Με Αγάπη, Πίστη και Ελπίδα, όλοι μπορούμε να διακρίνουμε πίσω από το μαύρο πέπλο της επάρατης πανδημίας, ένα νέο ζωοδόχο ελπιδοφόρο αστέρι να ανατέλλει!
Από Αντώνιο Αντωνά
Αφυπνισθείτε Πανέλληνες της Ελλάδας μας, της Ελληνικής Κύπρου, του απόδημου Ελληνισμού …Το άγγελμα της γέννησης του Θεανθρώπου Ιησού, θα είναι μια Αναγέννηση, ένα ζεστό πύρωμα καρδιάς … Κανείς δεν μπορεί να μας τα αποστερήσει. Το Άγιο Πνεύμα των Χριστουγέννων ας απλωθεί με Αγάπη στις πονεμένες μας ψυχές σαν βάλσαμο λύτρωσης και ελπίδας.
Το πνεύμα δεν ξεριζώνεται, ούτε φυλακίζεται, ριζωμένο είναι στις καλές καρδιές των Ελλήνων πιστών Χριστιανών ..Είναι αθάνατο, ελπιδοφόρο, αειφόρο, ζωοδόχο, ζωηφόρο ….
Η Παρθένος σήμερον τόν υπερούσιον τίκτει, καί η γη τό σπήλαιον τω απροσίτω προσάγει·άγγελοι μετά ποιμένων δοξολογουσι,μάγοι δέ μετά αστέρος οδοιπορουσι· δι᾿ ημας γάρ εγεννήθη παιδίον νέον, ο πρό αιώνων Θεός.
Η Μεγαλοσύνη και η Πίστη αυτού του μικρού ένδοξου λαού, είναι τα πολυτιμότερα χαρίσματα του … Ας μην τα χαρίσει σε κανένα, επίδοξο ολετήρα της Πίστης μας και της Αγαπημένης μας Πατρίδας …
«Η Μεγαλοσύνη των λαών δεν μετριέται με το στρέμμα.
Με της καρδιάς το πύρωμα μετριέται και με το αίμα.»
Κωστής Παλαμάς.
Με συγκίνηση και αγάπη, καταθέτω, πιο κάτω μερικά ενδεικτικά ποιήματα βγαλμένα απ΄ την ψυχή και την καρδιά μεγάλων ΕΛΛΗΝΩΝ ΠΟΙΗΤΩΝ, που υμνούν με κατάνυξη και αισιοδοξία τον ερχομό του μικρού Ιησού, του προστάτη της οικογένειας, των παιδιών μας, των εγγονών μας.
Αποσπάσματα.
Ο μέγιστος ποιητής μας Κωστής Παλαμάς (1859 – 1943), η κεντρική μορφή της λογοτεχνικής γενιάς του 1880, παρουσιάζεται ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένος με τις γιορτές της Ορθόδοξης Εκκλησίας, τις οποίες προσεγγίζει και υμνεί μέσω της ποίησής του, με ξεχωριστή δε κατάνυξη στέκεται μπροστά στο «θαύμα» των Χριστουγέννων, σ’ αυτό το Μεγάλο Μυστήριο της ενανθρώπησης του Θεού. Θα ’λεγε κανείς πως το Αστέρι της Βηθλεέμ, αυτό το Αστέρι που οδήγησε τους Μάγους στη ταπεινή φάτνη όπου γεννήθηκε ο Χριστός, οδήγησε και τη σκέψη του κι αποτέλεσε την έμπνευση για το θαυμάσιο ποίημά του με τίτλο «Αστέρι Θεϊκό».
Τί φως καί χρωμα κι ομορφιά νά σκόρπιζε τό αστέρι όπου στήν κούνια του Χριστου τούς μάγους έχει φέρει;… (απόσπασμα).
Ένα ακόμη χριστουγεννιάτικο ποίημα του Κωστή Παλαμά, θαυμάσιο μέσα στην απλότητά του, είναι το «Νά’ μουν του σταύλου έν’ άχυρο». Εδώ, είναι σαφέστατη η επιθυμία του ποιητή να πλησιάσει ταπεινά το νεογέννητο θείο Βρέφος και να ενστερνισθεί το λυτρωτικό μήνυμα που εκπορεύεται από τη φτωχική φάτνη…
Νά ’μουν του σταύλου έν’ άχυρο, ένα φτωχό κομμάτι,/τήν ώρα π’ άνοιξ’ ο Χριστός στόν ήλιο του τό μάτι!/Νά ’δω τήν πρώτη του ματιά καί τό χαμόγελό του,/τό στέμμα των ακτίνων του γύρω στό μέτωπό του,/νά λάμψω από τή λάμψη του κι εγώ σά διαμαντάκι,/κι από τή θεία του πνοή νά γίνω λουλουδάκι… (απόσπασμα).
Το εκπληκτικό ποίημα του Κωστή Παλαμά «Ένας Θεός» αφενός μεν εκφράζει με γλαφυρότητα τα συναισθήματα του ποιητή, μπροστά στο θαύμα της ενανθρώπησης του Θεού, και αφετέρου καταδεικνύει το θαύμα που συντελέστηκε στην ίδια την ψυχή του… Η Γέννηση του Θεανθρώπου γεννά στην ψυχή του ποιητή – και σε κάθε ανθρώπινη ψυχή – την ελπίδα, την πίστη και την αγάπη… Αυτό, άλλωστε, δεν είναι και το βαθύτερο νόημα των Χριστουγέννων;
Ω, μέσα μου γεννιέται ένας Θεός/καί τό κορμί μου γίνεται ναός,/δέν ειναι ως πρωτα φάτνη ταπεινή/μέσα μου λάμπουν ξάστεροι ουρανοί,/τό μέτωπό μου λάμπει σάν αστέρι…/Φέρτε μου, Μάγοι – θεία βουλή τό γράφει –/τά σμύρνα της ελπίδας, τό λιβάνι/της πίστης, της αγάπης τό χρυσάφι!… (αποσπάσματα).
Το λαμπρό αστέρι, οι τρεις Mάγοι και η ταπεινή φάτνη της Βηθλεέμ αποτελούν τα βασικότερα θεματικά στοιχεία στις χριστουγεννιάτικες ποιητικές συνθέσεις, όπως στη «Νύχτα Χριστουγεννιάτικη» του Γεωργίου Δροσίνη (1859 – 1951).
Τήν άγια νύχτα τή Χριστουγεννιάτικη/λυγουν τά πόδια/καί προσκυνουν γονατιστά τή φάτνη τους/τ’ άδολα βώδια./Κι ο ζευγολάτης ξάγρυπνος θωρώντας τα/σταυροκοπιέται/καί λέει μέ πίστη απ’ της ψυχης τ’ απόβαθα/Χριστός γεννιέται!/Τήν άγια νύχτα τή Χριστουγεννιάτικη/κάποιοι ποιμένες/ξυπνουν από φωνές ύμνων μεσούρανες/στή γη σταλμένες./Κι ακούοντας τά Ωσαννά απ’ αγγέλων στόματα/στό σκόρπιο αέρα,/τά διαλαλουν σέ χειμαδιά λιοφώτιστα/μέ τή φλογερα./Τήν άγια νύχτα τή Χριστουγεννιάτικη/- ποιός δέν τό ξέρει; -/των Μάγων κάθε χρόνο τά μεσάνυχτα/λάμπει τ’ αστέρι./Κι όποιος τό βρει μέσ’ στ’ άλλα αστέρια ανάμεσα/καί δέν τό χάσει/σέ μιά άλλη Βηθλεέμ ακολουθώντας το μπορει να φτάσει.
Ένα ακόμη συνηθέστατο θεματικό μοτίβο στα χριστουγεννιάτικα ποιήματα είναι το πυκνό χιόνι, όπως επίσης το αναμμένο τζάκι και το καμπαναριό της εκκλησιάς. Στο πασίγνωστο κι αγαπημένο ποίημα «Χριστούγεννα» του Στέλιου Σπεράντζα (1888 – 1962) (ο οποίος έχει κυρίως ασχοληθεί με τη συγγραφή παιδικών ποιημάτων), ο μικρός Χριστός προσκαλείται σ’ ένα φτωχικό σπίτι, όπου θα βρει φαγητό και ζεστασιά…
Στή γωνιά μας κόκκινο/τ’ αναμμένο τζάκι./Τουφες χιόνι πέφτουνε/στό παραθυράκι./Όλο απόψε ξάγρυπνο/μένει τό χωριό,/καί κτυπα Χριστούγεννα/τό καμπαναριό./Έλα, Εσύ πού Αρχάγγελοι/σ’ ανυμνουνε απόψε,/πάρε από τήν πίττα μας,/πού ευωδια καί κόψε./Έλα, κι η γωνίτσα μας/καρτερει νά ’ρθεις./Σούστρωσα, Χριστούλη μου,/γιά νά ζεσταθεις.
Στον Στέλιο Σπεράντζα ανήκουν και οι στίχοι του γνωστού, χριστουγεννιάτικου τραγουδιού «Χιόνια στό καμπαναριό». Στίχοι και μελωδία που κατακλύζουν τη σκέψη με νοσταλγικές αναμνήσεις, και την ψυχή με άφατη τρυφερότητα…
«Χριστούγεννα» είναι, επίσης, ο τίτλος ενός όχι ιδιαίτερα γνωστού ποιήματος του Τέλλου Άγρα (1899 – 1944) [φιλολογικό ψευδώνυμο του ποιητή και κριτικού Ευαγγέλου Ιωάννου], στο οποίο κυριαρχεί το μοτίβο του «πυκνού χιονιού»…
Όξω πέφτει αδιάκοπο καί πυκνό τό χιόνι, /κρύα καί κατασκότεινη κι αγριωπή η νυχτιά./Ειναι η στέγη ολόλευκη, γέρνουν άσπροι κλωνοι,/μές στό τζάκι απόμερα ξεψυχα η φωτιά…/…Πέφτει ακόμη αδιάκοπο κι άφθονο τό χιόνι,/όλα ξημερώνονται μ’ άσπρη φορεσιά,/στόν αγέρα αντιλαλουν του σημάντρου οι στόνοι,/κάτασπρη, γιορτάσιμη λάμπει η εκκλησιά… (αποσπάσματα).
Από τους μεταγενέστερους εκπροσώπους της Νεοελληνικής Ποίησης, η Ζωή Καρέλλη (1901 – 1998), μία εξαιρετική ποιήτρια, θεατρική συγγραφέας και δοκιμιογράφος, έχει γράψει τέσσερα υπέροχα ποιήματα με τίτλο «Παραμονή της Γέννησης», που ανήκουν στη Συλλογή «Πορεία» (1940). Πραγματικά συναρπαστικό είναι το ακόλουθο απόσπασμα από το 4ο ποίημα:
…Εκείνος που δεν γεννά, δεν γεννάται, /δεν αναγεννάται ποτέ, Κύριε,/της Γέννησης «σκήνωσον εν εμοί»,/ο την Σάρραν και την Ελισσάβετ/γονίμους διδάξας, προς δόξαν σου αιώνιαν.
Ο Γιάννης Ρίτσος (1909 – 1990), στην 4η στροφή του 1ου μέρους της «Ρωμιοσύνης» του γράφει…
Όταν σφίγγουν το χέρι, ο ήλιος είναι βέβαιος για τον κόσμο / όταν χαμογελάνε, ένα μικρό χελιδόνι φεύγει μες απ’ τ’ άγρια γένεια τους / όταν κοιμούνται, δώδεκα άστρα πέφτουν απ’ τις άδειες τσέπες τους…, αναμφίβολα ανακαλεί στη μνήμη του το αστέρι της Βηθλεέμ, γράφοντας τον στίχο: δώδεκα άστρα πέφτουν… Με τους δώδεκα αστερισμούς (δώδεκα άστρα) ο ποιητής υπαινίσσεται το φαινόμενο των πεφταστεριών, η δε πτώση ενός αστεριού είναι ίσως ένα σημάδι θεϊκό, ένα μήνυμα ελπίδας (άστρο της Βηθλεέμ)…
Στη Συλλογή του Οδυσσέα Ελύτη (1911 – 1996) «Ο Ήλιος ο ηλιάτορας» (1971) ανήκουν δύο θαυμάσια δίστιχα, η συντομία των οποίων είναι αντίστροφα ανάλογη προς την αλήθεια του νοήματός τους…
Πολλά δε θέλει ο άνθρωπος/να ’ν’ ήμερος να ’ναι άκακος/λίγο φαί λίγο κρασί/Χριστούγεννα κι Ανάσταση.
Στη Συλλογή του Νικηφόρου Βρεττάκου (1912 – 1991) «Διεθνής παιδούπολη Πεσταλότσι» ανήκει το υπέροχο ποίημα «Το παιδί με τη σάλπιγγα», το οποίο – όπως ακριβώς αναγράφεται ως υπότιτλος – αποτελεί ένα «Παιδικό χριστουγεννιάτικο σχέδιο τυπωμένο σε κάρτα» και εμπερικλείει το βαθύτερο νόημα των Χριστουγέννων, την Αγάπη.
Αν μπορούσες να ακουστείς/θα σου έδινα την ψυχή μου/να την πας ως την άκρη του κόσμου./Να την κάνεις περιπατητικό αστέρι ή ξύλα/αναμμένα για τα Χριστούγεννα – στο τζάκι του νέγρου/ή του Έλληνα χωρικού. Να την κάνεις ανθισμένη μηλιά/στα παράθυρα των φυλακισμένων. Εγώ/μπορεί και να μην υπάρχω ως αύριο./Αν μπορούσες να ακουστείς/θα σου έδινα την ψυχή μου/να την κάνεις τις νύχτες/ορατές νότες, έγχρωμες,/στον αέρα του κόσμου./Να την κάνεις αγάπη.
Αποσπασματικές πληροφορίες: Ποιητικές ανθολογίες – Φιλολογικά.
Τέλος, τιμής ένεκεν προς την αγαπημένη μου πατρίδα Ελληνική Κύπρο καταθέτω ένα λαογραφικό Χριστουγεννιάτικο ποίημα στην Κυπριακή διάλεκτο, του αγαπημένου μου φίλου συγγραφέα και λαϊκού μας ποιητή Αντώνη Γαβριήλ Παπά.
ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ( Της Κύπρου Λαογραφικό)
Όπως τον ήλιον της αφκής την ώρα π’ ανατέλλει
τζιαι σιήλλια θκυό μηνύματα πάνω στη γη μας στέλλει,
έτσι τζιαι τ’ άστρο το λαμπρόν έρκεται να φωτίσει
στο νεογέννητο Χριστό να μας καθοδηγήσει.
Τζιείνον το άστρον πό’ φέγγε στους μάγους να δκιαβούσιν,
να πάρουν δώρα στο Χριστόν, αλλά τζιαι να τον δούσιν.
Ήρτεν την ώρα της χαράς, των Χριστουγέννων μέρα,
που Άγγελοι το ωσαννά ψάλλουσιν πέρα ως πέρα.
Του Θεανθρώπου γέννηση στον κόσμον αναγγέλλουν
τζιαι της ζωής το μήνυμα σ’ ούλλην την πλάση στέλλουν,
πως εν’ η ώρα της χαράς, αγάπης τζιαι ειρήνης
τούντην πιο όμορφη γιορτή της Χριστιανοσύνης.
Μια μελωδία όμορφη πάνω στη γην απλώνει,
που τζιαι τες πιο σκληρές καρκιές για λλίον μαλακώνει,
τζι αφήνουσιν προσωρινά τες έχθρες τζιαι τα πάθη
τι αγαπημένοι σιαίρουνται που της καρκιάς τα βάθη.
Τούτη η μέρα της χαράς αιώνες ας κρατήσει
τζιαι ο καθένας στούντη γη το μήνυμα ν’ αφήσει,
πως πρέπει πιον να ξηχαστούν τα πάθη τζιαι τα μίση
τζιαι με ειρήνην ούλλη γη ποδά τζιαι δα να ζήσει.
Αντώνης Γαβριήλ Παπά – Κίτι – Λάρνακα
ΚΑΛΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ ΜΕ ΠΙΣΤΗ, ΑΓΑΠΗ ΚΑΙ ΑΙΣΟΔΟΞΙΑ.
Αμήν γαρ λέγω υμίν, εάν έχητε πίστιν ως κόκκον σινάπεως, ερείτε τω όρει τούτω, μετάβα ένθεν εκεί, και μεταβήσεται· και ουδέν αδυνατήσει υμίν.
κατά Ματθαίον (ιζ’ 20)
Επιμέλεια – Διάταξη
ΑΝΤΩΝΙΟΣ ΑΝΤΩΝΑΣ – ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ www.ledrastory.com