Καλημέρα! Η εβδομάδα που πέρασε, εβδομάδα της 80ής Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, ήταν πυκνή σε γεγονότα και επαφές. Συναντήθηκα με ηγέτες, επενδυτές, σημαντικούς opinion makers. Κοινή συνισταμένη η αναγνώριση της Ελλάδας ως δύναμης σταθερότητας στη νοτιοανατολική Ευρώπη και τη Μεσόγειο, ως ελκυστικός επενδυτικός προορισμός και ως γέφυρα της ευρύτερης περιοχής- γεωπολιτική και ενεργειακή- με την υπόλοιπη Ευρώπη. Ως αξιόπιστος εταίρος.
Η φωνή της Ελλάδας ακούγεται δυνατά σε πείσμα όσων τη θέλουν να ετεροπροσδιορίζεται, να τη μικραίνουν. Ας θυμηθούμε πού ήταν η Ελλάδα στα εξοπλιστικά το 2019 και πού είναι σήμερα. Πάρτε για παράδειγμα την Αεροπορία. Έχουμε ήδη παραλάβει 42 αναβαθμισμένα F16, 24 Rafale, ενώ αναμένουμε και τα πρώτα F35 το 2028. Παράλληλα, παραλαμβάνουμε και τις πρώτες φρεγάτες Belharra τους επόμενους μήνες.
Οι εγχώριες φωνές της μεμψιμοιρίας, του «όχι σε όλα» και του «ναι στο τίποτα» δεν βλέπουν ούτε θέλουν μια ισχυρή Ελλάδα. Δεν αναγνωρίζουν ότι χάρη στη δυναμική ανάπτυξη της οικονομίας μας, που συνδυάζεται με σημαντική αποκλιμάκωση του χρέους μας, είμαστε πλέον ελεύθεροι και εφαρμόζουμε το μεγαλύτερο εξοπλιστικό πρόγραμμα στην ιστορία μας επενδύοντας στη στρατηγική και αμυντική μας αυτονομία. Ή ότι προχωράμε στην αξιοποίηση του υποθαλάσσιου πλούτου μας με στρατηγικού χαρακτήρα συνεργασίες με διεθνείς εταιρείες κολοσσούς. Όμως όλα αυτά θα τα πούμε αναλυτικά και στη σχετική συζήτηση που θα γίνει στη Βουλή τις αμέσως επόμενες εβδομάδες.
Στην ομιλία μου στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ έθεσα όλα τα ζητήματα. Τόνισα ότι επιδιώκουμε καλές σχέσεις με την Τουρκία. Αλλά 30 χρόνια μετά έχει έρθει η ώρα να αποσύρει το casus belli. Ο δρόμος προς τα εμπρός είναι ο διάλογος, όχι η γλώσσα των όπλων. Για την κατάσταση στη Γάζα ήμουν ξεκάθαρος. Δεν υπάρχει δικαιολογία για τη συνέχιση του πολέμου. Είμαστε στρατηγικοί εταίροι του Ισραήλ, αλλά οι φίλοι οφείλουν να λένε αλήθειες. Στηρίζουμε τη λύση δύο κρατών. Η δημιουργία ενός κυρίαρχου, δημοκρατικού βιώσιμου παλαιστινιακού κράτους πρέπει να είναι η κατάληξη μιας πολιτικής διαδικασίας. Για τις εξελίξεις στην Ουκρανία υπογράμμισα ότι, ειδικά εμείς που κουβαλάμε ως έθνος το διαρκές τραύμα της παράνομης τουρκικής εισβολής και κατοχής στην Κύπρο, δεν μπορούμε να αποδεχθούμε υπό καμία συνθήκη τη βίαιη αλλαγή των συνόρων από καμία αναθεωρητική δύναμη.
Και βέβαια αναφέρθηκα στο μείζον ζήτημα που αγγίζει κάθε σπίτι και κάθε οικογένεια με παιδιά και αφορά την προστασία της ψυχικής τους υγείας από τους εθιστικούς αλγόριθμους των social media. Η Ελλάδα πρωτοστατεί σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο στην αναγκαία θέσπιση ηλικιακού ορίου ψηφιακής ενηλικίωσης των παιδιών μας που θα βάλει φρένο στην αλόγιστη και ανεύθυνη χρήση του διαδικτύου από παιδιά που δεν μπορούν να διαχειριστούν τους κινδύνους που παραμονεύουν. Η φωνή μας και εδώ έχει ακουστεί και οδηγεί τις εξελίξεις μαζί με σημαντικές χώρες του κόσμου που αφυπνίζονται και κινητοποιούνται.
Επιστρέφοντας στα καθ’ ημάς και στο ζήτημα της απεργίας πείνας του Π. Ρούτσι, που απασχολεί το τελευταίο διάστημα τη δημόσια συζήτηση, θέλω να πω ότι η πολιτεία πρέπει να στέκεται με ευαισθησία δίπλα στους ανθρώπους που πονούν, ακόμη κι όταν την αμφισβητούν. Αυτό επιτάσσει η ανθρωπιά και ο πολιτισμός μας. Σεβόμαστε τις αποφάσεις της ανεξάρτητης δικαιοσύνης, όποιες κι αν είναι αυτες, χωρίς να τις σχολιάζουμε. Αυτό επιτάσσει το κράτος δικαίου το οποίο δεν μπορούμε να επικαλούμαστε α λα καρτ. Πόσο μάλλον σε θέματα που αποτελούν αποκλειστική αρμοδιότητα της Δικαιοσύνης, όπως είναι το συγκεκριμένο αίτημα, και βεβαίως η εκδίκαση αυτής της μεγάλης τραγωδίας, που μας έχει πληγώσει βαθιά όλους. Όπως, άλλωστε, ειπώθηκε από την ηγεσία του Αρείου Πάγου, δεν χάνεται κανένα δικαίωμα κανενός συγγενή, καθώς κατά τη διαδικασία στο ακροατήριο θα μπορεί να διατυπωθεί εκ νέου οποιοδήποτε αίτημα οποιασδήποτε πλευράς. Κι ας μην ξεχνάμε ότι νέες αέναες καθυστερήσεις μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και σε παραγραφές αδικημάτων, που θα ήταν η απόλυτη ασέβεια στη μνήμη των νεκρών.
Περνώ στην ανασκόπηση των κυβερνητικών δράσεων και ξεκινάω με τη διαδικασία για την επιστροφή ενός ενοικίου, αρχής γενομένης από τον προσεχή Νοέμβριο και κάθε χρόνο σε μόνιμη βάση, είτε αφορά την κύρια κατοικία, είτε/και τη φοιτητική στέγη. Οι ενοικιαστές έχουν περιθώριο έως τις 30 Σεπτεμβρίου για να κάνουν τροποποίηση της φορολογικής τους δήλωσης, εφόσον αυτό απαιτείται. Το ποσό επιστροφής φτάνει έως τα 800€, με προσαύξηση για κάθε παιδί, και θα γίνεται εφάπαξ και αυτόματα στον τραπεζικό λογαριασμό του ενοικιαστή με βάση τα στοιχεία της φορολογικής δήλωσης, χωρίς να απαιτείται η υποβολή αίτησης. Κερδισμένοι θα είναι όσοι δηλώσουν στην εφορία το πραγματικό μίσθωμα που καταβάλλουν ώστε να λάβουν και την αντίστοιχη ενίσχυση. Οι δικαιούχοι υπολογίζεται ότι είναι περίπου 1 εκατομμύριο συμπολίτες μας.
Ξεκίνησαν την περασμένη Δευτέρα τα δωρεάν, live μαθήματα του Ψηφιακού Φροντιστηρίου, μια πρωτοβουλία που είχαμε εγκαινιάσει πέρσι. Όλοι οι μαθητές Λυκείου όπου κι αν βρίσκονται, έχουν υποστήριξη από έμπειρους εκπαιδευτικούς για τα περισσότερα πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα των Γενικών και των Επαγγελματικών Λυκείων και για τα ειδικά μαθήματα, ενώ υπάρχει πρόσθετο υποστηρικτικό υλικό, όπως επαναληπτικές ασκήσεις, διαγωνίσματα προσομοίωσης και διαδραστικά τεστ. Είναι μια ουσιαστική καινοτομία, που προσφέρει ίσες ευκαιρίες σε όλους, στηρίζει ιδιαίτερα τους μαθητές απομακρυσμένων περιοχών και ταυτόχρονα ελαφρύνει το οικονομικό βάρος χιλιάδων οικογενειών. Πέρσι καταγράφηκαν 3.500 ώρες ζωντανών διαδικτυακών μαθημάτων 45λεπτης διάρκειας, και στη νοηματική γλώσσα και με υποτιτλισμό. Τα παρακολούθησαν συνολικά 146.000 μαθητές από την Ελλάδα, την Κύπρο και το εξωτερικό καθώς και αξιοσημείωτος αριθμός αποφοίτων παλαιότερων ετών που θέλησαν να συμμετάσχουν στις πανελλαδικές εξετάσεις.
Κάτι επίσης σημαντικό που αφορά την εκπαίδευση των νέων μας. Με τη συνεργασία του Υπουργείου Παιδείας, του Συμβουλίου της Επικρατείας και του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής, ξεκινά ένα πρόγραμμα που έχει στόχο την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των νέων στους θεσμούς. Σε πρώτη φάση θα καταρτιστούν οι Σύμβουλοι Εκπαίδευσης για να μπορούν να διδάξουν στα σχολεία τη λειτουργία της Δικαιοσύνης, τον τρόπο απονομής της και τις θεσμικές εγγυήσεις που τη διασφαλίζουν, όπως η δικαστική ανεξαρτησία. Στη συνέχεια, στο σχολικό πρόγραμμα θα ενταχθεί η συστηματική διδασκαλία των δημοκρατικών θεσμών, καθώς και των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των ενεργών πολιτών. Παράλληλα, εκπαιδευτικοί θα μπορούν να παρακολουθήσουν ακροαματικές διαδικασίες στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ενώ δικαστές θα επισκέπτονται σχολικές αίθουσες για να μιλήσουν στα παιδιά. Ο θεσμός της Δικαιοσύνης είναι θεμέλιο της δημοκρατικής κοινωνίας και πυλώνας του Κράτους Δικαίου. Είναι αναγκαίο να έχει ουσιαστική θέση στην εκπαίδευση των νέων μας, των αυριανών ενεργών και υπευθύνων πολιτών της χώρας.
Σημαντικές εξελίξεις έχουμε και στον χώρο της Υγείας, με το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου να τίθεται σε διαβούλευση. Ρυθμίζει πολλά και σημαντικά ζητήματα που αφορούν στην καλύτερη λειτουργία του ΕΣΥ: από τη στελέχωση των νοσοκομείων έως την ορθή διαχείριση της φαρμακευτικής δαπάνης, την εισαγωγή διαγνωστικών εξετάσεων με την μορφή βιοδεικτών για διάγνωση και θεραπεία μορφών καρκίνου και τη λειτουργία των εποπτευομένων φορέων όπως ο ΕΟΠΥΥ και η Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών. Έχει επίσης ειδικές διατάξεις για γιατρούς, φαρμακοποιούς και φυσικοθεραπευτές. Όταν ολοκληρωθεί η διαβούλευση και κατατεθεί στη Βουλή θα έχουμε να πούμε περισσότερα.
Παραμένοντας στο χώρο της υγείας, θέλω να εξάρω τις προσπάθειες της ηγεσίας του Υπουργείου και ειδικά της Ειρήνης Αγαπηδάκη, διότι την περασμένη εβδομάδα η Ελλάδα βραβεύθηκε για πρώτη φορά στην ιστορία της από τον ΟΗΕ ως χώρα υπόδειγμα στον σχεδιασμό και την υλοποίηση πολιτικών δημόσιας υγείας για την πρόληψη από χρόνιες παθήσεις. Θέλουμε το Υπουργείο Υγείας να είναι Υπουργείο Φροντίδας. Έχοντας, πλέον, ξεπεράσει σε συμμετοχή τους 4 εκ. πολίτες στις δωρεάν προληπτικές εξετάσεις του ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ, αλλά και με καινοτόμες πολιτικές όπως είναι το πρόγραμμα για την πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας ή οι κινητές ομάδες υγείας που φτάνουν πλέον στις πιο απομακρυσμένες κοινότητες της χώρας μας, πιστεύω ότι το πετυχαίνουμε. Με σταθερά και δυναμικά βήματα καλύπτουμε ένα κενό δημόσιας υγείας 40 και πλέον χρόνων.
Επόμενο θέμα, τα νέα μέτρα που λαμβάνει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για να ενισχύσει τις Περιφέρειες που πλήττονται από την ζωονόσο της ευλογιάς. Αποστέλλονται εντός των ημερών 81 κτηνίατροι και 72 επιστημονικά στελέχη από τις κτηνιατρικές υπηρεσίες του Υπουργείου ώστε να υποστηρίξουν το έργο των τοπικών αγροτικών διευθύνσεων στους ελέγχους, την επιτήρηση των ζώων και την εφαρμογή των μέτρων πρόληψης. Παράλληλα, τέθηκαν σε λειτουργία άλλοι 12 απολυμαντικοί σταθμοί -συνολικά 17- σε κομβικά σημεία οδικών αξόνων της Θεσσαλίας για την αποτροπή διασποράς της νόσου. Υπενθυμίζω ότι από την πρώτη ημέρα εμφάνισης της ευλογιάς, στις 20 Αυγούστου 2024, τέθηκαν σε εφαρμογή τα μέτρα που προβλέπονται στον σχετικό Ευρωπαϊκό Κανονισμό. Παράλληλα, η Κυβέρνηση έχει σταθεί στο πλευρό των κτηνοτρόφων με αποζημιώσεις που ξεπερνούν κάθε άλλη χώρα της ΕΕ -έως 250 ευρώ ανά ζώο, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 95 ευρώ. Το πακέτο στήριξης καλύπτει τόσο τους κτηνοτρόφους που έχασαν ζωικό κεφάλαιο όσο και όσους επλήγησαν έμμεσα, από την αλυσίδα επιπτώσεων στην παραγωγή και τις ζωοτροφές. Είμαστε δίπλα στον αγροτικό κόσμο σε κάθε δυσκολία του.
Συνεχίζουμε με τη Θεσσαλία, όπου προχωρά η κατασκευή της νέας Μονάδας Επεξεργασίας Αποβλήτων στη Λάρισα. Υπογράφηκε η σύμβαση με προϋπολογισμό 54,6 εκ. ευρώ, χρηματοδοτούμενη από το ΕΣΠΑ, για μια σύγχρονη μονάδα που θα εξυπηρετεί επτά Δήμους και θα διαχειρίζεται περίπου 90.000 τόνους αποβλήτων ετησίως –βιοαπόβλητα, σύμμεικτα και ανακυκλώσιμα. Παράλληλα, θα παράγει δευτερογενές καύσιμο, που θα αξιοποιείται ενεργειακά στη βιομηχανία. Πρόκειται για την 26η Μονάδα Επεξεργασίας Αποβλήτων που περνά στη φάση κατασκευής και θα ολοκληρωθεί έως το 2029. Ένα ακόμη βήμα για μια πιο βιώσιμη και περιβαλλοντικά υπεύθυνη Ελλάδα.
Μεγάλη επιτυχία σημείωσε το πρόγραμμα πρόσληψης 1.000 ανέργων ΑμεΑ σε Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α’ βαθμού, καθώς οι θέσεις καλύφθηκαν αμέσως. Γι’ αυτό το Υπουργείο Εργασίας και η Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης προχωρούν σε νέο πρόγραμμα για ακόμη 1.000 άτομα με αναπηρία, δίνοντάς τους τη δυνατότητα να εργαστούν στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Το πρόγραμμα έχει διάρκεια έως 18 μηνών και επιχορηγείται το 75% μισθού και εισφορών με ανώτατη επιχορήγηση τα 13.500 ευρώ ανά άτομο, ενώ το υπόλοιπο καλύπτεται από τον εκάστοτε Δήμο. Η εργασία είναι δικαίωμα, είναι αξιοπρέπεια, είναι ζωή. Η εργασία είναι δικαίωμα, είναι αξιοπρέπεια, είναι ζωή. Αυτό υπηρετούν οι πολιτικές μας για «Μια Ελλάδα με όλους, για όλους».
Περνώ τώρα στη μάχη κατά της ανομίας και την πάταξη της εγκληματικότητας. Το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη εγκαθιστά ομάδα εξειδικευμένων μάχιμων αστυνομικών μέσα στους καταυλισμούς των Ρομά. Πρέπει όλοι να καταλάβουν ότι δεν υπάρχουν άβατα όπου δεν εφαρμόζεται ο νόμος. Έτσι λοιπόν, 70 αστυνομικοί θα περιπολούν καθημερινά στις συνοικίες και τις γειτονιές όπου υπάρχει η λεγόμενη μικρή εγκληματικότητα με διακίνηση ναρκωτικών, κλοπές διαρρήξεις και ληστείες. Η δράση αυτή συνοδεύεται και συμπληρώνεται και από την πρόσληψη στην ΕΛΑΣ συμπολιτών μας που προέρχονται από την κοινότητα των Ρομά. Δεν στιγματίζουμε καμία πληθυσμιακή ομάδα. Όπως και κανείς δεν εξαιρείται από την υποχρέωση να σέβεται τους νόμους αλλά και να υπηρετεί την εφαρμογή τους. Όποιος παρανομεί θα συλλαμβάνεται και θα παραδίδεται στη δικαιοσύνη.
Όσον αφορά τον ελληνικό σιδηρόδρομο, ξεκινά πιλοτικά, αρχικά με 60 υπαλλήλους, η διαδικασία ψυχολογικής και ψυχομετρικής αξιολόγησης για το προσωπικό που εκτελεί κρίσιμα καθήκοντα ασφάλειας στον σιδηρόδρομο. Στις επιτροπές συμμετέχουν στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων, του Σιδηροδρόμου και του ΑΣΕΠ, ώστε να διασφαλίζεται η εγκυρότητα και η αξιοπιστία της διαδικασίας. Οι εξετάσεις περιλαμβάνουν ψυχομετρικές δοκιμασίες για τη μνήμη, την προσοχή, τη συγκέντρωση και την επικοινωνία, ψυχοκινητικές δοκιμασίες που αξιολογούν την ταχύτητα αντίδρασης και τον συντονισμό, καθώς και αξιολόγηση συμπεριφοράς και προσωπικότητας, με έμφαση στον συναισθηματικό έλεγχο και την υπευθυνότητα. Συμπληρωματικά, προβλέπεται συνέντευξη με εξειδικευμένους ψυχολόγους. Οι έλεγχοι θα γίνονται τόσο κατά την πρόσληψη, όσο και σε τακτά χρονικά διαστήματα, με πλήρη προστασία των προσωπικών δεδομένων.
Πάμε τώρα στο πιο… ψηφιακό κομμάτι της εβδομάδας, με τις μεταρρυθμίσεις που αλλάζουν το κράτος.
Η πρώτη ψηφιακή αλλαγή αφορά την ηλεκτρονική τιμολόγηση με το Δημόσιο, που περνάει πια σε μια νέα εποχή. Με τη νέα εφαρμογή #timologioB2G, οι προμηθευτές μπορούν να εκδίδουν και να αποστέλλουν ηλεκτρονικά τιμολόγια προς το Δημόσιο, αλλά και να παρακολουθούν την πορεία τους μέχρι την πληρωμή -εύκολα, γρήγορα και χωρίς κανένα κόστος. Πρόκειται για ένα σημαντικό βήμα μεταρρύθμισης: το Δημόσιο αποκτά καλύτερο έλεγχο, διαφάνεια και δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, ενώ οι επιχειρήσεις γλιτώνουν γραφειοκρατία, μειώνουν κόστος και πληρώνονται ταχύτερα.
Είμαι αρκετά ενθουσιασμένος και περήφανος με το νέο Gov.gr Wallet. Ξεκίνησε με μόλις δύο έγγραφα και σήμερα είναι ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό οικοσύστημα που προσφέρει εύκολη, γρήγορη και ασφαλή πρόσβαση σε υπηρεσίες του κράτους. Στα νέα χαρακτηριστικά περιλαμβάνονται η πρόσβαση στον προσωπικό αριθμό πολίτη, η πλήρης ενσωμάτωση του ψηφιακού βοηθού mAigov, η πλατφόρμα υποστήριξης για οποιοδήποτε πρόβλημα αντιμετωπίζει ο πολίτης, η επικοινωνία με το 112, αλλά και η δυνατότητα λήψης εγγράφων όπως υπεύθυνες δηλώσεις ή πιστοποιητικά μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Πολύ σύντομα θα προστεθούν και νέες δυνατότητες, όπως η αφαίρεση ή επαναφορά του διπλώματος οδήγησης ψηφιακά. Και το 2026 το ελληνικό Gov.gr Wallet θα συνδεθεί με το ευρωπαϊκό, προσφέροντας ακόμη περισσότερες υπηρεσίες στους πολίτες.
Κλείνω την ανασκόπηση με τη νέα Έκθεση του ΟΟΣΑ για την Τεχνητή Νοημοσύνη που αναγνωρίζει την Ελλάδα ως διεθνές παράδειγμα υπεύθυνης και καινοτόμου αξιοποίησης της Τεχνητής Νοημοσύνης. Συγκεκριμένα, γίνεται αναφορά σε εφαρμογές όπως το mAigov που εξυπηρετεί εκατομμύρια πολίτες, τον υπερυπολογιστή «DAEDALUS» και το εργοστάσιο ΤΝ «Pharos», για το Κτηματολόγιο και την ενίσχυση της φορολογικής συμμόρφωσης. Δηλαδή σε καλές πρακτικές που κάνουν τη διακυβέρνηση πιο διαφανή και πιο υπεύθυνη. Έτσι θα συνεχίσουμε.
Τελευταία Κυριακή του Σεπτεμβρίου, μπαίνουμε για τα καλά στο φθινόπωρο. Σας ευχαριστώ για την προσοχή που δώσατε και σε αυτήν την ανασκόπηση. Θα τα πούμε την άλλη Κυριακή!