Οριστικό τέλος στο νομικό καθεστώς της Βουλγαρικής Ορθόδοξης Εκκλησίας Παλαιοημερολογιτών
Το Εφετείο της Σόφιας (SCA) έθεσε οριστικό τέλος στο νομικό καθεστώς της «Βουλγαρικής Ορθόδοξης Εκκλησίας Παλαιοημερολογιτών» (BOPSC), ξεκινώντας τη διαδικασία εκκαθάρισης και διαγραφής της.
Η απόφαση του τριμελούς δικαστηρίου είναι οριστική και δεν υπόκειται σε έφεση, θέτοντας τέλος σε μία από τις πιο προβεβλημένες υποθέσεις στη θρησκευτική και δημόσια ζωή της Βουλγαρίας τον τελευταίο χρόνο.
Το σκεπτικό της απόφασης
Στο σκεπτικό τους, οι εφέτες αναφέρθηκαν στις τροποποιήσεις του Νόμου περί Θρησκευτικών Δογμάτων που εγκρίθηκαν στις αρχές του έτους. Σύμφωνα με αυτούς, το όνομα οποιουδήποτε θρησκευτικού δόγματος εκτός από την Βουλγαρική Ορθόδοξη Εκκλησία – Βουλγαρικό Πατριαρχείο δεν μπορεί να περιέχει τη λέξη «Ορθόδοξος» ή παράγωγά της.
Προθεσμία δύο μηνών στα εγγεγραμμένα θρησκευτικά δόγματα
Ο νόμος έδωσε προθεσμία δύο μηνών στα εγγεγραμμένα θρησκευτικά δόγματα για να ευθυγραμμίσουν τα ονόματα και τα καταστατικά τους με τις νέες απαιτήσεις.
Δεδομένου ότι η Βουλγαρική Ορθόδοξη Εκκλησία – Βουλγαρικό Πατριαρχείο δεν έχει εκπληρώσει αυτήν την υποχρέωση, το δικαστήριο έκανε δεκτό το αίτημα της Εισαγγελίας της Σόφιας και της Διεύθυνσης Θρησκευτικών Δογμάτων για την κατάργησή του.
Αυτή η κίνηση του Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου ανατρέπει προηγούμενη απόφαση του Δικαστηρίου της Πόλης της Σόφιας, το οποίο το καλοκαίρι αρνήθηκε να διαγράψει την εγγραφή των παλαιοημερολογιτών, υποστηρίζοντας ότι οι νομοθετικές αλλαγές παραβιάζουν τα θεμελιώδη δικαιώματα που κατοχυρώνονται από το Σύνταγμα και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου.
Η σημερινή απόφαση αποτελεί την κορύφωση σχεδόν ενός έτους δράματος που έχει κλονίσει τις σχέσεις μεταξύ κράτους, εκκλησίας και δικαιοσύνης και έχει θέσει σε δοκιμασία την ισορροπία μεταξύ της εθνικής νομοθεσίας και των ευρωπαϊκών νομικών κανόνων.
Όλα ξεκίνησαν στις 26 Δεκεμβρίου 2024
Τότε το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο (SCC), επικαλούμενο μια απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) του 2021 κατά της Βουλγαρίας, επέτρεψε την καταχώριση της Βουλγαρικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Αυτή η πράξη έθεσε τέλος στο δεκαετές νομικό μονοπώλιο του Βουλγαρικού Πατριαρχείου στο όνομα «Ορθόδοξος» και πυροδότησε μια γρήγορη και άνευ προηγουμένου αντίδραση.
Η Ιερά Σύνοδος και ο Πατριάρχης Δανιήλ έκρουσαν αμέσως τον κώδωνα του κινδύνου για τον κίνδυνο ενός νέου σχίσματος, επικαλούμενοι την κανονική αρχή της μίας Ορθόδοξης Εκκλησίας σε μία επικράτεια.
Σε συμφωνία με αυτούς, η κυβέρνηση και ο πρόεδρος υποστήριξαν σθεναρά την ενότητα της Βουλγαρικής Ορθόδοξης Εκκλησίας-Βουλγαρικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, και η πολιτική τάξη, σε μια σπάνια ομοφωνία μεταξύ των κύριων βουλγαρικών κομμάτων, αντέδρασε καταθέτοντας νομοσχέδια για την εδραίωση του μοναδικού καθεστώτος του Πατριαρχείου.
Η νομοθετική απάντηση δεν άργησε. Στις 31 Ιανουαρίου 2025, το κοινοβούλιο ενέκρινε τις τροποποιήσεις του Νόμου περί Θρησκευτικών Ομολογιών σε δεύτερη ανάγνωση με εντυπωσιακή πλειοψηφία.
Με αυτές, η Βουλγαρική Ορθόδοξη Εκκλησία – Βουλγαρική Ορθόδοξη Εκκλησία ανακηρύχθηκε «μοναδικός εκπρόσωπος και εκπρόσωπος» της Ανατολικής Ορθοδοξίας στη χώρα, και απαγορεύτηκε σε όλους τους άλλους να χρησιμοποιούν τη λέξη «Ορθόδοξος» στα ονόματά τους.
Παρόλο που η κοινότητα Παλαιοημερολογιτών, με επικεφαλής τον Μητροπολίτη Φώτιο, χαρακτήρισε τις κατηγορίες για απειλή για την εθνική ασφάλεια ως «παράλογες», η κρατική μηχανή είχε ήδη τεθεί σε λειτουργία.
Μετά τη λήξη της δίμηνης προθεσμίας για την αλλαγή του ονόματος, η Εισαγγελία της Σόφιας ξεκίνησε διαδικασία διαγραφής
Η αρχική άρνηση του Δικαστηρίου της Σόφιας να συμμορφωθεί με το αίτημα του εισαγγελέα δημιούργησε προσωρινή νομική αβεβαιότητα και σύγκρουση μεταξύ των δικαστικών αρχών, αλλά η σημερινή τελική απόφαση του Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου ξεκαθαρίζει αυτή την αβεβαιότητα επιβεβαιώνοντας την υπεροχή του νόμου που εγκρίθηκε από το κοινοβούλιο.
Με αυτό, η νομική διαμάχη για το όνομα τερματίζεται. Η «Βουλγαρική Ορθόδοξη Εκκλησία Παλαιοημερολογιτών», αν και κέρδισε την υπόθεσή της στο Στρασβούργο, χάνει το δικαίωμά της να υπάρχει ως νόμιμα καταχωρημένη θρησκευτική κοινότητα στη Βουλγαρία με αυτό το όνομα.
Οι 18 εκκλησίες της και μια κοινότητα αρκετών χιλιάδων ανθρώπων παραμένουν με ασαφές νομικό καθεστώς και η υπόθεση θα μείνει στην ιστορία ως ένα ζωντανό παράδειγμα του πώς η κρατική κυριαρχία μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την εξουδετέρωση μιας απόφασης ενός υπερεθνικού δικαστηρίου.
Dir.bg
—