Ο διάλογος με τον Ασκληπιο
Ο Ερμής ο Τρισμέγιστος, μέσα από τον διάλογό του με τον Ασκληπιό, αποκαλύπτει βαθιά μυστήρια για την ψυχή, τη φύση της και την πορεία της στο σύμπαν. Στοχάζεται για τη μεταβολή των όντων, την αθανασία και την αληθινή γνώση που οδηγεί τον άνθρωπο πιο κοντά στον Θεό. Κατά τον Ερμή, κανένα από τα όντα δεν χάνεται. Είναι πλάνη να αποκαλούμε τις μεταβολές “απώλειες” και “θανάτους”. Κάθε αλλαγή αποτελεί μετάβαση σε νέα μορφή ύπαρξης.
Η πορεία των ψυχών
Κάθε ψυχή που αποχωρίζεται το σώμα υφίσταται μεταβολές. Από την μία ψυχή του σύμπαντος πηγάζουν όλες οι ψυχές που μοιράζονται σε όλα τα μέρη του κόσμου.
- Οι έρπουσες ψυχές γίνονται υδρόβιες.
- Οι υδρόβιες μεταβάλλονται σε χερσαίες.
- Οι χερσαίες μεταβαίνουν σε πτηνά.
- Οι αέριες ανυψώνονται στον άνθρωπο.
Ο άνθρωπος είναι το πέρασμα προς την αθανασία. Όταν η ψυχή του καθαρθεί, μπορεί να μεταβληθεί σε δαίμονα και κατόπιν να ενταχθεί στον χορό του Θεού.
Οι δύο χοροί των Θεών
Υπάρχουν δύο χοροί θεϊκών υπάρξεων:
- των πλανητών
- και των απλανών άστρων.
Η ψυχή που θα φτάσει ως εκεί γνωρίζει την τελευταία της δόξα. Αντίθετα, η ψυχή που παραμένει στην κακία δεν γεύεται την αθανασία. Γυρίζει πίσω και επιστρέφει σε ερπετά, ως τιμωρία.
Η κακία και η αρετή της ψυχής
Κακία είναι η αγνωσία. Η ψυχή που αγνοεί τη φύση των όντων και το αγαθό μένει τυφλή, δεσμευμένη από σώμα και πάθη. Γίνεται δούλη ξένων και μοχθηρών σωμάτων.
Αντίθετα, η αρετή είναι η γνώση. Ο άνθρωπος που γνωρίζει είναι αγαθός, ευσεβής και θείος. Δεν σπαταλά τον χρόνο του σε ανούσιες συζητήσεις, αλλά αναζητά τη σιωπηλή σοφία.
Η γνώση του Θεού
Ο Θεός, ο Πατέρας και το Αγαθό, δεν κηρύττει με λόγια. Ούτε διδάσκεται μέσα από ακούσματα. Ο Θεός γνωρίζει τον άνθρωπο και θέλει κι εκείνος να Τον γνωρίσει.
Η σωτηρία του ανθρώπου βρίσκεται στη γνώση του Θεού. Και η γνώση αυτή είναι ανάβαση στον Όλυμπο, στην ανώτερη πνευματική σφαίρα.
Όταν ο άνθρωπος ευχαριστεί τον Θεό, πρέπει να ζητά καλό νου. Μόνο έτσι η ψυχή του θα περάσει σε καλύτερο σώμα και θα ανέλθει ψηλότερα, δίχως να γυρίσει πίσω.
Η κοινωνία των ψυχών
Υπάρχει μια αόρατη κοινωνία ψυχών:
- οι θεοί επικοινωνούν με τους ανθρώπους
- οι άνθρωποι με τα άλογα ζώα
- και όλοι μετέχουν σε μια κοσμική αλληλεπίδραση.
Οι ανώτεροι φροντίζουν τους κατώτερους. Οι θεοί προστατεύουν τους ανθρώπους, οι άνθρωποι τα ζώα, και ο Θεός μεριμνά για όλα.
Οι ενέργειες του Θεού μοιάζουν με ακτίνες που απλώνονται παντού. Ολόκληρος ο κόσμος αποτελεί το μέσο μέσα από το οποίο ενεργεί το Θείο.