Ο περονόσπορος είναι η σημαντικότερη μυκητολογική ασθένεια που προσβάλλει τα φυτά της πατάτας, καθώς μπορεί να προκάλεσει μεγάλη καταστροφή στην παραγωγή ολόκληρων περιοχών.
Στη χώρα μας, ο περονόσπορος μπορεί να προκαλέσει εκτεταμένες ζημιές στην καλλιέργεια της πατάτας, τόσο την άνοιξη όσο και το φθινόπωρο, στην καλλιέργεια της ντομάτας και σπανίως στην καλλιέργεια της μελιτζάνας.
1. Ποια είνα τα συπτώματα του περονόσπορου στην πατάτα;
H προσβολή του περονόσπορου ξεκινά από τα κατώτερα φύλλα του φυτού της πατάτας, όπου εμφανίζονται κιτρινωπές κηλίδες ακανόνιστου σχήματος. Στη συνέχεια, η περιοχή της κηλίδας του περονόσπορου γίνεται καστανή και ξηραίνεται. Με υγρές συνθήκες, στην κάτω επιφάνεια των φύλλων διακρίνεται το λευκό χνούδι του μύκητα του περονόσπορου.
Οι κόνδυλοι της πατάτας προσβάλλονται επίσης από τον περονόσπορο και παρουσιάζουν εξωτερικά εκτεταμένες, ακανόνιστες, σκούρες κηλίδες. Εσωτερικά, οι περιοχές της πατάτας κάτω από τις προσβεβλημένες θέσεις παίρνουν το χρώμα της σκουριάς και σαπίζουν.
2. Ποιες συνθήκες ευνοούν την ανάπτυξη του περονόσπορου;
Για την ανάπτυξη του περονόσπορου απαιτείται πολύ υγρός και δροσερός καιρός. Σε ευνοϊκές συνθήκες, υψηλής σχετικής υγρασίας 90-100% και θερμοκρασίες 17-20°C, η ασθένεια του περονόσπορου μπορεί να εξαπλωθεί πολύ γρήγορα, σε μορφή επιδημίας, καταστρέφοντας τα φυτά.
Θερμοκρασίες μεγαλύτερες των 25°C είναι δυσμενείς για την ανάπτυξη του μύκητα του περονόσπορου, ενώ πάνω από τους 30°C σταματά εντελώς η ανάπτυξη του. Βέβαια, ο μύκητας του περονόσπορου δεν θανατώνεται, αλλά εξαπλώνεται εκ νέου όταν επικρατήσουν χαμηλότερες θερμοκρασίες και κατάλληλη υγρασία.
3. Πώς αντιμετωπίζεται βιολογικά ο περονόσπορος της πατάτας;
Για την βιολογική αντιμετώπιση του περονοσπόρου της πατάτας, απαιτείται ολοκληρωμένο πρόγραμμα φυτοπροστασίας.
Σε πρώτο επίπεδο, απαιτείται ο περιορισμός των μολυσμάτων του περονόσπορου με την αποφυγή καλλιέργειας ντομάτας κοντά σε καλλιέργεια πατάτας, καθώς και η καταστροφή των υπολειμμάτων προηγούμενης καλλιέργειας ντομάτας ή πατάτας.
Κατά τη φύτευση της πατάτας απαιτείται προσεκτική διαλογή του πατατόσπορου και απομάκρυνση κάθε πιθανού μολυσμένου κονδύλου.
Απαιτούνται προληπτικές επεμβάσεις με οικολογικά σκευάσματα χαλκού κάθε 10-15 μέρες, ξεκινώντας όταν τα φυτά γίνουν 15-20 εκατοστά. Είναι σημαντικό να προστατευθεί η νεαρή βλάστηση της πατάτας, ώστε να μην εγκατασταθεί η ασθένεια στο χωράφι.
4. Κι ένα μυστικό για τον περονόσπορο της πατάτας
Στα μέσα του 19ου αιώνα, εκδηλώθηκε καταστροφική επιδημία του περονόσπορου στις καλλιέργειες της πατάτας σε ολόκληρη την Ευρώπη και την βόρεια Αμερική, καθώς δεν υπήρχαν κατάλληλα φυτοπροστατευτικά προιόντα. Ο περονόσπορος της πατάτας, αποτέλεσε την κύρια αιτία για το μεγάλο λιμό στην Ιρλανδία εκείνη την εποχή και τη μαζική μετανάστευση των Ιρλανδών στην Βόρεια Αμερική και στην Αυστραλία.