Κυριάκος Μητσοτάκης: Δουλευει ασταμάτητα μέσα στο λιοπύρι και τον καύσωνα

Καλημέρα! Είμαστε στο μέσο του Ιουλίου και του καλοκαιριού, με τη θερμοκρασία στα ύψη, αλλά και τη δουλειά να μη σταματά, όπως θα διαπιστώσετε και σήμερα.

Αρχή θα κάνω με ένα ζήτημα που μας απασχολεί έντονα. Εδώ και καιρό έχουμε αναδείξει το πρόβλημα του ψηφιακού εθισμού και των κινδύνων που κρύβει το διαδίκτυο για τους ανήλικους. Το KidsWallet, η ελληνική εφαρμογή που δημιουργήσαμε και επιτρέπει στους γονείς να ρυθμίζουν τις εφαρμογές και τις ιστοσελίδες που χρησιμοποιούν τα παιδιά τους, αποτέλεσε τη βάση για μια πρόταση που κάναμε σε ευρωπαϊκό επίπεδο: να καθιερωθεί ένα ενιαίο όριο ψηφιακής ενηλικίωσης, κάτω από το οποίο θα απαιτείται η ρητή συγκατάθεση των γονέων για την πρόσβαση των παιδιών σε ιστοσελίδες και μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η πρότασή μας υιοθετήθηκε από την ΜΕΤΑ και έτσι, σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ξεκινά πιλοτικά σε Ελλάδα, Δανία, Ισπανία, Γαλλία και Ιταλία ένα σύστημα επιβεβαίωσης της ηλικίας των ανηλίκων χρηστών. Πρόκειται για ένα ψηφιακό φίλτρο, στα πρότυπα του KidsWallet, που αποτρέπει την έκθεση των παιδιών σε ακατάλληλο περιεχόμενο, χωρίς να αποκαλύπτονται προσωπικά δεδομένα, όπως το όνομα ή η ακριβής ηλικία. Είναι ένα σημαντικό βήμα για έναν ψηφιακό κόσμο πιο ασφαλή για τα παιδιά μας, με σεβασμό στην ιδιωτικότητά τους και χαίρομαι που η Ελλάδα πρωτοστατεί σε αυτήν την προσπάθεια.

Το ζήτημα αυτό με προβληματίζει βαθιά όχι μόνο ως Πρωθυπουργό, αλλά και ως γονιό. Στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ τον περασμένο Σεπτέμβριο είχα μιλήσει γι’ αυτήν την ψηφιακή ασυμμετρία -τις τεράστιες δυνατότητες της τεχνολογίας αλλά και τους μεγάλους κινδύνους που κρύβει ο ψηφιακός εθισμός, ιδίως για τα παιδιά. Το γραφείο μου ασχολήθηκε επισταμένα με την ανάδειξη των εθνικών μας ανησυχιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο και οι προτάσεις μας υποστηρίχθηκαν από 13 χώρες. Αλλά δεν μείναμε εκεί: εντάξαμε την προστασία των ανηλίκων από τον ψηφιακό εθισμό και στην Εθνική Στρατηγική μας για την Πρόληψη της Βίας και την Καταπολέμηση της Παραβατικότητας των Ανηλίκων για την περίοδο 2025–2030. Έχουμε ακόμη πολλά να κάνουμε και η πρόκληση αυτή απαιτεί συντονισμένη δράση. Κυβερνήσεις, ευρωπαϊκοί θεσμοί, εταιρείες τεχνολογίας, γονείς, μαζί φυσικά με τα παιδιά μας, πρέπει να συνεχίσουμε αυτήν τη συζήτηση, χτίζοντας έναν ψηφιακό κόσμο που μπορούμε να εκφραστούμε δημιουργικά, να διευρύνουμε τις ευκαιρίες μας για επικοινωνία και σύνδεση και να αποκτήσουμε πρόσβαση σε ανθρώπους, πληροφορίες και τόπους που προηγουμένως ήταν απρόσιτοι.

Η προσπάθεια για την προστασία και τη στήριξη των παιδιών μας επεκτείνεται, όπως είναι φυσικό, και σε άλλους κρίσιμους τομείς. Μία ακόμη πρόνοια της Εθνικής Στρατηγικής για την Πρόληψη της Βίας και την Καταπολέμηση της Παραβατικότητας των Ανηλίκων είναι οι «Δράσεις Πολιτισμού για μια πιο φιλική Δικαιοσύνη». Πρόκειται για μια καινοτόμο κοινωνική δράση, που στοχεύει στην επανένταξη ανηλίκων με ήπια παραβατικότητα, μέσα από τη συμμετοχή τους σε ειδικά σχεδιασμένες πολιτιστικές δραστηριότητες σε όλη τη χώρα. Ανήλικοι παραβάτες ηλικίας 12 ετών και άνω, θα έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν, ανά ομάδες, σε τρίμηνα εκπαιδευτικά προγράμματα, διάρκειας τουλάχιστον δύο ωρών την εβδομάδα, σε μουσεία, μνημεία και αρχαιολογικούς χώρους. Το πρόγραμμα υλοποιείται με τη συμμετοχή οργανισμών εποπτευόμενων από το Υπουργείου Πολιτισμού αλλά και από φορείς όπως το Ελληνικό Κέντρο Κινηματογράφου, Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας, το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, το Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, και τα ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης και Ιωαννίνων, υπό την εποπτεία του έμπειρου προσωπικού των υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού και ειδικών ψυχικής υγείας. Είναι μια ουσιαστική παρέμβαση, ένα μεταρρυθμιστικό βήμα που αντί για αποκλεισμό, τιμωρία και στίγμα, προσφέρει σε αυτά τα παιδιά τη δυνατότητα για μια νέα αρχή, μέσα από τη γνώση, τη συμμετοχή και τη δημιουργικότητα. Μια παρέμβαση που αξίζει, έστω κι αν καταφέρουμε ένα παιδί να βρει τον δρόμο του.

Αυτό το πνεύμα υπηρετεί και η ίδρυση του πρώτου Επαγγελματικού Λυκείου εντός του Σωφρονιστικού Καταστήματος Λάρισας, που δίνει πλέον στους κρατούμενους πρόσβαση σε ποιοτική και οργανωμένη επαγγελματική εκπαίδευση. Μέχρι σήμερα, οι απόφοιτοι του 2ου Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας Λάρισας, που λειτουργεί ήδη στο Σωφρονιστικό Κατάστημα από το 2004, δεν είχαν τη δυνατότητα να συνεχίσουν τις σπουδές τους στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Υπήρξαν κατά καιρούς κάποιες αποσπασματικές λύσεις που όμως δεν οδηγούσαν στην απόκτηση αναγνωρισμένων προσόντων, ούτε άνοιγαν τον δρόμο για μια ουσιαστική αλλαγή πορείας. Η ίδρυση του 8ου ΕΠΑΛ έρχεται να καλύψει αυτό το κενό. Με κανονικό πρόγραμμα σπουδών, οργανωμένη μάθηση και επίσημα αναγνωρισμένους τίτλους, προσφέρει ένα «κοινωνικό διαβατήριο» για την επόμενη μέρα μετά την έκτιση της ποινής. Την προσπάθεια ξεκίνησε το 2015 -και οφείλουμε να τον μνημονεύουμε- ο τότε Διευθυντής του 2ου Σχολείου Δεύτερης Ευκαιρίας Λάρισας, Γιώργος Τράντας, σήμερα Διευθυντής Εκπαιδευτικών Μονάδων του Σωφρονιστικού Καταστήματος. Με τον νόμο που φέραμε το 2020 για τη σύσταση τέτοιων δομών, το όραμά του γίνεται τώρα πραγματικότητα. Η παιδεία αποτελεί ύψιστο ανθρώπινο δικαίωμα και δεν μπορεί, δεν επιτρέπεται να εξαιρείται κανείς.

Αναφερόμενος στα ΕΠΑΛ, θέλω να σταθώ στον θεσμό της μαθητείας, μια εκπαιδευτική «διαδρομή» που λειτουργεί ως συνέχεια των σπουδών για τους αποφοίτους, συνδυάζοντας θεωρητική εκπαίδευση με αμειβόμενη εργασία σε επιχειρήσεις, επιδοτούμενη από το κράτος. Δίνουμε μεγάλη έμφαση στον θεσμό αυτό, τόσο μέσα από τα προγράμματα του Υπουργείου Παιδείας όσο και από τις σχολές της ΔΥΠΑ. Το πλεονέκτημα αυτής της διαδρομής είναι ότι οι νέοι αποκτούν επαγγελματικά δικαιώματα και τεχνικές δεξιότητες σε τομείς υψηλής ζήτησης, γεγονός που οδηγεί σε γρήγορη απορρόφηση από την αγορά εργασίας και καλούς μισθούς. Η αυξημένη συμμετοχή τα τελευταία χρόνια το επιβεβαιώνει: μέσα σε δύο χρόνια, ο αριθμός των μαθητευόμενων σχεδόν διπλασιάστηκε -από 3.899 και 470 τμήματα το 2022-2023, σε 6.955 και 802 τμήματα το 2024-2025. Παράλληλα, και η αγορά έχει αγκαλιάσει τον θεσμό, καθώς το 63,2% των προσλήψεων γίνονται από ιδιωτικές επιχειρήσεις. Ως έμπρακτη αναγνώριση της σημασίας αυτής της εκπαιδευτικής επιλογής, αυξάνουμε τον προϋπολογισμό της μαθητείας κατά 57,1 εκ. ευρώ, φτάνοντας πλέον τα 182,1 εκ. ευρώ για την τρέχουσα προγραμματική περίοδο.

Η επένδυση στους νέους μας συνεχίζεται σε όλα τα επίπεδα εκπαίδευσης. Στα Πανεπιστήμια, ενισχύουμε ουσιαστικά την ερευνητική δραστηριότητα, με την ένταξη νέων έργων συνολικού ύψους 328,8 εκ. ευρώ, μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ 2021-2027. Όλα τα έργα που θα πραγματοποιηθούν κινούνται σε τρεις κρίσιμους άξονες: την παραγωγή εφαρμοσμένης γνώσης μέσω συμπράξεων Πανεπιστημίων και επιχειρήσεων, την ενίσχυση της εξωστρέφειας μέσω διεθνών μεταπτυχιακών συνεργασιών και την προμήθεια σύγχρονου ερευνητικού εξοπλισμού για την αναβάθμιση των πανεπιστημιακών υποδομών.

Κλείνω την ενότητα της εκπαίδευσης με μια σημαντική παρέμβαση που αφορά την καθημερινή ζωή των φοιτητών. Προ ημερών υπογράφηκε η σύμβαση για την ανακαίνιση της φοιτητικής εστίας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, στην Πατησίων 279-281. Ένα ιστορικό κτήριο δυναμικότητας 278 κλινών που λειτουργεί από το 1964, ουσιαστικά αναγεννάται με έργα 25 εκ. ευρώ που στοχεύουν στην ενεργειακή αναβάθμιση, στατική ενίσχυση και στη δημιουργία προσβάσιμων χώρων και σύγχρονων υποδομών. Το έργο θα υλοποιηθεί από το Υπερταμείο με εθνικούς πόρους και στόχο να ολοκληρωθεί ως το 2030.

Περνώ στον χώρο της δημόσιας υγείας και σε άλλη μία υπηρεσία που έχει στόχο την καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών. Από την Τρίτη τέθηκε σε λειτουργία η τηλεφωνική γραμμή 1566, στην οποία μπορεί να καλεί κάθε πολίτης εντελώς δωρεάν και να ενημερώνεται για θέματα που αφορούν την υγεία, παροχές, ραντεβού, εφημερίες και λοιπές υπηρεσίες του ΕΣΥ. Με τη λειτουργία του 1566, καταργούνται σχεδόν 100 διαφορετικές τηλεφωνικές γραμμές που λειτουργούσαν μέχρι σήμερα με αποσπασματικό τρόπο. Πλέον, ο πολίτης δεν χρειάζεται να αναρωτιέται πού να απευθυνθεί. Ένας αριθμός, μία γραμμή, όλες οι απαντήσεις. Και μια σημαντική διευκρίνηση: το 1566 δεν αντικαθιστά το 166. Για όλα τα επείγοντα περιστατικά εξακολουθούμε να καλούμε το 166, τον αριθμό δηλαδή του ΕΚΑΒ.

Έρχομαι στην «ενότητα» της οικονομίας και ειδικότερα στον τομέα των στρατηγικών επενδύσεων, όπου καταγράφεται σημαντική πρόοδος. Τους τελευταίους μήνες έχουν εγκριθεί 15 νέα επενδυτικά σχέδια συνολικού ύψους άνω των 2,4 δισ. ευρώ. Από τα σχέδια αυτά, τα 7 αφορούν τη βιομηχανία, 6 τον τουρισμό και 2 την έρευνα και τεχνολογία. Επενδύσεις που φέρνουν δουλειές, τεχνογνωσία και παραγωγή με υψηλή προστιθέμενη αξία. Αξιοσημείωτη, όμως, είναι και η δυναμική είσοδος της χώρας μας στο ευρωπαϊκό δίκτυο υποδομών που χτίζεται γύρω από τα μικροκυκλώματα και τους ημιαγωγούς, τον πιο κρίσιμο τομέα της νέας ψηφιακής εποχής και οικονομίας. Στόχος μας είναι, μαζί με την επένδυση παραγωγής γαλλίου στην Ελλάδα, που αποτελεί τη βασική πρώτη ύλη για την κατασκευή ημιαγωγών, να δημιουργήσουμε μια εγχώρια αλυσίδα υψηλής προστιθέμενης και τεχνολογικής αξίας που θα συμβάλει στην παραγωγική αυτονομία της Ελλάδας και της Ευρώπης. Γι’ αυτό και είναι πολύ σημαντική η στρατηγική σύμπραξη του Υπουργείου Ανάπτυξης και της Ένωσης Ελληνικών Εταιρειών Αναδυομένων Τεχνολογιών (HETiA) που αφορά την ίδρυση του πρώτου Ελληνικού Κέντρου Ικανοτήτων Ημιαγωγών με κρατική ενίσχυση ύψους 3,6 εκ ευρώ.

Η Τετάρτη ήταν μια σημαντική μέρα για τη Μονεμβασιά, τη χώρα και τον πολιτισμό μας, καθώς έγιναν τα εγκαίνια και παραδόθηκε στους πολίτες η οικία του Γιάννη Ρίτσου, του μεγάλου μας ποιητή, η οποία θα λειτουργεί ως μουσείο. Θα αποτελεί, έτσι, έναν ζωντανό χώρο μνήμης, γνώσης και έμπνευσης. Αξίζουν συγχαρητήρια στον Δήμο, στην Περιφέρεια και στο Υπουργείο Πολιτισμού που συνεργάστηκαν υποδειγματικά για την αποκατάσταση του χώρου και τη δημιουργία ενός σύγχρονου, διαδραστικού μουσείου, αντάξιου της μνήμης και του έργου του Ρίτσου.

Να έρθω τώρα στο πολύ σημαντικό πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ» το οποίο υλοποιείται με ταχύτητα και αποτελεσματικότητα, ενισχύοντας το σύστημα πολιτικής προστασίας της χώρας μας με νέα μέσα και υποδομές. Προχθές, μέσω του προγράμματος, παραλάβαμε 164 σύγχρονα πυροσβεστικά οχήματα διαφόρων τύπων, μεταξύ των οποίων υδροφόρα παντός εδάφους εξοπλισμένα με δεξαμενές νερού χωρητικότητας 12.000 λίτρων νερού με μεγάλες κατασβεστικές δυνατότητες. Μέσα στο 2025 αναμένεται να παραδοθούν άλλα 132 οχήματα και έως το τέλος του 2026 επιπλέον 331. Συνολικά, το Πυροσβεστικό Σώμα θα ενισχυθεί με πάνω από 1.400 οχήματα, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης, το ΕΣΠΑ και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων. Αυτό είναι το δικό μας καθήκον: να εξοπλίζουμε την Πολιτεία με ό,τι χρειάζεται για να ανταποκριθεί. Να στεκόμαστε δίπλα στους ανθρώπους της πρώτης γραμμής, στους πυροσβέστες, στους εθελοντές, στους εργαζόμενους της Πολιτικής Προστασίας.
Με αφορμή τα παραπάνω και φτάνοντας στο τέλος της ανασκόπησης, θα ήθελα να κάνω ξανά μια έκκληση προς τους ιδιοκτήτες και τους μισθωτές οικοπέδων να φροντίσουν για τον καθαρισμό τους, πρώτα απ’ όλα για την δική τους προστασία. Είμαστε ακόμα στην καρδιά του καλοκαιριού. Καθημερινά ξεσπούν δεκάδες μικρές και μεγάλες πυρκαγιές και χρειάζεται να συμβάλλουμε όλοι στην μη εξάπλωση τους, βοηθώντας και το τιτάνιο έργο των πυροσβεστών και των εθελοντών μας. Οι μαρτυρίες των ίδιων των πυροσβεστών είναι καταλυτικές: όπου έχουν γίνει καθαρισμοί οικοπέδων, η ανάσχεση των πυρκαγιών και η προστασία της ιδιωτικής περιουσίας αλλά και του φυσικού περιβάλλοντος είναι εκθετικά μεγαλύτερη από τις περιπτώσεις που δεν έχουν γίνει καθαρισμοί. Μέχρι στιγμής έχουν γίνει 1160 έλεγχοι μετά από καταγγελίες και στο 10% των περιπτώσεων επιβλήθηκαν πρόστιμα. Το ζήτημα προφανώς δεν είναι να τιμωρούνται οι παραβάτες αλλά να κάνουμε όλοι αυτό που πρέπει για να προστατεύσουμε ζωές, περιουσίες και το φυσικό περιβάλλον.
Τελειώνουμε εδώ και τη σημερινή μας ανασκόπηση -έχουν μείνει ακόμα 2 Κυριακές και έπειτα θα ακολουθήσει ένα ολιγοήμερο «διάλειμμα» για διακοπές. Εφιστώ την προσοχή σας τις επόμενες ημέρες, καθώς οι ειδικοί μας προειδοποιούν ότι έρχεται «κύμα» καύσωνα. Καλή σας ημέρα!