Στη Σουηδία, σχεδόν κανείς δεν πληρώνει με μετρητά – Αλλά η υψηλή εξάρτηση από το διαδίκτυο εγκυμονεί επίσης κινδύνους
Η κεντρική τράπεζα συμβουλεύει τους ανθρώπους να κρατούν τα χρήματα μιας εβδομάδας τουλάχιστον στο σπίτι, ώστε να έχουν αρκετά για τις πιο επείγουσες ανάγκες.
Είτε αγοράζετε τσίχλα από αυτόματο πωλητή, είτε ένα παραδοσιακό ρολό κανέλας από αρτοποιείο είτε πληρώνετε για μια δημόσια τουαλέτα – στη Σουηδία, σχεδόν όλα πληρώνονται πλέον ψηφιακά. Μόνο μία στις δέκα αγορές εξακολουθεί να γίνεται με μετρητά.
Τα περισσότερα καταστήματα στη σκανδιναβική χώρα δέχονται μόνο κάρτες – αυτό ισχύει ακόμη και για τα μεγάλα καταστήματα λιανικής. Φαίνεται πρακτικό, αλλά έχει και τα μειονεκτήματά του. Επειδή τα μετρητά δεν εξαφανίζονται απλώς από τα πορτοφόλια: τα υποκαταστήματα τραπεζών είναι όλο και λιγότερο πιθανό να προσφέρουν αναλήψεις μετρητών και ο αριθμός των ΑΤΜ μειώνεται συνεχώς.
Υπάρχουν άτομα που αντιμετωπίζουν δυσκολίες με τις ψηφιακές πληρωμές
Ο Björn Eriksson ξεκίνησε μια πρωτοβουλία για τη διατήρηση των πληρωμών με μετρητά. Σύμφωνα με τον ίδιο, απαιτείται αλλαγή νοοτροπίας:
«Οι πληρωμές χωρίς μετρητά αποκλείουν ορισμένα άτομα που αντιμετωπίζουν διάφορες δυσκολίες – για παράδειγμα, άτομα με σωματικές αναπηρίες ή πολλά ηλικιωμένα άτομα που δεν μπορούν να αντεπεξέλθουν στις ψηφιακές προκλήσεις, καθώς και ορισμένους από εκείνους που ζουν σε αγροτικές περιοχές χωρίς κάλυψη».
Και όχι μόνο αυτό: πιθανές κυβερνοεπιθέσεις και διακοπές ρεύματος ή διαδικτύου αποτελούν επίσης μέρος του προβλήματος. Η σουηδική κεντρική τράπεζα αξιολογεί την απειλή τέτοιων παραγόντων ως πολύ πραγματική. Και παρόλο που οι προστασίες του χρηματοπιστωτικού συστήματος λειτουργούν καλά προς το παρόν, σε περιόδους γεωπολιτικών εντάσεων, τα μετρητά είναι εξαιρετικά σημαντικά.
Συμβουλές για τη διατήρηση μετρητών
«Θέλουμε να ευαισθητοποιήσουμε το κοινό ότι είναι συνετό να έχετε κάποια μετρητά στο σπίτι για να παραμείνετε φερέγγυοι ακόμη και αν διακοπούν οι τηλεπικοινωνίες ή το ηλεκτρικό ρεύμα. Σας συνιστούμε να διατηρείτε αρκετά μετρητά στο σπίτι για να καλύψετε το κόστος τροφίμων και φαρμάκων σας τουλάχιστον για μια εβδομάδα», λέει η Elin Rytola από την Κεντρική Τράπεζα της Σουηδίας.
- Το Σουηδικό Υπουργείο Άμυνας υποστηρίζει αυτή τη σύσταση επειδή τα μετρητά αποτελούν στοιχείο της εθνικής ετοιμότητας για κρίσεις.
Αλλά δεν ακολουθούν όλοι οι Σουηδοί αυτή τη συμβουλή. Μια αυτοσχέδια έρευνα του DW στους δρόμους της σουηδικής πρωτεύουσας Στοκχόλμης δείχνει ότι οι άνθρωποι δεν κρατούν μετρητά στο σπίτι μαζικά – κυρίως επειδή γίνεται ολοένα και πιο δύσκολο να πληρώνουν με μετρητά. Άλλοι, ωστόσο, δεν έχουν ξεχάσει το μάθημα από την Ισπανία, όπου φέτος υπήρξε μια σοβαρή διακοπή ρεύματος, η οποία προκάλεσε τεράστια προβλήματα στους ανθρώπους και κατέστησε αδύνατη την πληρωμή λογαριασμών.
Οι τράπεζες δεν ενδιαφέρονται για την αλλαγή
Η σουηδική κυβέρνηση αναζητά τις σωστές λύσεις. Μια επιτροπή εμπειρογνωμόνων που συστάθηκε πέρυσι συνιστά οι τράπεζες να υποχρεούνται νομικά να διατηρούν μια υποδομή πληρωμών με μετρητά. Η Σουηδική Κεντρική Τράπεζα πιέζει για το ίδιο εδώ και χρόνια, καταπολεμώντας την απροθυμία των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων που δεν ενδιαφέρονται για την αλλαγή.
«Σύμφωνα με τις αναλύσεις μας, η μειωμένη χρήση μετρητών έχει αποφέρει οικονομικά οφέλη στις τράπεζες – ύψους περίπου τριών δισεκατομμυρίων σουηδικών κορωνών. Επομένως, υπάρχουν βάσιμοι λόγοι για να αυξηθεί η πίεση στις τράπεζες.
Για παράδειγμα, έχουμε προτείνει να υπάρχει υποχρεωτική επιλογή χρήσης μετρητών. Η ιδέα είναι τα καταστήματα που πωλούν βασικά αγαθά να υποχρεούνται να δέχονται και μετρητά», δήλωσε στην DW η Elin Rytola από την Κεντρική Τράπεζα της Σουηδίας.
Έτσι, στη σκανδιναβική χώρα, τα μετρητά γίνονται μέρος της προετοιμασίας του πληθυσμού και των θεσμών για καταστάσεις κρίσης. Το θέμα παραμένει πολιτικά επίκαιρο, παρά το γεγονός ότι οι πληρωμές με μετρητά στη Σουηδία σχεδόν εξαφανίζονται.
Deutsche Welle
—