Στη Νότια Ιταλία, μια από τις παλαιότερες γλώσσες της Ευρώπης βρίσκεται στα πρόθυρα της εξαφάνισης, δημοσιεύει η France24.
Η γκρεκάνικο, μια μορφή αρχαίας ελληνικής που εξακολουθεί να ομιλείται στην Καλαβρία, έχει επιβιώσει από αυτοκρατορίες και αιώνες παραμέλησης. Σήμερα, απομένουν μόνο μερικές εκατοντάδες ομιλητές – και ο αγώνας για να διατηρηθεί ζωντανή έχει ξεκινήσει.
Σε μια μικρή γωνιά της νότιας Ιταλίας , ανάμεσα στα βουνά της Καλαβρίας και το Ιόνιο Πέλαγος, μια αρχαία γλώσσα εξακολουθεί να υπάρχει. Οι ντόπιοι την αποκαλούν Grecanico ή Griko στη γειτονική Απουλία. Είναι μια σπάνια μορφή ελληνικής που έχει επιβιώσει εδώ και αιώνες, μεταδίδεται σε χωριά όπου τα τείχη εξακολουθούν να αντηχούν με τους ήχους της.
Αλλά ο χρόνος τελειώνει
«Έχουμε μείνει μόνο μερικές εκατοντάδες. Είμαι ένας από τους νεότερους και είμαι 71 ετών», λέει ο Τίτο Σκιλάτσι, ένας από τους ηγέτες του αγώνα για να κρατηθεί ζωντανή η Γκρεκάνικη.
Καθώς περνάει κάθε γενιά, περνάει και ένα κομμάτι αυτής της μοναδικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
Επιβίωσε από αυτοκρατορίες
Το πώς η ελληνική γλώσσα ριζώθηκε για πρώτη φορά στη νότια Ιταλία παραμένει θέμα συζήτησης. Μερικοί ιστορικοί την ανάγουν στις αποικίες της Μεγάλης Ελλάδας , που ιδρύθηκαν τον 8ο αιώνα π.Χ., όταν άποικοι από όλο το Αιγαίο ίδρυσαν πόλεις στις ιταλικές ακτές. Άλλοι υποστηρίζουν ότι η γλώσσα έφτασε αργότερα, ενισχύθηκε υπό βυζαντινή κυριαρχία τον Μεσαίωνα.
Αυτό που είναι βέβαιο είναι ότι το Γκρεκάνικο έχει επιβιώσει από αυτοκρατορίες, εισβολές, δικτατορίες και έχει υπομείνει αιώνες παραμέλησης.
Περισσότερο από απλές λέξεις
Για πολλούς στην Καλαβρία, η γκρεκάνικο αντιπροσωπεύει κάτι περισσότερο από μια απλή γλώσσα. Ζει μέσα από παραδοσιακά τραγούδια, προφορικές αφηγήσεις και την πολιτιστική μνήμη κοινοτήτων που εδώ και καιρό θεωρούσαν τους εαυτούς τους ξεχωριστούς στην Ιταλία.
Σήμερα, οι προσπάθειες για την αναβίωσή της περιλαμβάνουν ένα εβδομαδιαίο σχολείο που πραγματοποιείται τον Αύγουστο, όπου ηλικιωμένοι, νέοι και επίδοξοι ομιλητές της γκρεκάνικο συγκεντρώνονται για να κρατήσουν ζωντανή τη γλώσσα.
Η ομάδα ENTR του FRANCE 24 ταξίδεψε στην Καλαβρία για να συναντήσει τόσο την παλαιότερη γενιά άπταιστων ομιλητών όσο και τους νέους ακτιβιστές που ηγούνται της αναβίωσής της.
—