To μαγνήσιο είναι ίσως το πιο σημαντικό θρεπτικό στοιχείο μετά τα τρία κύρια στοιχεία λίπανσης (άζωτο, φώσφορο, κάλιο) που χρειάζονται τα φυτά για να έχουν καλή ανάπτυξη και ποιοτική παραγωγή. Το μαγνήσιο βρίσκεται στο έδαφος ως συστατικό διάφορων ορυκτών, όπως ο δολομίτης. Σε παραθαλάσσιες περιοχές και σε νησιά, η βροχή αποτελεί φυσική πηγή μαγνησίου για το έδαφος καθώς περιέχει θειικό μαγνήσιο της θάλασσας. Ακόμα και το νερό άρδευσης περιέχει μαγνήσιο, ενώ σημαντική περιεκτικότητα σε μαγνήσιο έχει επίσης η κοπριά και το κομπόστ.
Το μαγνήσιο αποτελεί απαραίτητο στοιχείο για να έχουν τα φυτά μας υγιές και καταπράσινο φύλλωμα, καθώς έχει σημαντικό ρόλο σε βασικές λειτουργίες των φυτών, όπως η φωτοσύνθεση. Η έλλειψη μαγνησίου εμφανίζεται συχνά σε καλλιέργειες λαχανικών, όπως στην καλλιέργεια της ντομάτας και την καλλιέργεια της πιπεριάς, καθώς και σε εσπεριδοειδή, όπως στην καλλιέργεια της λεμονιάς και την καλλιέργεια της πορτοκαλιάς.
Το μαγνήσιο μπορεί να προστεθεί στο έδαφος σε μορφή κοκκώδους ή υδατοδιαλυτού λιπάσματος. Πολλά μικτά λιπάσματα που κυκλοφορούν στην αγορά, μαζί με το άζωτο, το φώσφορο και το κάλιο, περιέχουν επίσης ποσότητες μαγνησίου. Σε περιπτώσεις που χρειαζόμαστε άμεση απορρόφηση, μπορεί να γίνει ψεκασμός στο φύλλωμα των φυτών με ειδικά λιπάσματα μαγνησίου. Για να μπορέσουμε να προσδιορίσουμε με ακρίβεια τις ανάγκες που έχει κάθε καλλιέργεια σε θρεπτικά συστατικά και να έχουμε το καλύτερο αποτέλεσμα, είναι σημαντικό να γίνεται ανάλυση του εδάφους και των φύλλων των φυτών.
Ας δούμε, λοιπόν, αναλυτικά τι προσφέρει το μαγνήσιο στα φυτά, ποια συμπτώματα εμφανίζει η έλλειψη μαγνησίου και τι προβλήματα δημιουργεί, καθώς και ποια λιπάσματα μαγνησίου χρησιμοποιούμε για να έχουμε πλούσια βλάστηση και καλή καρποφορία.
Τι προσφέρει το μαγνήσιο στα φυτά και που το συναντάμε;
Ο ρόλος του μαγνησίου (Mg) είναι ιδιαίτερα σημαντικός στη θρέψη των φυτών. Η προσθήκη λιπάσματος μαγνησίου βοηθά αρκετές λειτουργίες μεταβολισμού των φυτών που έχουν σαν αποτέλεσμα την καλή ανάπτυξη και καρποφορία. Συγκεκριμένα, το μαγνήσιο:
– Διαθέτει βασικό ρόλο στη διαδικασία φωτοσύνθεσης και στο σχηματισμό της χλωροφύλλης που προκαλεί το πρασίνισμα στα φύλλα.
– Έχει σημαντικό ρόλο στο μηχανισμό σύνθεσης των πρωτεϊνών των φυτών και στον μεταβολισμό του φωσφόρου.
– Βοηθά στην εμφάνιση ανθεκτικότητας των φυτων σε μυκητολογικές ασθένειες.
– Συντελή στην ανάπτυξη ανθεκτικότητας των φυτών σε έντονη ηλιακή ακτινοβολία και σε συνθήκες ξηρασίας.
Ποια συμπτώματα εμφανίζει και τι προβλήματα προκαλεί η έλλειψη μαγνησίου στα φυτά;
Η έλλειψη μαγνησίου παρατηρείται εντονότερα σε φυτά που έχουν φυτευτεί σε εδάφος με χαμηλό pH, καθώς και σε εδάφη που υπάρχει υψηλή περιεκτικότητα σε ασβέστιο, κάλιο ή μαγγάνιο. Για παράδειγμα, στην καλλιέργεια της ντομάτας, η υπερβολική λίπανση με άσβέστιο ή κάλιο μπορεί να προκαλέσει έντονα συμπτώματα έλλειψης μαγνησίου στο φύλλωμα της.
Τα συμπτώματα της έλλειψης μαγνησίου παρατηρούνται συνήθως στα κατώτερα φύλλα των φυτών, λόγω κινητικότητας του μαγνησίου προς τα ανώτερα φύλλα του φυτού. Επιπλέον, έντονα προβλήματα έλλειψης μαγνησίου εμφανίζονται σε φυτά και καλλιέργειες που έχουν έκθεση σε έντονη ηλιοφάνεια κατά τη ζεστή περιοδο του καλοκαιριού. Τα κύρια συμπτώματα που εμφανίζονται στα φυτά λόγω έλλειψης μαγνησίου είναι τα εξής:
– Τα φύλλα παρουσιάζουν κιτρινίσματα στο περιφερειακό μέρος τους και σταδιακά ανάμεσα από τα νεύρα του φυλλώματος.
– Εμφανίζονται κόκκινες ή μωβ κηλίδες, καθώς δεν γίνεται ολοκληρωμένα ο μεταβολισμός του φωσφόρου (λόγω έλλειψης μαγνησίου).
– Οι καρποί εμφανίζουν μειωμένη παραγωγή σπόρων, καθώς δεν γίνεται καλή σύνθεση των πρωτεινών.
– Τα φυτά παρουσιάζουν μειωμένη ανάπτυξη ρίζας, καχεκτική βλάστηση και μειωμένη καρποφορία.
– Εμφανίζεται υψηλότερη ευαισθησία των φυτών σε μυκητολογικές ασθένειες.
– Τα φυτά γίνονται πιο ευάλωτα στην ξηρασία και τον καύσωνα.
Ποια λιπάσματα μαγνησίου κυκλοφορούν στην αγορά;
Υπάρχουν αρκετά λιπάσματα στην αγορά που περιέχουν σημαντικές ποσότητες μαγνησίου για τους ενδιαφερόμενους καλλιεργητές. Πρέπει να σημειώσουμε ότι η σύνθεση του μαγνησίου αναγράφεται στην ετικέτα κάθε λιπάσματος μετά τα τρία βασικά θρεπτικά στοιχεία. Ο πρώτος αριθμός αναφέρεται στην περιεκτικότητα σε άζωτο, ο δεύτερος σε φώσφορο, ο τρίτος σε κάλιο και ο τέταρτος αναφέρεται συνήθως στο μαγνήσιο, εφόσον υπάρχει στο λίπασμα.
Τα πιο συνηθισμένα κοκκώδη πλήρη χημικά λιπάσματα που κυκλοφορούν στην αγορά περιέχουν ποσότητες μαγνησίου για να καλύψουν τις ανάγκες των φυτών. Υπάρχουν και οικολογικά λιπάσματα με αρκετή περιεκτικότητα σε μαγνήσιο που επιτρέπεται να χρησιμοποιηθούν σε βιολογικές καλλιέργειες όπως το ασβέστιο-μαγνήσιο, το θειικό μαγνήσιο και το θειικό καλιομαγνήσιο (0-0-30-10). Επίσης, κυκλοφορούν υδατοδιαλυτά λιπάσματα με υψηλή περιεκτικότητα σε μαγνήσιο όπως το νιτρικό μαγνήσιο (11-0-0-16) που εφαρμόζονται στα φυτά μέσω του συστήματος ποτίσματος. Το μαγνήσιο σε υγρή ή υδατοδιαλυτή μορφή προσφέρεται, επίσης, για εφαρμογή και άμεση απορρόφηση ως διαφυλλικό λίπασμα στα φύλλα των φυτών.
Κι ένα μυστικό για το μαγνήσιο στα φυτά και στις καλλιέργειες
H υπερβολική λίπανση με μαγνήσιο στα φυτά μπορεί να προκαλέσει προβλήματα, καθώς λόγω ανταγωνισμού των στοιχείων, μπορεί να εμφανιστεί έλλειψη ασβεστίου ή έλλειψη καλίου.