Η πρόσφατη κακοκαιρία έφερε για ακόμα μια φορά στην επιφάνεια τις εγκληματικές παραλείψεις δεκαετιών
που μετέτρεψαν το λεκανοπέδιο της Αττικής σε μια παγίδα νερού. Μέσα από αποκαλυπτικούς χάρτες, αναδεικνύεται πώς η άναρχη δόμηση, οι συστηματικές επιχώσεις και η πλήρης αδιαφορία για τη φυσική απορροή των υδάτων δημιούργησαν μια πόλη χτισμένη κυριολεκτικά πάνω στα «θαμμένα» της ποτάμια .
Η Σοκαριστική Συρρίκνωση του Υδάτινου Δικτύου
Τα στοιχεία του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου που παρουσιάζονται είναι συντριπτικά: το 1945, η Αττική διέθετε ένα δίκτυο ρεμάτων και ποταμών συνολικού μήκους 1.280 χιλιομέτρων . Σήμερα, από τα περίπου 700 ρέματα που υπήρχαν κάποτε, ζήτημα είναι αν παραμένουν λειτουργικά μόλις 50 .
Το 75% του λεκανοπεδίου έχει καλυφθεί από τσιμέντο, κτίρια και δρόμους, αφήνοντας μόλις το 4% ως ελεύθερους χώρους . Η «μνήμη του νερού» όμως δεν σβήνει. Όταν σημειώνονται έντονες βροχοπτώσεις, το νερό ακολουθεί τις φυσικές του διόδους –όπως ο Ιλισσός και οι παραπόταμοί του– αδιαφορώντας αν εκεί πλέον βρίσκονται κεντρικές λεωφόροι όπως η Μιχαλακοπούλου και η Βασιλίσσης Σοφίας .
Το Παράδειγμα του Ελληνικού: Όταν τα Έργα Υποδομής Θωρακίζουν την Πόλη
Στον αντίποδα της γενικευμένης καταστροφής, η περίπτωση του Ελληνικού αποτελεί ένα φωτεινό παράδειγμα σωστής διαχείρισης. Ενώ γειτονικοί δήμοι μετρούσαν πληγές, ο Δήμος Ελληνικού παρέμεινε προστατευμένος χάρη στην υλοποίηση ενός στοχευμένου αντιπλημμυρικού έργου στο Ρέμα των Τραχώνων .
Το έργο αυτό επέτρεψε την ομαλή παροχέτευση των υδάτων, αποδεικνύοντας ότι η θωράκιση απέναντι στα ακραία φαινόμενα δεν είναι θέμα τύχης, αλλά πολιτικής βούλησης και τεχνικού σχεδιασμού . Παρά το γεγονός ότι στην ευρύτερη περιοχή (Ελληνικό – Γλυφάδα) ρέματα όπως το Λυκόρεμα και ο Σμόλικας έχουν υποστεί σοβαρές παρεμβάσεις και μπαζώματα λόγω της δόμησης , η σωστή παρέμβαση στους Τράχωνες έκανε τη διαφορά.
Κρυμμένοι Χάρτες και Πολιτικές Ευθύνες
Το ρεπορτάζ καταγγέλλει την ύπαρξη ενός «χάρτη επικινδυνότητας» που παραμένει στα συρτάρια κρατικών υπηρεσιών . Ο χάρτης αυτός αποτυπώνει με ακρίβεια τα οικοδομικά τετράγωνα που κινδυνεύουν άμεσα από πλημμύρες, ωστόσο δεν δίνεται στη δημοσιότητα για να μην προκληθεί πανικός, την ώρα που οι πολίτες παραμένουν απροστάτευτοι . Η ανάγκη για στοχευμένη ενημέρωση των κατοίκων στις επικίνδυνες ζώνες και η παρέμβαση της δικαιοσύνης για τις διαχρονικές αυθαιρεσίες κρίνεται πλέον επιτακτική .