Η Κύζικος ήταν αρχαία μικρασιατική πόλη στη Μικρά Φρυγία (Μυσία), κοντά στην Προποντίδα. Ήταν αποικία των Μιλησίων.
Ιδρυτής της θεωρείται ο ήρωας Κύζικος, που βοήθησε στην επιτυχία της Αργοναυτικής Εκστρατείας. Η πόλη είχε αναδειχτεί μία από τις σπουδαιότερες Ελληνικές πόλεις της Μικράς Ασίας, ξακουστή για την αλιεία και τους στατήρες της από ήλεκτρο, που χρησιμοποιήθηκαν πολύ μέχρι και την εποχή του Μεγάλου Αλεξάνδρου (κυζικηνοί στατήρες).
Οι επιγραφές, οι περιγραφές και όλα τα ερείπια εμφανίζουν την Κύζικο ως εξαιρετικά αναπτυγμένη πόλη, πλούσια και σπουδαίο εμπορικό κέντρο. Έξω από τις ακτές της ο Αλκιβιάδης καταναυμάχησε τους Λακεδαιμόνιους το 410 π.Χ. Την εποχή της ρωμαϊκής κυριαρχίας ήταν σχεδόν ελεύθερη και στη βυζαντινή περίοδο εξακολούθησε να ακμάζει.
Το Αμφιθέατρο, το οποίο είναι ένα από τα τρία σημαντικότερα δείγματα των κολοσσαίων της Ανατολίας (Bergama, Anavarza, Belkıs), έχει διαστάσεις 155 x 180 μέτρα.
Δεδομένου ότι το Αμφιθέατρο της Κυζίκου χτίστηκε σε μια κοίτη ρέματος όπως το παράδειγμα της Περγάμου, μπορούμε να υποθέσουμε ότι χρησιμοποιήθηκε για αγώνες ναυτικού πολέμου καθώς και για αγώνες μονομάχων. Τα υπολείμματα που δείχνουν ότι παίζονταν ναυτικοί πολεμικοί αγώνες στην Κύζικο είναι θραύσματα του ισχυρού τείχους που πιστεύουμε ότι χτίστηκε για να φράξει το νερό στα 200 μέτρα πάνω από το αμφιθέατρο.
Σήμερα σώζονται μόνο τα θησαυροφυλάκια αυτής της εντελώς κατεστραμμένης κατασκευής που κυριολεκτικά ισοπεδώθηκε από σεισμό το 943 μ.Χ.