαμφισβήτητος “αρχιτέκτονας του μέλλοντος”, Κλάους Σβαμπ, αποχωρεί από την προεδρία του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF) σε μια στιγμή κρίσης – όχι απλώς θεσμικής, αλλά βαθιά υπαρξιακής για τον ίδιο τον οργανισμό.
Η αποχώρησή του δεν ήταν απλώς αποτέλεσμα γήρατος ή φυσικής διαδοχής, αλλά πυροδοτήθηκε από καταγγελίες που, εάν ευσταθούν, φανερώνουν έναν θεσμό αποκομμένο από τις αξίες που διακηρύσσει.
Σύμφωνα με πληροφορίες από την Wall Street Journal, χρήματα του Φόρουμ φέρονται να χρησιμοποιήθηκαν για πολυτελή «δώρα» – από μασάζ σε ξενοδοχεία μέχρι αναλήψεις μετρητών για προσωπικά έξοδα του Σβαμπ. Ανώτερα στελέχη, μάλιστα, φέρονται να καλλιεργούσαν ένα τοξικό εργασιακό περιβάλλον, με σεξουαλική παρενόχληση και τιμωρητική στάση απέναντι σε εγκυμονούσες γυναίκες.
Ο ρατσισμός και η διάκριση δεν έλειψαν επίσης από το παρασκήνιο. Μαύροι υπάλληλοι κατήγγειλαν αποκλεισμό από εκδηλώσεις και άρνηση προαγωγών. Όλα αυτά έρχονται σε πλήρη αντίθεση με το «πρόσωπο» που επιθυμεί να προβάλει το Νταβός: αυτό του προοδευτικού και πολυπολιτισμικού κέντρου καινοτομίας.
Δεν έλειψαν, βέβαια, και οι καταγγελίες για «πράσινη υποκρισία». Ενώ το Φόρουμ προβάλει τον εαυτό του ως πρωτοπόρο της βιώσιμης ανάπτυξης, οι συμμετέχοντες καταφθάνουν με ιδιωτικά τζετ και διαμένουν σε πολυτελή θέρετρα, αδιαφορώντας για το οικολογικό τους αποτύπωμα. Οι αντιφάσεις αυτές ενίσχυσαν την καχυποψία γύρω από τις πραγματικές προθέσεις των «ελίτ» που συγκεντρώνονται στο Νταβός.
Τα λάθη στις προβλέψεις εντείνουν την κρίση αξιοπιστίας. Από λανθασμένες εκτιμήσεις για την πορεία της παγκόσμιας ζήτησης πετρελαίου έως υπερβολικούς φόβους για πυρηνικό πόλεμο με τη Βόρεια Κορέα, το WEF αποδείχθηκε συχνά περισσότερο θορυβώδες παρά διορατικό.
Πάνω απ’ όλα, όμως, το Νταβός έγινε συνώνυμο της καχυποψίας κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19. Η περίφημη «Μεγάλη Επανεκκίνηση» – μια πρωτοβουλία για επανασχεδιασμό της παγκόσμιας οικονομίας – θεωρήθηκε από αρκετούς ως βήμα προς έναν πιο αυταρχικό και τεχνοκρατικό έλεγχο των κοινωνιών. Η δημόσια συζήτηση γρήγορα ξέφυγε από το πεδίο της πολιτικής και μπήκε στα σκοτεινά νερά της θεωρίας συνωμοσίας, με αναφορές σε έντομα ως νέα διατροφή και εμφυτεύματα για έλεγχο του νου.
Η αποχώρηση Σβαμπ, επομένως, δεν είναι απλώς ένα προσωπικό φινάλε. Είναι η κορύφωση μιας διαδικασίας αποκάλυψης – ή καλύτερα αποδόμησης – ενός μηχανισμού που πολλοί θεωρούν πλέον ότι λειτουργεί όχι για το κοινό καλό, αλλά για τη διαιώνιση μιας μικρής, απομονωμένης ελίτ. Ενός Νταβός που πίσω από τα ωραία λόγια για καινοτομία και ισότητα, φαίνεται να κρύβει ένα κλειστό club ισχύος, προνομίων και σκοτεινών στοχεύσεων.
Μικρή αλλά φαρμακερή, θα την έλεγες…