Ένας άνυδρος κήπος περιλαμβάνει φυτά που αρχικά έχουν μικρές ανάγκες ποτίσματος κατά την φύτευση. Μετά από λίγα χρόνια, αφού ριζώσουν καλά μπορούν να επιβιώσουν με λίγο ή χωρίς καθόλου νερό.
Δε μιλάμε απλά για φυτά που αντέχουν στη ζέστη και στον ήλιο ή φυτά κατάλληλα για ξερά και άγονα εδάφη. Ο άνυδρος κήπος μπορεί να αποτελέσει μία μορφή μεσογειακού κήπου επιλέγοντας φυτά που μπορούν να ανταπεξέλθουν σε δυσμενείς συνθήκες.
Η περιορισμένη χρήση του νερού έχει σημαντικές περιβαλλοντικές και οικονομικές προεκτάσεις ιδιαίτερα σε συνθήκες της κλιματικής αλλαγής με αύξηση θερμοκρασιών, ξηρών καλοκαιριών, και μείωση των βροχοπτώσεων.
Θα χρειαστεί προσεκτικός σχεδιασμός κατά τη δημιουργία του άνυδρου κήπου ώστε να είναι βιώσιμος και να να έχει ικανοποιητική ανάπτυξη των φυτών.
Ας δούμε λοιπόν τι προσέχουμε κατά τη δημιουργία ενός άνυδρου κήπου και τι φυτά επιλέγουμε ώστε να δημιουργήσουμε μία όαση πρασίνου στον χώρο μας με μειωμένες απαιτήσεις σε νερό.
Τι προσέχουμε κατά τη δημιουργία ενός άνυδρου κήπου;
Για να είναι επιτυχημένη η δημιουργία ενός άνυδρου κήπου θα πρέπει να ακολουθήσουμε μερικές βασικές συμβουλές κατά την φύτευση των φυτών.
α) Φυτεύουμε στα μέσα του φθινοπώρου, μετά από βροχόπτωση: Για τη δημιουργία ενός άνυδρου κήπου φυτεύουμε το φθινόπωρο, ώστε τα νέα φυτά να ωφεληθούν από τις χειμωνιάτικες βροχές κατά την πρώτη τους χρονιά για να ριζώσουν καλύτερα.
β) Επιλέγουμε νεαρά φυτά σε μικρό γλαστράκι: Τα καλλωπιστικά φυτά που είναι σε μικρό γλαστράκι έχουν μικρό ριζικό σύστημα που θα αναπτυχθεί καλύτερα με τη μεταφύτευση στο έδαφος και θα είναι πιο ανθεκτικά σε σχέση με τα μεγαλύτερα.
γ) Καλύπτουμε το έδαφος για περιορισμό των απωλειών σε νερό: Καλύπτουμε το χώμα γύρω από τα φυτά με οργανικά υλικά όπως πριονίδι, ψιλοτεμαχισμένα κλαδιά ή πευκόφλουδα για να εμποδίσουμε την απώλεια υγρασίας από εξάτμιση.
Ποια φυτά επιλέγουμε για άνυδρο κήπο;
Στα άνυδρα φυτά περιλαμβάνονται διάφορα παχύφυτα και κάκτοι που διαθέτουν σαρκώδες φύλλωμα, αρωματικά φυτά, ξηροφυτικοί θάμνοι και ανθεκτικά δέντρα του μεσογειακού τοπίου.
1. Οπούντια
Ένας από τους πιο δημοφιλείς κάκτους, κατάλληλος για άνυδρους κήπους είναι η οπούντια που ξεχωρίζει με τους ωοειδείς σαρκώδεις βλαστούς που θυμίζουν φύλλα και ονομάζονται φυλλοκλάδια. Όπως ισχύει για όλους τους κάκτους, τα πραγματικά φύλλα της οπούντια είναι τα αγκάθια, κάτι που τη βοηθά να μειώσει τις απώλειες νερού σε συνθήκες ζέστης και καύσωνα. Εξωτικό καλλωπιστικό φυτό που σχηματίζει ανθοφορία στα τέλη της άνοιξης και τα λουλούδια της μετατρέπονται σε καρπούς μέσα στο καλοκαίρι και το φθινόπωρο. Xαρακτηριστικό είδος οπούντιας αποτελεί και η φραγκοσυκιά, η οποία κατατάσσεται στην κατηγορία των καρποφόρων φυτών χάρη στους εδώδιμους καρπούς που παράγει, τα ζουμερά φραγκόσυκα.
2. Ευφόρμπια
Για τη δημιουργία ενός άνυδρου κήπου, επιλέγουμε την ευφόρμπια, γνωστότερη ως το “αγκάθι του Χριστού”, ένα πανέμορφο κακτοειδές παχύφυτο που φέρει πολλά αγκάθια και χαρακτηριστικά μικρά λουλούδια σε διάφορα χρώματα. Τα κόκκινα λουλούδια είναι τα πιο συνηθισμένα και υπάρχουν ακόμα ποικιλίες ευφόρμπιας με κίτρινα, λευκά, πράσινα, ροζ, πορτοκαλί αλλά και δίχρωμα άνθη. Η ευφόρμπια θέλει αμμώδες έδαφος με καλή αποστράγγιση ενώ είναι αρκετά ευαίσθητη σε χαμηλές θερμοκρασίες και στους δυνατούς βοριάδες.
3. Αγαύη
Η λίστα των φυτών για άνυδρους κήπους συνεχίζεται με την αγαύη, γνωστή στη χώρα μας και ως “φυτό αθάνατος”, που αναφέρεται στην μακροζωία του φυτού. Εντυπωσιακό και εξαιρετικά ανθεκτικό παχύφυτο με επιβλητική όψη και αντοχή στην ξηρασία. Τα φύλλα της αγαύης είναι στενόμακρα, δερματώδη και θυμίζουν λόγχες που φυτρώνουν σε κυκλική διάταξη από τη βάση του φυτού, σε μορφή ροζέτας. Οι άκρες των φύλλων της αγαύης συνήθως φέρουν σκληρά αγκάθια που αναπτύσσονται ως φυσικός μηχανισμός προστασίας του φυτού από διάφορα ζώα που θα την κατανάλωναν ως τροφή.
4. Στίπα
Μέσα σε ένα άνυδρο κήπο, θα προτιμήσουμε να φυτέψουμε και την στίπα, ένα ξεχωριστό ανθεκτικό στην ξηρασία αγρωστώδες φυτό από την κατηγορία των διακοσμητικών γρασιδιών. Πρόκειται για ένα πολυετές ποώδες φυτό με καταγωγή από το Μεξικό, γνωστό στο εξωτερικό και ως μεξικάνικο πουπουλένιο γρασίδι (Mexican feather grass). Θα τη συναντήσουμε με πολλές ακόμα ονομασίες όπως “μεξικάνικο φτερό” και “μαλλιά αγγέλου” (angel hair). Η στίπα διαθέτει βελονοειδή στενόμακρα φύλλα, ανοικτού πράσινου χρώματος, που σχηματίζουν σταδιακά χαρακτηριστικές χρυσοκίτρινες τούφες στις άκρες του φυλλώματος.
5. Χαρουπιά
Δε μπορούμε παραλείψουμε τη χαρουπιά, το αειθαλές αιωνόβιο δέντρο που αποτελεί ένα από τα πιο χαρακτηριστικά φυτά του άνυδρου μεσογειακού τοπίου. Διαθέτει πυκνό γυαλιστερό φύλλωμα με στρογγυλό σχήμα και αναπτύσσεται σε μεγάλο δέντρο που μπορεί να ξεπεράσει τα 10 μέτρα. Είναι γνωστή και με το όνομα ξυλοκερατιά, καθώς οι καρποί της, τα χαρούπια, έχουν σχήμα που θυμίζει ξύλινο κέρατο. Οι χαρουπιές είναι ιδιαίτερα ανθεκτικές στην ξηρασία και συχνά συναντάμε άγρια δέντρα χαρουπιάς να αναπτύσσονται στην ύπαιθρο χωρίς καλλιεργητικές φροντίδες.
6. Πικροδάφνη
Ας προσθέσουμε στους άνυδρους κήπους και έναν αειθαλή, καλλωπιστικό θάμνο με μεγάλα λουλούδια, τη γνωστή μας πικροδάφνη, το χαρακτηριστικό φυτό της μεσογειακής χλωρίδας. Η πικροδάφνη έχει γρήγορη ανάπτυξη, φτάνει σε ύψος τα τέσσερα μέτρα και μας χαρίζει πλούσια παρατεταμένη ανθοφορία σε αποχρώσεις του κόκκινου, ροζ, μωβ, βιολετί, σομόν και λευκού. Λόγω της μεγάλης ανθεκτικότητας και προσαρμοστικότητας της, η πικροδάφνη χρησιμοποιείται εκτεταμένα στην κηποτεχνία για τη διαμόρφωση παρτεριών και φραχτών αλλά και για μεμονωμένες φυτεύσεις στον κήπο.
7. Φασκόμηλο
Ας χαρίσουμε άρωμα στους άνυδρους κήπους με το φασκόμηλο, ένα από τα πιο αγαπημένα και ανθεκτικά στη ξηρασία αρωματικά φυτά της μεσογειακής χλωρίδας. Το φυτό του φασκόμηλου, η φασκομηλιά, είναι ένας πολυετή θάµνος, μέτριου ρυθμού ανάπτυξης, που φθάνει σε ύψος 30-60 εκατοστών. Τα φύλλα του φασκόμηλου είναι στενόμακρα δερματώδη και έχουν συνήθως λευκοπράσινο ή γκριζοπράσινο χρώμα, αν και υπάρχουν ποικιλίες φασκόμηλου με πράσινα ή μπλε φύλλα. Το φασκόμηλο ανθίζει από τον Μάιο ως τον Ιούνιο και φέρει πολύ χαρακτηριστικά αρωματικά μωβ άνθη με σημαντική καλλωπιστική αξία.
8. Εχινάτσεα
Ένα ιδιαίτερο φυτό, ανθεκτικό στη ξηρασία, κατάλληλο για άνυδρους κήπους είναι και η εχινάτσεα, που δεν είναι μόνο διάσημη για τις φαρμακευτικές της ιδιότητες αλλά μας δίνει και μεγάλα εντυπωσιακά λουλούδια σε σχήμα μαργαρίτας. Η εχινάκεια ανήκει στους βολβούς λουλουδιών που φυτεύουμε την άνοιξη και μας δίνει την πλούσια ανθοφορία της από τις αρχές του καλοκαιριού μέχρι τις αρχές του φθινοπώρου. Τα λουλούδια της εχινάκεια έχουν ροζ, κίτρινο και μωβ χρώμα, ενώ το φυτό διαθέτει μεγάλα σκουροπράσινα λογχοειδή φύλλα και φτάνει σε ύψος ενός μέτρου.
9. Περόβσκια
Εξαιρετική επιλογή για άνυδρο κήπο αποτελεί και η περόβσκια, ένα εντυπωσιακό αρωματικό φυτό με χαρακτηριστικό γκριζοπράσινο φύλλωμα και πλούσια ανθοφορία σε μωβ-μπλε αποχρώσεις, περισσότερο γνωστή στους φίλους της κηπουρικής ως ρώσικο φασκόμηλο (Russian Sage). Πρόκειται για ένα αειθαλές πολυετές φυτό που ανήκει στην ίδια οικογένεια με το φασκόμηλο, τη λεβάντα και το δεντρολίβανο. Φτάνει σε ύψος 1-1,5 μέτρου και πλάτος περίπου 1 μέτρο. Η περόβσκια εμφανίζει πλούσια ανθοφορία με πολλά μικρά μωβ-μπλε λουλούδια που αναπτύσσονται στις άκρες των βλαστών και διαρκούν από τις αρχές Ιουλίου μέχρι τα τέλη Οκτωβρίου.
10. Πενισέτουμ
Το πενισέτουμ ταιριάζει ιδανικά σε ένα άνυδρο κήπο. Πρόκειται για ένα εντυπωσιακό καλλωπιστικό φυτό, ανθεκτικό σε συνθήκες ξηρασίας , που προσελκύει το βλέμμα στους κήπους με την ομορφιά και την κίνησή του. Με καταγωγή από την Ασία και την Αυστραλία, το πενισέτουμ φτάνει σε ανάπτυξη 60-90 εκατοστά και ξεχωρίζει με τα στενόμακρα, λεία και γυαλιστερά φύλλα που έχουν μυτερή κατάληξη. Διαθέτει εντυπωσιακά λουλούδια που μοιάζουν με χνούδι και πετάγονται στα μέσα του καλοκαιριού θυμίζοντας σιντριβάνι.
Κι ένα μυστικό για τα φυτά για άνυδρους κήπους
Τα προτεινόμενα φυτά για άνυδρους κήπους δεν αντέχουν σε συνθήκες υπερβολικής εδαφικής υγρασίας και χρειάζονται καλή αποστράγγιση ώστε να μην σαπίσουν οι ρίζες τους και καταστραφούν.