Το σχέδιο στο οποίο φέρονται να έχουν καταλήξει Κίεβο και Ουάσινγκτον μετά από εβδομάδες συνομιλιών παρουσιάζει η ιστοσελίδα Kyiv Independent
Ο ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι διαβεβαίωσε ότι θα οργανώσει προεδρικές εκλογές μετά την υπογραφή συμφωνίας η οποία θα βάλει τέλος στον πόλεμο με τη Ρωσία, σύμφωνα με την τελευταία εκδοχή του αμερικανικού σχεδίου, η διαπραγμάτευση του οποίου συνεχίζεται εδώ και εβδομάδες ανάμεσα στο Κίεβο και την Ουάσινγκτον.
Ο Ζελένσκι δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι αυτή η νέα εκδοχή του εγγράφου, η οποία έχει σταλεί στη Μόσχα για σχόλια, προβλέπει ότι «η Ουκρανία οφείλει να οργανώσει εκλογές το συντομότερο δυνατό μετά την υπογραφή της συμφωνίας».
Ο ουκρανός πρόεδρος διαβεβαίωσε ότι η νέα εκδοχή του αμερικανικού σχεδίου δεν απαιτεί να εγκαταλείψει επισήμως η Ουκρανία την προοπτική να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, κάτι που αποτελούσε μείζονα απαίτηση της Μόσχας.
«Στο ΝΑΤΟ επαφίεται να αποφασίσει αν επιθυμεί ή όχι να δεχθεί την Ουκρανία μεταξύ των μελών του. Και η επιλογή μας έχει γίνει. Αρνηθήκαμε να αναθεωρήσουμε το ουκρανικό Σύνταγμα ώστε να εγγράψουμε σ’ αυτό ότι η χώρα δεν θα ενταχθεί στο ΝΑΤΟ», δήλωσε ο Ζελένσκι, αναφερόμενος σε μια προηγούμενη εκδοχή που είχε συνταχθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες και απαιτούσε από το Κίεβο να δεσμευθεί νομικά ότι δεν θα ενταχθεί στη Συμμαχία.
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε επίσης ότι η τελευταία εκδοχή του αμερικανικού σχεδίου
προβλέπει πάγωμα του μετώπου στις σημερινές γραμμές και έναρξη συνομιλιών για τη δημιουργία αποστρατιωτικοποιημένων ζωνών.
«Η γραμμή ανάπτυξης των στρατευμάτων κατά την ημερομηνία αυτής της συμφωνίας είναι η αναγνωριζόμενη ντε φάκτο γραμμή επαφής», δήλωσε ο Ζελέσνκι. «Μια ομάδα εργασίας θα συνεδριάσει για να καθορίσει την ανάπτυξη των απαραίτητων δυνάμεων για να μπει τέλος στη σύγκρουση, καθώς και για να ορίσει τις παραμέτρους ενδεχόμενων μελλοντικών ειδικών οικονομικών ζωνών», πρόσθεσε.
Ο ουκρανός πρόεδρος δήλωσε ακόμα ότι οι ουκρανοί και αμερικανοί διαπραγματευτές απέτυχαν να καταλήξουν σε μια μακροπρόθεσμη συναίνεση για τα εδαφικά ζητήματα και ζήτησε το θέμα αυτό να θιγεί στη διάρκεια συνάντησης των ηγετών.
«Δεν καταλήξαμε σε κάποια συναίνεση με την αμερικανική πλευρά για το έδαφος του Ντονέτσκ και για τον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια», διευκρίνισε ο Ζελένσκι. Δήλωσε «έτοιμος να συναντήσει τις ΗΠΑ σε επίπεδο ηγετών» για να ασχοληθούν με «τα ευαίσθητα ζητήματα», αφού είχε ήδη και στο παρελθόν ζητήσει μια τριμερή συνάντηση με τον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.
Ο Ζελένσκι διαβεβαίωσε ότι η Ουάσινγκτον προτείνει η εκμετάλλευση του πυρηνικού σταθμου της Ζαπορίζια στη νότια Ουκρανία, ο οποίος έχει καταληφθεί από τη Ρωσία, να γίνεται από κοινού από τη Μόσχα, το Κίεβο και την Ουάσινγκτον, τονίζοντας πάντως ότι ο ίδιος είναι αντίθετος σ’ αυτό το ενδεχόμενο.
«Η εκμετάλλευση του πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια προτείνεται να γίνεται από κοινού από τρεις χώρες: την Ουκρανία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Ρωσία (…) Για την Ουκρανία, αυτό μοιάζει πολύ ανάρμοστο και καθόλου ρεαλιστικό», τόνισε ο Ζελένσκι μιλώντας σε δημοσιογράφους.
Ο ουκρανός πρόεδρος διευκρίνισε ότι περιμένει σήμερα απάντηση από τη Ρωσία σχετικά μ’ αυτή την τελευταία εκδοχή του αμερικανικού σχεδίου.
«Θα έχουμε την αντίδραση των Ρώσων αφού θα τους μιλήσουν οι Αμερικανοί», δήλωσε ο Ζελένσκι.
Τα 20 σημεία του σχεδίου
1. Οι υπογράφοντες επιβεβαιώνουν ότι η Ουκρανία είναι κυρίαρχο κράτος.
2. Το έγγραφο αποτελεί πλήρη και αδιαμφισβήτητη συμφωνία μη επιθετικότητας μεταξύ της Ρωσίας και της Ουκρανίας. Θα δημιουργηθεί ένας μηχανισμός παρακολούθησης για την εποπτεία της γραμμής σύγκρουσης με τη χρήση δορυφορικής μη επανδρωμένης επιτήρησης, εξασφαλίζοντας την έγκαιρη ανίχνευση παραβιάσεων.
3. Η Ουκρανία θα λάβει εγγυήσεις ασφάλειας.
4. Ο αριθμός των ενόπλων δυνάμεων της Ουκρανίας θα παραμείνει στα 800.000 άτομα σε καιρό ειρήνης.
5. Οι ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και τα ευρωπαϊκά κράτη που υπογράφουν τη συμφωνία θα παρέχουν στην Ουκρανία εγγυήσεις «τύπου άρθρου 5».
Ισχύουν τα ακόλουθα σημεία:
Α) Εάν η Ρωσία εισβάλει στην Ουκρανία, θα ξεκινήσει συντονισμένη στρατιωτική αντίδραση και θα επανέλθουν όλες οι παγκόσμιες κυρώσεις κατά της Ρωσίας.
Β) Εάν η Ουκρανία εισβάλει στη Ρωσία ή ανοίξει πυρ κατά του ρωσικού εδάφους χωρίς πρόκληση, οι εγγυήσεις ασφάλειας θα θεωρηθούν άκυρες. Εάν η Ρωσία ανοίξει πυρ κατά της Ουκρανίας, οι εγγυήσεις ασφάλειας θα τεθούν σε ισχύ.
Γ) Οι ΗΠΑ θα λάβουν αποζημίωση για την παροχή εγγυήσεων ασφάλειας. (Η διάταξη αυτή έχει καταργηθεί.)
Δ) Οι διμερείς συμφωνίες ασφάλειας που έχουν υπογραφεί στο παρελθόν μεταξύ της Ουκρανίας και περίπου 30 χωρών θα παραμείνουν σε ισχύ.
6. Η Ρωσία θα επισημοποιήσει τη στάση μη επιθετικότητας της έναντι της Ευρώπης και της Ουκρανίας σε όλους τους απαραίτητους νόμους και έγγραφα, επικυρώνοντάς τα από τη Δούμα της Ρωσίας.
7. Η Ουκρανία θα γίνει μέλος της ΕΕ σε μια σαφώς καθορισμένη ημερομηνία και θα λάβει βραχυπρόθεσμη προτιμησιακή πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά.
«Μέχρι σήμερα, ο χρόνος προσχώρησης της Ουκρανίας αποτελεί αντικείμενο διμερούς συζήτησης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ουκρανίας, χωρίς ευρωπαϊκή επιβεβαίωση προς το παρόν», δήλωσε ο Ζελένσκι.
«Η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί επίσης εγγύηση για την ασφάλειά μας και, ως εκ τούτου, θέλουμε να ορίσουμε μια ημερομηνία — πότε θα συμβεί αυτό. Για παράδειγμα, το 2027 ή το 2028».
8. Η Ουκρανία θα λάβει ένα πακέτο ανάπτυξης, το οποίο θα περιγράφεται λεπτομερώς σε ξεχωριστή συμφωνία και θα καλύπτει διάφορους οικονομικούς τομείς:
Α) Θα δημιουργηθεί ένα ταμείο ανάπτυξης για επενδύσεις σε ταχέως αναπτυσσόμενους κλάδους, όπως η τεχνολογία, τα κέντρα δεδομένων και η τεχνητή νοημοσύνη.
Β) Οι ΗΠΑ και οι αμερικανικές εταιρείες θα συνεργαστούν με την Ουκρανία για να επενδύσουν από κοινού στην αποκατάσταση, τον εκσυγχρονισμό και τη λειτουργία της υποδομής φυσικού αερίου της Ουκρανίας, συμπεριλαμβανομένων των αγωγών και των εγκαταστάσεων αποθήκευσης.
Γ) Θα καταβληθούν κοινές προσπάθειες για την ανοικοδόμηση των περιοχών που έχουν καταστραφεί από τον πόλεμο, με έμφαση στην αποκατάσταση και τον εκσυγχρονισμό των πόλεων και των κατοικημένων περιοχών.
Δ) Θα δοθεί προτεραιότητα στην ανάπτυξη των υποδομών.
Ε) Θα επεκταθεί η εξόρυξη ορυκτών και φυσικών πόρων.
ΣΤ) Η Παγκόσμια Τράπεζα θα παράσχει ένα ειδικό πακέτο χρηματοδότησης για να υποστηρίξει την επιτάχυνση αυτών των προσπαθειών.
Ζ) Θα συσταθεί ομάδα εργασίας υψηλού επιπέδου, η οποία θα περιλαμβάνει τον διορισμό ενός κορυφαίου παγκόσμιου εμπειρογνώμονα στον τομέα των χρηματοοικονομικών ως διαχειριστή της ευημερίας, ο οποίος θα εποπτεύει την εφαρμογή του στρατηγικού σχεδίου ανάκαμψης και τη μελλοντική ευημερία.
9. Θα δημιουργηθούν διάφορα ταμεία για την αντιμετώπιση της αποκατάστασης της ουκρανικής οικονομίας, της ανασυγκρότησης των κατεστραμμένων περιοχών και των ανθρωπιστικών ζητημάτων. Στόχος είναι η κινητοποίηση 800 δισεκατομμυρίων δολαρίων, που είναι το εκτιμώμενο κόστος των ζημιών από τον πόλεμο της Ρωσίας.
10. Η Ουκρανία θα επιταχύνει τη διαδικασία διαπραγμάτευσης μιας συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου με τις ΗΠΑ.
11. Η Ουκρανία επιβεβαιώνει τη δέσμευσή της να παραμείνει μη πυρηνικό κράτος, σύμφωνα με τη Συνθήκη για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων.
12. Έλεγχος του πυρηνικού σταθμού Ζαπορίζια και αποκατάσταση του υδροηλεκτρικού σταθμού Καχόβκα.
Η Ουάσιγκτον προτείνει ο πυρηνικός σταθμός Ζαπορίζια να λειτουργεί από κοινού από την Ουκρανία, τη Ρωσία και τις ΗΠΑ, με κάθε χώρα να ελέγχει το 33% και τις ΗΠΑ να λειτουργούν ως κύριος επόπτης του σταθμού.
Η Ουκρανία αντιτίθεται στον ρωσικό έλεγχο του σταθμού. Το Κίεβο προτείνει ο σταθμός να διοικείται από μια κοινοπραξία των ΗΠΑ και της Ουκρανίας, όπου το 50% της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας θα πηγαίνει σε εδάφη που ελέγχονται από την Ουκρανία, ενώ οι ΗΠΑ θα καθορίζουν τη διανομή του υπόλοιπου 50%.
«Πιστεύουμε ότι για να πραγματοποιηθούν όλα αυτά και να λειτουργήσουν με ασφάλεια, ο πυρηνικός σταθμός Ζαπορίζια, η πόλη Ενεργοντάρ και ο υδροηλεκτρικός σταθμός Καχόβκα πρέπει να αποστρατιωτικοποιηθούν, επειδή επί του παρόντος υπάρχουν ρωσικά στρατεύματα και πόλεμος εκεί, και δεν υπάρχει το απαραίτητο επίπεδο ασφάλειας», δήλωσε ο Ζελένσκι.
13. Η Ουκρανία και η Ρωσία θα εισαγάγουν σχολικά μαθήματα που προωθούν την κατανόηση και την ανοχή των διαφορετικών πολιτισμών, καταπολεμούν τον ρατσισμό και τις προκαταλήψεις. Η Ουκρανία θα εγκρίνει τους κανόνες της ΕΕ σχετικά με τη θρησκευτική ανοχή και την προστασία των γλωσσών των μειονοτήτων.
14. Στις περιφέρειες Ντονέτσκ, Λουγκάνσκ, Ζαπορίζια και Χερσόν, η γραμμή των στρατιωτικών θέσεων κατά την ημερομηνία υπογραφής θα αναγνωριστεί ως η de facto πρώτη γραμμή.
Α) Να καθοριστούν οι κινήσεις των στρατευμάτων που απαιτούνται για τον τερματισμό του πολέμου και τη δημιουργία πιθανών «ελεύθερων οικονομικών ζωνών», με την Ρωσία να αποσύρει τα στρατεύματά της από αυτές τις περιοχές.
Β) Η Ρωσία πρέπει να αποσύρει τα στρατεύματά της από τα κατεχόμενα τμήματα των περιφερειών Ντνιπροπετρόφσκ, Μικολάιβ, Σούμι και Χάρκοβο, προκειμένου η συμφωνία να τεθεί σε ισχύ.
Γ) Διεθνείς δυνάμεις θα τοποθετηθούν κατά μήκος της γραμμής του μετώπου για να παρακολουθούν την εφαρμογή της συμφωνίας.
Δ) Τα μέρη συμφωνούν να ακολουθήσουν τους κανόνες και τις υποχρεώσεις που επιβάλλονται από τις Συμβάσεις της Γενεύης του 1949 και τα πρόσθετα πρωτόκολλά τους, συμπεριλαμβανομένων των καθολικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
«Βρισκόμαστε λοιπόν σε μια κατάσταση όπου οι Ρώσοι θέλουν να αποσυρθούμε από την περιφέρεια του Ντονέτσκ, ενώ οι Αμερικανοί προσπαθούν να βρουν έναν τρόπο να μην αποσυρθούμε, επειδή είμαστε αντίθετοι στην απόσυρση», δήλωσε ο Ζελένσκι.
«Ψάχνουν για μια αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη ή μια ελεύθερη οικονομική ζώνη, δηλαδή μια μορφή που θα μπορούσε να ικανοποιήσει και τις δύο πλευρές. Θεωρούμε ότι μια ελεύθερη οικονομική ζώνη είναι μια πιθανή επιλογή για ένα κυρίαρχο κράτος να επιλέξει μια τέτοια πορεία. Παλέψαμε για μια μόνο λέξη — «πιθανή». Πιστεύουμε ότι τέτοιες πιθανές οικονομικές ζώνες μπορούν να υπάρχουν», πρόσθεσε.
«Λέμε: αν συμπεριληφθούν όλες οι περιοχές και αν παραμείνουμε εκεί όπου είμαστε, τότε θα καταλήξουμε σε συμφωνία. Γι’ αυτό αναφέρεται εδώ «πιθανές ζώνες». Αλλά αν δεν συμφωνήσουμε να «παραμείνουμε εκεί όπου είμαστε», υπάρχουν δύο επιλογές: είτε ο πόλεμος θα συνεχιστεί, είτε θα πρέπει να ληφθεί κάποια απόφαση σχετικά με όλες τις πιθανές οικονομικές ζώνες».
15. Η Ρωσία και η Ουκρανία δεσμεύονται να μην χρησιμοποιήσουν βία για να αλλάξουν τις εδαφικές ρυθμίσεις και θα επιλύσουν τυχόν διαφορές με διπλωματικά μέσα.
16. Η Ρωσία δεν θα εμποδίσει τη χρήση του ποταμού Δνείπερου και της Μαύρης Θάλασσας από την Ουκρανία για εμπορικούς σκοπούς. Μια ξεχωριστή ναυτιλιακή συμφωνία θα εξασφαλίσει την ελευθερία της ναυσιπλοίας και των μεταφορών, με την αποστρατιωτικοποίηση της ρωσικής κατεχόμενης χερσονήσου Κινμπουρν.
17. Θα συσταθεί μια ανθρωπιστική επιτροπή που θα διασφαλίζει τα εξής:
Α) Ανταλλαγή κρατουμένων «όλοι για όλους».
Β) Όλοι οι κρατούμενοι πολίτες, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών και των πολιτικών κρατουμένων, θα αφεθούν ελεύθεροι.
Γ) Θα ληφθούν μέτρα για την αντιμετώπιση των προβλημάτων και την ανακούφιση των θυμάτων του конфлиκτου.
18. Η Ουκρανία πρέπει να διεξαγάγει προεδρικές εκλογές το συντομότερο δυνατόν μετά την υπογραφή της συμφωνίας.
19. Η συμφωνία θα είναι νομικά δεσμευτική. Η εφαρμογή της θα παρακολουθείται από το Συμβούλιο Ειρήνης, υπό την προεδρία του Τραμπ. Η Ουκρανία, η Ευρώπη, το ΝΑΤΟ, η Ρωσία και οι ΗΠΑ θα συμμετέχουν σε αυτή τη διαδικασία. Οι παραβιάσεις θα οδηγήσουν σε κυρώσεις.
20. Η κατάπαυση του πυρός θα τεθεί σε ισχύ αμέσως μόλις όλες οι πλευρές συμφωνήσουν στη συμφωνία.