Η 62η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου (MSC 2026), η οποία αναμένεται να μεταδώσει κρίσιμα μηνύματα σχετικά με το μέλλον της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφάλειας
θα ξεκινήσει αύριο εν μέσω συζητήσεων ότι η διεθνής τάξη βρίσκεται «σε διαδικασία κατάρρευσης», γράφει σήμερα ο τουρκικός Τύπος.
Η 62η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου, μια από τις σημαντικότερες πλατφόρμες παγκοσμίως στους τομείς της άμυνας και της εξωτερικής πολιτικής, θα πραγματοποιηθεί από τις 13 έως τις 15 Φεβρουαρίου στο ξενοδοχείο Bayerischer Hof στο Μόναχο της Γερμανίας.
Το φετινό συνέδριο θα πραγματοποιηθεί σε μια εποχή που οι διατλαντικές συμμαχίες αμφισβητούνται, η Ευρώπη προσπαθεί να επαναπροσδιορίσει την αρχιτεκτονική άμυνας και ασφάλειας και οι περιφερειακές κρίσεις, ιδίως στην Ουκρανία, συνεχίζονται.
Η Έκθεση Ασφαλείας του Μονάχου 2026, που δημοσιεύθηκε πριν από το συνέδριο, ανέφερε ότι η διεθνής τάξη που οικοδομήθηκε μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο εισερχόταν σε μια «διαδικασία κατάρρευσης», προσθέτοντας ότι:
«Η υπό την ηγεσία των ΗΠΑ μεταπολεμική διεθνής τάξη, της οποίας η κατασκευή ξεκίνησε πριν από 80 χρόνια, αποσυναρμολογείται από τις ίδιες τις ΗΠΑ».
Τα ζητήματα του Συνεδρίου
Το συνέδριο θα ασχοληθεί με ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, όπως η Γροιλανδία, η Ουκρανία, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή, καθώς και η ευρωπαϊκή ασφάλεια, το μέλλον των διατλαντικών σχέσεων, η αναζωογόνηση του πολυμερισμού, ο ανταγωνιστικός χαρακτήρας της παγκόσμιας τάξης, οι περιφερειακές συγκρούσεις και η αμυντική βιομηχανία.
Φέτος, στο συνέδριο, το οποίο συγκεντρώνει υψηλόβαθμους εκπροσώπους από τους τομείς της πολιτικής, της οικονομίας, του στρατού, της διπλωματίας και των πληροφοριών, αναμένεται να συμμετάσχουν περίπου 50 αρχηγοί κυβερνήσεων και κρατών, καθώς και περίπου 100 υπουργοί Εξωτερικών και Άμυνας.
Μεταξύ των συμμετεχόντων είναι πάνω από 500 προσκεκλημένοι, συμπεριλαμβανομένων ανώτερων στελεχών από εταιρείες με παγκόσμια δραστηριότητα, ακαδημαϊκοί και εκπρόσωποι οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος θα εκπροσωπήσει τις ΗΠΑ στη διάσκεψη, θα ηγηθεί «της μεγαλύτερης αμερικανικής αντιπροσωπείας που έχει φιλοξενηθεί ποτέ στο Μόναχο». Ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Γουάνγκ Γι θα παραστεί εκ μέρους της Κίνας.
Από την άλλη πλευρά, το ακροδεξιό κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) θα συμμετάσχει στο συνέδριο για πρώτη φορά μετά από δύο χρόνια.
Ως παράλληλη εκδήλωση του MSC, ο Ρεζά Παχλεβί, ο εξόριστος γιος του έκπτωτου ηγέτη του Ιράν, Σάχη Μοχάμεντ Ρεζά Παχλεβί, αναμένεται να παραχωρήσει συνέντευξη Τύπου στις 14 Φεβρουαρίου.
Η ομιλία του Βανς το 2025 για την ελευθερία στην Ευρώπη, είχε υποστεί κριτική
Στο περσινό συνέδριο, ο Αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς δήλωσε: «Η απειλή που με ανησυχεί περισσότερο όσον αφορά την Ευρώπη δεν είναι η Ρωσία, η Κίνα ή οποιοσδήποτε άλλος εξωτερικός παράγοντας· αυτό που με ανησυχεί περισσότερο είναι μια εσωτερική απειλή», υποστηρίζοντας ότι η ελευθερία της έκφρασης στην Ευρώπη μειώνεται.
Οι επικρίσεις του Βανς για την Ευρώπη είχαν προκαλέσει κριτική από Ευρωπαίους πολιτικούς, ιδιαίτερα από τη Γερμανία.
Ο Φινλανδός πρόεδρος Αλεξάντερ Στουμπ, μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου στο Ελσίνκι στις 10 Ιανουαρίου, δήλωσε: «Ελπίζω ότι η Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου θα βοηθήσει στη βελτίωση των σχέσεων και πιστεύω ότι οι ΗΠΑ θα συμμετάσχουν με αυτή τη νοοτροπία».
Ο Στουμπ πρόσθεσε ότι ανέμενε από τον Ρούμπιο να εκφωνήσει μια ομιλία «κάπως διαφορετική» από την ομιλία του Τζ. Ντ. Βανς στο περσινό συνέδριο.
«Η Ευρώπη θα πρέπει να αναλάβει ηγετικό ρόλο στη συμβατική άμυνα της ηπείρου»
Ο Δρ. Ματί Πέσου/ Matti Pesu από το Φινλανδικό Ινστιτούτο Διεθνών Σχέσεων και ο Ίαν Λέσερ, Αντιπρόεδρος και Διευθυντής Βρυξελλών του αμερικανικού think tank German Marshall Fund (GMF), μίλησαν στο τουρκικό πρακτορείο Anadolu αξιολογώντας το συνέδριο, όπως σημειώνει το τουρκικό δημοσίευμα.
Ο Πέσου δήλωσε ότι η «ρήξη» στη διεθνή τάξη θα είναι το κύριο θέμα του συνεδρίου και ότι οι Ευρωπαίοι θα ακούσουν προσεκτικά τις δηλώσεις των Αμερικανών αξιωματούχων.
Ο Πέσου περιέγραψε την τρέχουσα θέση της Ευρώπης ως «προκλητική»,δηλώνοντας:
«Παρόλο που η Ευρώπη είναι οικονομική δύναμη, υστερεί σε στρατιωτική ισχύ και τεχνολογία. Αυτό την καθιστά ευάλωτη στις επιθετικές ενέργειες και τις φιλοδοξίες των μεγάλων δυνάμεων».
Ο Πέσου επεσήμανε ότι η απομάκρυνση των ΗΠΑ από τον παραδοσιακό τους ρόλο ως εγγυητή ασφάλειας έχει δημιουργήσει νέες ευθύνες για την Ευρώπη, σχολιάζοντας:
«Η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει ηγετικό ρόλο στην συμβατική άμυνα της ηπείρου. Αυτό σημαίνει χρήση της λανθάνουσας στρατιωτικής ισχύος που υπάρχει στα ευρωπαϊκά έθνη-κράτη».
Ο Πέσου δήλωσε ότι ο στόχος θα πρέπει να είναι «η δημιουργία μιας ευρωπαϊκής στρατιωτικής δύναμης ικανής να αποτρέψει τη Ρωσία», προσθέτοντας ότι αυτό θα μπορούσε να διαρκέσει «τουλάχιστον 10 χρόνια».
«Η Τουρκία θα μπορούσε ενδεχομένως να παίξει σημαντικό ρόλο σε ένα πιο ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ».
Τουρκικά προϊόντα
Ο Πέσου σημείωσε ότι καθώς οι ΗΠΑ αποσύρονται από την ευρωπαϊκή σκηνή, το βασικό ερώτημα είναι ποιος θα ηγηθεί αυτής της προσπάθειας, τονίζοντας ότι χρειάζεται πολιτική βούληση για να καλυφθεί αυτό το κενό.
Όσον αφορά τον ρόλο της Τουρκίας, ο Πέσου δήλωσε: «Η Τουρκία θα μπορούσε ενδεχομένως να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο σε ένα πιο ευρωπαϊκό ΝΑΤΟ».
«Δεν φαίνεται πιθανό να κλείσει αυτό το κενό στο εγγύς μέλλον»
Ο Ίαν Λέσερ δήλωσε ότι μία από τις βασικές συζητήσεις στο Μόναχο θα είναι το κατά πόσον οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να επιστρέψουν στη θέση τους ως παράγοντας status quo και εγγυητής της διεθνούς τάξης ή αν αυτή η τάξη αποτελεί πλέον σαφώς παρελθόν.
Στην αξιολόγησή του για τη στρατηγική θέση της Ευρώπης, ο Λέσερ δήλωσε: «Υπάρχει ακόμη ένα πολύ μεγάλο χάσμα μεταξύ στόχων και πραγματικοτήτων. Αυτό ισχύει όσον αφορά το πολιτικό και στρατηγικό βάρος, την οικονομική ανταγωνιστικότητα και τη στρατιωτική ικανότητα. Δεν φαίνεται πιθανό ότι αυτό το χάσμα θα κλείσει σύντομα».
Ο Λέσερ δήλωσε ότι η μετατόπιση του ρόλου των ΗΠΑ θέτει σε κίνδυνο την αποτροπή και ότι εάν αυτό συνεχιστεί, οι παραδοσιακοί σύμμαχοι και άλλοι θα βρεθούν σε πολύ δύσκολη θέση λόγω του κενού αποτροπής που προκύπτει.
Ο Λέσερ τόνισε ότι η απρόβλεπτη ικανότητα και η αυτοπεποίθηση των ΗΠΑ αποτελούν σημαντικό κίνδυνο, αναφέροντας ως παράδειγμα την κρίση της Γροιλανδίας.
Ο Λέσερ πρόσθεσε ότι, υπό το πρίσμα αυτών των εξελίξεων, η Τουρκία θα έχει να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο εάν το ΝΑΤΟ υιοθετήσει μια πιο ευρωπαϊκή στάση.
—