Ένα τμήμα του Ναού του Διός
Γνωστό από επιγραφικές πηγές, αλλά η τοποθεσία του οποίου ήταν άγνωστη από το 1982, ανακαλύφθηκε στην αρχαία πόλη Λιμύρα στην περιοχή Φοινίκη της Αττάλειας.
Το κτίσμα, που αποκαλύφθηκε κατά τη διάρκεια ανασκαφών που διεξήχθησαν σε συνεργασία με το Αυστριακό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο, αναδιαμορφώνει θεμελιώδεις επιστημονικές αντιλήψεις σχετικά με τη διάταξη του οικισμού και του ιερού χώρου της πόλης, η οποία εκτείνεται από την κλασική περίοδο έως τη βυζαντινή περίοδο.
Ανακάλυψη Ιερού Τόπου που Χρονολογείται από την Κλασική Περίοδο
Η αρχαία πόλη των Λιμύρων, ένα από τα σημαντικότερα κέντρα του ανατολικού λυκιακού πολιτισμού, βρίσκεται βορειοανατολικά της Φοινίκης, στους πρόποδες του όρους Τοτσάκ [Toçak Dağı]. Έπαιξε σημαντικό ρόλο στην πολιτική, πολιτιστική και θρησκευτική ζωή της περιοχής κατά την αρχαιότητα.
Τα Λιμύρα, που χρησίμευσαν ως πρωτεύουσα κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Λυκίου βασιλιά Περικλή, συνέχισαν την ύπαρξή τους ως επισκοπή κατά τη Βυζαντινή περίοδο.
Οι ανασκαφές στην πόλη, που διεξήχθησαν σε συντονισμό με το Αυστριακό Αρχαιολογικό Ινστιτούτο, απέκτησαν νέα δυναμική φέτος υπό τη διεύθυνση του Αναπληρωτή Καθηγητή Δρ. Κουντρέτ Σεζγκίν του Πανεπιστημίου Χιτίτ.
Στο πλαίσιο των ανασκαφών, εντοπίστηκε ένα τμήμα του Ναού του Δία, γνωστό μέσω επιγραφικών εγγράφων από το 1982, αλλά ποτέ δεν βρέθηκε φυσικά.
Αυτή η ανακάλυψη παρείχε την πρώτη συγκεκριμένη τεκμηρίωση της διάταξης του ιερού χώρου της πόλης κατά την κλασική εποχή.
Ο Σεζγκίν δήλωσε ότι, σύμφωνα με αρχαιολογικά δεδομένα, η πρώτη διαδικασία αστικοποίησης στη Λιμύρα χρονολογείται 2.400 χρόνια πριν, στην κλασική περίοδο, και επεσήμανε ότι η ανακάλυψη του ναού καλύπτει ένα σημαντικό κενό στην θρησκευτική τοπογραφία της πόλης.
Αρχικά ευρήματα σχετικά με την αρχιτεκτονική του ναού
Οι ανασκαφές αποκάλυψαν την κύρια είσοδο, η οποία ταυτοποιήθηκε ως η ανατολική πρόσοψη του ναού, και ένα σημαντικό τμήμα των προτειχών.
Η κύρια πρόσοψη προσδιορίστηκε σε πλάτος περίπου 15 μέτρων. Αυτά τα αρχιτεκτονικά δεδομένα επιβεβαιώνουν ότι ο ναός χτίστηκε στην κλασική περίοδο και συνέχισε να χρησιμεύει ως κέντρο της λατρείας του Δία, του κύριου θεού της πόλης, κατά την ελληνιστική και ρωμαϊκή περίοδο.
Η κατασκευή μιας οχύρωσης βυζαντινής εποχής πάνω από τον ναό υποδηλώνει ότι ο ιερός χώρος επαναχρησιμοποιήθηκε σε μεταγενέστερες περιόδους. Επειδή ο ιερός θάλαμος (ναός) βρίσκεται επί του παρόντος εντός των ορίων ιδιωτικής ιδιοκτησίας μέσα σε έναν πορτοκαλεώνα, οι ανασκαφές σε αυτήν την περιοχή μπορούν να συνεχιστούν μόνο μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας απαλλοτρίωσης.
Τα κεραμικά ευρήματα που ανακαλύφθηκαν κατά τη διάρκεια των ανασκαφών παρέχουν σημαντικά νέα δεδομένα σχετικά με τις προϊστορικές περιόδους της περιοχής, δείχνοντας ότι η ιστορία του οικισμού της Λιμύρας μπορεί να χρονολογηθεί έως και 5.000 χρόνια πριν.
Επανεκτίμηση της αστικής τοπογραφίας
Η ανακάλυψη του Ναού του Διός έχει οδηγήσει στην επανεξέταση ορισμένων από καιρό αποδεκτών θεωριών σχετικά με την χωρική οργάνωση των Λιμύρων και τον αρχαίο πολεοδομικό σχεδιασμό.
Σύμφωνα με τον αρχαιολόγο Σεζγκίν, το πρόπυλο (μνημειακή πύλη) που ανακαλύφθηκε κάτω από τη Ρωμαϊκή Οδό δεν χρονολογείται στην ελληνιστική ή ρωμαϊκή περίοδο, όπως είχε ερευνηθεί προηγουμένως, αλλά μάλλον στην κύρια πύλη που παρείχε πρόσβαση στον ιερό χώρο του ναού κατά την κλασική ελληνική περίοδο.
Αυτό το εύρημα επιβεβαιώνει την κεντρική θέση του ιερού χώρου της πόλης και παρέχει μια σαφέστερη κατανόηση της θέσης του ναού εντός του αστικού άξονα.
Συμπερασματικά, τεκμαίρεται ότι το τείχος, γνωστό στη βιβλιογραφία ως τείχος πόλης της ελληνιστικής εποχής, ήταν στην πραγματικότητα ένα τείχος τεμένους που περιέβαλλε τον ιερό χώρο του ναού. Αυτή η εκτίμηση επηρεάζει θεμελιωδώς τις ταξινομήσεις που έχουν γίνει μέχρι σήμερα σχετικά με τη θρησκευτική τοπογραφία της Λιμύρας.
Το Έργο «Κληρονομιά για το Μέλλον» και η Νέα Ερευνητική Περίοδος
Η αρχαία πόλη των Λιμύρων συμπεριλήφθηκε στις προσπάθειες διατήρησης, σχεδιασμού και ανάδειξης του Έργου «Κληρονομιά για το Μέλλον» του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού το 2023.
Η ανακάλυψη του Ναού του Διός θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στις στρατηγικές αποκατάστασης και παρουσίασης της πόλης, οι οποίες θα επανεξεταστούν σε αυτό το πλαίσιο.
Ο Αναπληρωτής Καθηγητής Δρ. Σεζγκίν τόνισε ότι η νέα ανασκαφική περίοδος που ξεκίνησε φέτος αποτελεί σημείο καμπής για τη Λιμύρα, δηλώνοντας ότι τα ευρήματα του ναού προσφέρουν μια σημαντική επιστημονική συμβολή τόσο στην αρχαιολογία της Λυκίας όσο και στην ανάπτυξη της λατρείας του Δία στην Ανατολία (Μικρά Ασία), καταλήγει το τουρκικό δημοσίευμα.
Arkeolojik Haber