Αιγυπτιακό δημοσίευμα αναφέρει ότι το Ιράν έχει αναπτύξει ένα ημιβαρύ υποβρύχιο επίθεσης κλάσης Fateh μαζί με ένα μίνι υποβρύχιο κλάσης Ghadir στο Στενό του Ορμούζ
σε μια εποχή που οι Ηνωμένες Πολιτείες στέλνουν επιπλέον πολεμικά πλοία -συμπεριλαμβανομένων ομάδων κρούσης αεροπλανοφόρων, αντιτορπιλικών με κατευθυνόμενους πυραύλους και αναγνωριστικά αεροσκάφη- στην περιοχή του Περσικού Κόλπου.
Αυτή η ανάπτυξη αντιπροσωπεύει μια υπολογισμένη κλιμάκωση του ασύμμετρου ναυτικού δόγματος της Τεχεράνης, χρησιμοποιώντας σκόπιμα τον υποβρύχιο πόλεμο για να αντισταθμίσει την ναυτική δύναμη των ΗΠΑ και να ελέγξει μια ζωτικής σημασίας πλωτή οδό μέσω της οποίας διέρχεται περίπου το 20-21% του παγκόσμιου πετρελαίου που μεταφέρεται μέσω θαλάσσης, αξίας μεταξύ 1,2 και 1,4 τρισεκατομμυρίων δολαρίων ετησίως, μετατρέποντας ένα στενό τμήμα 21 ναυτικών μιλίων σε ένα επίμονο στρατηγικό σημείο πίεσης για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια και την υπό την ηγεσία των ΗΠΑ ναυτική κυριαρχία.
Επιτήρηση του Στενού του Ορμούζ
Ανώτεροι Ιρανοί ναυτικοί διοικητές περιέγραψαν αυτήν την ανάπτυξη ως απόδειξη των εγχώριων δυνατοτήτων θαλάσσιας επιτήρησης και αποτροπής του Ιράν, με έναν ανώτερο Ιρανό ναυτικό αξιωματούχο να έχει δηλώσει προηγουμένως:
«Αυτό το [αμερικανικό] υποβρύχιο, χρησιμοποιώντας όλες τις σύγχρονες δυνατότητές του, έκανε ό,τι μπορούσε για να περάσει από το Στενό του Ορμούζ σε απόλυτη σιωπή όταν εντοπίστηκε.
Εκδώσαμε τις απαραίτητες προειδοποιήσεις», ένας ισχυρισμός – ανεξάρτητα από τις αρνήσεις των ΗΠΑ – που καταδεικνύει την πρόθεση της Τεχεράνης να επιδείξει εμπιστοσύνη στην υποδομή υποβρύχιας ανίχνευσης και παρακολούθησης.
Τα ιρανικά υποβρύχια εκτελούν αποστολές παρόμοιες με αυτές των γερμανικών ομολόγων τους.
Ο πρώην διοικητής του Ιρανικού Ναυτικού, ναύαρχος Χοσείν Χανζαντί, τόνισε το καταστροφικό δυναμικό των μικρών υποβρυχίων του Ιράν, δηλώνοντας ότι τα υποβρύχια κλάσης Ghadir «είναι ικανά να κάνουν ό,τι έκαναν τα γερμανικά υποβρύχια κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου», επικαλούμενος άμεσα ιστορικές συγκρίσεις με τη βύθιση εμπορικών πλοίων για να δείξει την ετοιμότητα του Ιράν να οπλίσει τη γεωγραφία εναντίον τεχνολογικά ανώτερων αντιπάλων.
Οι δυτικές ναυτικές αξιολογήσεις έχουν επαναλάβει αυτές τις ανησυχίες, έστω και έμμεσα, με τον Πλοίαρχο του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, Tracy A. Vincent, να αναγνωρίζει ότι τα υποβρύχια κλάσης Ghadir δίνουν στο Ιράν «μια πρόσθετη ικανότητα επιτήρησης και δημιουργούν ένα νέο αμυντικό επίπεδο», ενώ ο Διοικητής Daniel Dolan τα περιέγραψε ως «καλά σχεδιασμένα για ανταρτοπόλεμο, ενέδρες και A2/AD… και ίσως πιο αναλώσιμα», υπογραμμίζοντας το δίλημμα κόστους-οφέλους που αντιμετωπίζουν οι ναυτικές δυνάμεις ανοιχτής θάλασσας.
Είναι δύσκολο να εντοπιστούν
Οι αναφορές ανέφεραν ότι αυτά τα υποβρύχια «είναι ιδιαίτερα δύσκολο να εντοπιστούν όταν βρίσκονται ακίνητα στον βυθό… και δεδομένου του αριθμού τους, θα μπορούσαν να ξεπεράσουν την τεχνολογική υπεροχή του εχθρού», ενισχύοντας την ιδέα ότι η ιρανική ναυτική δύναμη δεν έχει σχεδιαστεί για να διεξάγει μάχες μεταξύ των στόλων, αλλά μάλλον για να επιτυγχάνει σωρευτική φθορά εντός περιορισμένων θαλάσσιων χώρων.
Το Ιράν χρησιμοποιεί αυτά τα υποβρύχια «σε μεγάλους αριθμούς για να εκτοξεύσει ένα μπαράζ πυραύλων», υποδεικνύοντας ότι οι τακτικές μαζικής ανάπτυξης – αντί της ακριβούς ισοτιμίας – αποτελούν τον πυρήνα της στρατηγικής υποβρύχιας αποτροπής του Ιράν στον Περσικό Κόλπο και τον Κόλπο του Ομάν.
Σε αυτό το πλαίσιο, το Στενό του Ορμούζ δεν εμφανίζεται ως ένας παθητικός διάδρομος διέλευσης, αλλά μάλλον ως ένα ενεργό πεδίο μάχης που διαμορφώνεται από υποβρύχιες πλατφόρμες σχεδιασμένες για απόκρυψη, ενέδρες και άρνηση, τα οποία συνάδουν με την ευρύτερη περιφερειακή στρατηγική αποτροπής της Τεχεράνης υπό τις συνεχιζόμενες οικονομικές κυρώσεις.
Ο αυξανόμενος στόλος υποβρυχίων του Ιράν
Σήμερα, το Ιράν διαθέτει έναν από τους πιο ποικίλους και αριθμητικά σημαντικούς στόλους υποβρυχίων στη Μέση Ανατολή, ο οποίος εκτιμάται σε 28 έως 30 υποβρύχια, συμπεριλαμβανομένων ρωσικής κατασκευής υποβρυχίων κλάσης Kilo (Tareq), τοπικά κατασκευασμένων ημιβαρέων υποβρυχίων κλάσης Fateh και περίπου 20 μικρών υποβρυχίων κλάσης Ghadir. Αυτό αντικατοπτρίζει μια σκόπιμη επιλογή δομής ναυτικής δύναμης που δίνει προτεραιότητα στην ποσότητα, τη βέλτιστη γεωγραφική κατανομή και την επιβίωση, εις βάρος της ισότητας στην ανοιχτή θάλασσα.
Η απουσία πυρηνοκίνητων υποβρυχίων ή ευρέως αναπτυγμένων συστημάτων πρόωσης ανεξάρτητων από τον αέρα (AIP) στον στόλο – αν και μια έκδοση της κλάσης Fateh εξοπλισμένη με AIP αποκαλύφθηκε το 2024 – δεν έχει περιορίσει την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα του Ιράν στον Περσικό Κόλπο, όπου τα μικρά βάθη, οι υψηλές κλίσεις αλατότητας, η υψηλή πυκνότητα εμπορικής ναυτιλιακής κυκλοφορίας και οι έντονες ακουστικές παρεμβολές εξουδετερώνουν πολλά από τα πλεονεκτήματα των μεγάλων, εξελιγμένων υποβρυχίων.
Η υποδομή των βάσεων υποβρυχίων του Ιράν, που βρίσκονται στο Μπαντάρ Αμπάς κοντά στο Στενό του Ορμούζ, επιτρέπει την ταχεία ανάπτυξη, μειώνοντας τους χρόνους διέλευσης και αυξάνοντας την ικανότητα των υποβρυχίων να παραμένουν στη θέση τους εντός του στενού θαλάσσιου περιβάλλοντος του Κόλπου, ασκώντας έτσι πίεση στις πιθανότητες αντίδρασης του αντιπάλου κατά τη διάρκεια κρίσεων.
—