“Η ηρωίδα κατάσκοπος της αντίστασης”: Σαν σήμερα, 31 Αυγούστου 1944, οι προδότες και εγκληματίες των Ταγμάτων Ασφαλείας δολοφονούν την αντιστασιακή Μαρία Δημάδη.
Η Δημάδη γεννήθηκε το 1907 στο Αγρίνιο. Πατέρας της ήταν ο Κώστας Δημάδης, γνωστός γυναικολόγος του Αγρινίου, με σπουδές στο Παρίσι, ποιητής και διηγηματογράφος. Η μητέρα της ήταν κόρη καπνέμπορου. Μικρό παιδί έπαιζε πιάνο, έμαθε ξένες γλώσσες, ζωγραφική, διάβαζε/έγραφε ποιήματα. Μεγαλώνοντας, σπούδασε φιλολογία στο Αμβούργο. Παντρεύτηκε δικαστή του Ελεγκτικού Συνεδρίου και απέκτησε ένα κοριτσάκι αλλά χώρισε.
Η Δημάδη θα παρέμενε ίσως άγνωστη, μια καλλιεργημένη κυρία του σαλονιού. Όμως, ο πόλεμος τα άλλαξε όλα. Η κήρυξη του πολέμου του 1940 την δραστηριοποιεί.
Δημιουργεί ομίλους γυναικών που στέλνουν ρούχα στους στρατιώτες στο Αλβανικό Μέτωπο, εργάζεται η ίδια σαν εθελόντρια νοσοκόμα δίπλα στους τραυματίες.
Έρχεται η κατοχή και η αντίσταση κατά των κατακτητών φουντώνει. Οι γείτονές της την μύησαν στο ΕΑΜ. Στην εξοχική της βίλα-στο χωριό Πλάτανος-έγινε μάλιστα η πρώτη Συνδιάσκεψη του ΕΑΜ της περιοχής και εκείνη είναι η πρώτη γυναίκα που οργανώνεται από την Αιτωλοακαρνανία στις γραμμές της Εθνικής Αλληλεγγύης.
Οι Γερμανοί στο Αγρίνιο ζητούσαν τότε διερμηνέα για το φρουραρχείο. Ευπαρουσίαστη και γλωσσομαθής, η Μαρία είναι ο ιδεώδης άνθρωπος.
Αποφασιστική και ριψοκίνδυνη,η Μαρία δέχεται και αναλαμβάνει τη θέση. Παρακολουθεί τηλεφωνικές συνδιαλέξεις, κρυφακούει συζητήσεις, ανοίγει βιβλία, διαβάζει απόρρητα έγγραφα, χρησιμοποιεί καινούρια καρμπόν για να έχει τις λεπτομέρειες, δίνει τα αντίγραφα στην αντίσταση μέσω του ιερέα Κ. Βαλή (που παρουσιάζεται στο Φρουραρχείο σαν θείος της) και μέσω του βενζινά Γιώργου Γιαννούτσου.
Ο Γιώργος Γιαννούτσος κρατούσε σε μυστική κρύπτη (στα ρολά του μαγαζιού) όλα τα έγγραφα που του έφερνε η Δημάδη και τα παρέδιδε στους ανθρώπους της αντίστασης. Παράλληλα,πείθει τον διοικητή του Φρουραρχείου να γίνει έρανος για τους φτωχούς της περιοχής και έτσι συγκεντρώνονται 50.000 οκάδες καλαμπόκι, στάρι, λάδι. Οι δέκα χιλιάδες μοιράζονται στους φτωχούς και οι υπόλοιπες 40.000 στέλνονται στον ΕΛΑΣ.
Οι πληροφορίες της Δημάδη είχαν καθοριστικό ρόλο σε επιχειρήσεις του ΕΛΑΣ, στην διάσωση αμάχων, ενώ βοήθησε και για την αποφυλάκιση κρατουμένων.
Όμως, η κυριότερη προσφορά της ήταν οι πληροφορίες που μετέδωσε για τις στρατιωτικές κινήσεις των κατακτητών στο Θέρμο, το Μακρυνόρος και το Καρπενήσι, όπου κατευθύνονται 50.000 Γερμανοί από Αγρίνιο και Λαμία,με στόχο την κυβέρνηση της Ελεύθερης Ελλάδας. Το Γενικό Στρατηγείο του ΕΛΑΣ ειδοποιημένο έγκαιρα, δίνει τη μάχη εκεί που θέλει και έτσι η μάχη κερδίζεται.
Οι εγκληματίες και προδότες Ταγματασφαλίτες του Αγρινίου την κατέδωσαν στους Γερμανούς και έτσι τις παραμονές της αποχώρησής τους από το Αγρίνιο, (14 Σεπτέμβρη 1944), αποφάσισαν να την εκτελέσουν.
Υπεύθυνος για την δολοφονία της Δημάδη ήταν ο ταγματασφαλίτης του Αγρινίου, ο αρχιεγκληματίας Γεώργιος Τολιόπουλος, ο οποίος-μαζί με τους άλλους ταγματασφαλίτες-είχε πρωτοστατήσει σε δολοφονίες ομήρων, ανταρτών και αμάχων.
Οι ταγματασφαλίτες του Τολιόπουλου εκτέλεσαν την Δημάδη έξω από το νεκροταφείο της Αγίας Τριάδος. Ηταν τότε 37 χρόνων. Ο Τολιόπουλος, όχι μόνο δεν τιμωρήθηκε αλλά έκανε και σταδιοδρομία στον στρατό (Δεκέμβρης 44, Εμφύλιος) φτάνοντας και στον βαθμό του συνταγματάρχη. Πέθανε το 1962. Ήταν άλλη μια περίπτωση συνεργάτη των ναζί που δεν λογοδότησε για κανένα απο τα αμέτρητα εγκλήματα των ταγμάτων ασφαλείας.
Το 1987, γυρίστηκε σήριαλ από την κρατική τηλεόραση για την Μαρία Δημάδη, βασισμένο στο βιβλίο του Φίλιππα Γελαδόπουλου. Τη Δημάδη υποδυόταν η Ελένη Σάνιου.
Πηγές: Φίλιππας Γελαδόπουλος, “Μαρία Δημάδη, ηρωίδα της Εθνικής Αντίστασης”, Εφημερίδα Εποχή, “Ήρωες της εθνικής αντίστασης, Μαρία Δημάδη”