Το Πεκίνο έχει επικρίνει έντονα τις δολοφονίες Ιρανών ηγετών από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ
Η Κίνα έχει τη δική της πολιτική ατζέντα σε αυτό το θέμα, με στόχο την αποφυγή ελλείψεων στην εφοδιαστική αλυσίδα πετρελαίου.
Η Κίνα καταδίκασε έντονα τις επιθέσεις κατά του Ιράν και τη δολοφονία του Ανώτατου Ηγέτη Αλί Χαμενεί .
Το Πεκίνο την χαρακτήρισε «κατάφωρη και σοβαρή παραβίαση της κυριαρχίας». Το κινεζικό Υπουργείο Εξωτερικών δήλωσε ότι οι αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών έχουν καταπατηθεί.
Ιράν: ο κύριος προμηθευτής πετρελαίου στην Κίνα
Για την Κίνα, το Ιράν είναι, μαζί με τη Ρωσία, ο σημαντικότερος προμηθευτής φυσικού αερίου και πετρελαίου.
Εκτιμάται ότι το 90% της ιρανικής παραγωγής πετρελαίου εξάγεται στην Κίνα. Μέχρι σήμερα, ένα μεγάλο μέρος αυτής της παραγωγής διεκπεραιωνόταν μέσω τρίτων χωρών, καθώς το Ιράν υπόκειται σε αυστηρές κυρώσεις.
Παράνομα φορτηγά πλοία έχουν βοηθήσει στη μεταφορά. Από τον Απρίλιο του 2025, οι εξαγωγές ιρανικού πετρελαίου έχουν διευθετηθεί ακόμη και σε γουάν, το νόμισμα της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας.
Αυτό οφείλεται στον αποκλεισμό του Ιράν από το διεθνές σύστημα πληρωμών SWIFT, το οποίο διαχειρίζεται η Δύση.
Μετά τις επιθέσεις ΗΠΑ-Ισραήλ το Σαββατοκύριακο, το Ιράν σταμάτησε προσωρινά τη ναυτιλιακή ροή μέσω του Πορθμού του Ορμούζ , της πλάτους 50 χιλιομέτρων υδάτινης οδού μεταξύ του Περσικού Κόλπου και του Ινδικού Ωκεανού.
Αυτό έχει οδηγήσει σε στασιμότητα μια από τις σημαντικότερες οδούς ναυτιλίας για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου.
Σχεδόν το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου μεταφέρεται μέσω αυτής της οδού.
Από τα 20 εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου που διέρχονται από το στενό καθημερινά, τα μισά προορίζονται για την ενεργοβόρα Κίνα.
Το Πεκίνο φοβάται ότι η ενεργειακή του ασφάλεια θα τεθεί σε κίνδυνο εάν το στενό παραμείνει κλειστό για μεγάλο χρονικό διάστημα λόγω ενός περιφερειακού πολέμου.
Ομοϊδεάτες εναντίον των ΗΠΑ
Το Ιράν και η Κίνα συνδέονται επίσης στενά πολιτικά. Από το 2023, το Ιράν είναι μέλος του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO), μιας συμμαχίας ασφαλείας με επικεφαλής την Κίνα και τη Ρωσία, και από το 2024, μέλος των BRICS+, της ένωσης των μεγαλύτερων αναδυόμενων οικονομιών του κόσμου.
Η «κατάφωρη δολοφονία» ενός κυρίαρχου αρχηγού κράτους και η υποκίνηση σε αλλαγή καθεστώτος είναι απαράδεκτες, δήλωσε ο Κινέζος υπουργός Εξωτερικών Γουάνγκ Γι σε τηλεφωνική επικοινωνία που είχε με τον Ρώσο ομόλογό του Σεργκέι Λαβρόφ την Κυριακή.
Οι επιθέσεις πραγματοποιήθηκαν ενώ οι ΗΠΑ και το Ιράν βρίσκονταν εν μέσω διαπραγματεύσεων.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του κινεζικού πρακτορείου ειδήσεων Xinhua, ο Λαβρόφ υιοθέτησε τη θέση του Κινέζικου ομολόγου του.
Εν τω μεταξύ, επικρίσεις ήρθαν και από τη Βόρεια Κορέα, η οποία έχει σύμμαχο την Κίνα και τη Ρωσία.
Η Πιονγκγιάνγκ έκανε λόγο για «παράνομη πράξη επιθετικότητας» και καταδίκασε «με τους πιο κατηγορηματικούς όρους την αναίσχυντη πράξη κακίας των ΗΠΑ και του Ισραήλ για την υλοποίηση των εγωιστικών και ηγεμονικών φιλοδοξιών τους».
Στρατιωτική επίθεση: Αγιάζει ο σκοπός τα μέσα;
Η ερμηνεία της Κίνας και των συμμάχων της διαφέρει από αυτήν της γερμανικής κυβέρνησης.
«Οι ΗΠΑ επεδίωκαν μια λύση μέσω διαπραγματεύσεων με το Ιράν για εβδομάδες. Ωστόσο, σε συνομιλίες στο Ομάν και την Ελβετία, η ιρανική πλευρά δεν συμφώνησε σε μια ολοκληρωμένη, αξιόπιστη και επαληθεύσιμη συμφωνία για τον τερματισμό του στρατιωτικού πυρηνικού προγράμματος», δήλωσε το Σάββατο ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς.
Το Ιράν δεν έχει δεσμευτεί ούτε να μειώσει το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του ούτε να σταματήσει τις αποσταθεροποιητικές του δραστηριότητες στην περιοχή και πέραν αυτής.
Υπάρχει νομιμοποίηση ή ακολουθείται ο νόμος της ζούγκλας;
Το κατά πόσον αυτή η κατάσταση νομιμοποιεί νομικά τις ένοπλες επιθέσεις είναι κάτι που η γερμανική κυβέρνηση σκοπεύει να εξετάσει, σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών Γιόχαν Βάντεφουλ.
Για τον νομικό μελετητή και ειδικό στο διεθνές δίκαιο Κρίστοφ Σάφερλινγκ του γερμανικού Πανεπιστημίου Έρλανγκεν-Νυρεμβέργης, το διεθνές δίκαιο είναι αρκετά σαφές.
«Υπάρχει μια πλήρης απαγόρευση της χρήσης βίας. Η εδαφική ανεξαρτησία και η πολιτική ακεραιότητα ενός κυρίαρχου κράτους πρέπει να γίνονται σεβαστές χωρίς εξαίρεση. Και δεν το βλέπουμε αυτό εδώ», δήλωσε στο ειδησεογραφικό πρόγραμμα Tagesschau.
«Αυτές οι αεροπορικές επιδρομές επιτίθενται στο Ιράν ως κυρίαρχο κράτος και ως εκ τούτου αποτελούν, πρώτα και κύρια, παραβίαση του διεθνούς δικαίου».
Νομικά, η χρήση βίας είναι νόμιμη σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως με εντολή του ΟΗΕ, σε αυτοάμυνα ή σε περίπτωση επικείμενης ανθρωπιστικής καταστροφής, δήλωσε ο Σάφερλινγκ.
Οι ίδιες οι ΗΠΑ έχουν μιλήσει για αυτοάμυνα και επικείμενες απειλές. «Ωστόσο, στην πραγματικότητα έχουμε δύο κράτη, τις ΗΠΑ και το Ιράν, που διαπραγματεύονται μεταξύ τους. Δεν μπορείς να πεις ότι δεν υπάρχει χρόνος για να ληφθούν άλλα μέτρα».
«Ξεκίνησε στραβά το 2026»
Σε αυτό το πλαίσιο εξωτερικής πολιτικής , το Πεκίνο μιλάει για έναν «νόμο της ζούγκλας» στις ΗΠΑ, σύμφωνα με τον οποίο η διπλωματία επιτρέπεται σαν να διεξάγεται στην άγρια φύση, εάν είναι απαραίτητο αυθαίρετα με βόμβες και πυραύλους.
Το γεγονός ότι οι αμερικανικές δυνάμεις συνέλαβαν τον πρόεδρο της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο στην κατοικία του κατά τη διάρκεια στρατιωτικής επιχείρησης τον Ιανουάριο και τον δίκασαν στη Νέα Υόρκη είναι πολύ ανησυχητικό για το Πεκίνο.
«Το έτος 2026 δεν ξεκίνησε ακριβώς καλά», δήλωσε ο Κινέζος πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ σε συνομιλία με τον καγκελάριο Μερζ την Τετάρτη.
Οι διεθνείς συγκρούσεις είναι πολύ βαθιά αλληλένδετες. Ο κόσμος βρίσκεται σε μια περίοδο βαθιάς αναταραχής.
Ο Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς (δεξιά) με τον Κινέζο Υπουργό Εξωτερικών Γουάνγκ Γι στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου στις 14 Φεβρουαρίου 2026 (DW)
Συνεπώς, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ, η Κίνα θέλει να ενισχύσει τα Ηνωμένα Έθνη. Η Ουάσινγκτον οφείλει στον ΟΗΕ περίπου τέσσερα δισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ σε συνδρομές. Ταυτόχρονα, η Κίνα επιδιώκει στενότερους δεσμούς με την Ευρώπη. Η κοινή δήλωση μετά την επίσκεψη του Μερτς στην Κίνα ανέφερε:
«Και οι δύο πλευρές επιβεβαίωσαν την άποψή τους ότι οι αρχές του Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και το διεθνές δίκαιο αποτελούν τη βάση για τη διεθνή συνεργασία. Η Γερμανία και η Κίνα θα συνεχίσουν να υποστηρίζουν αυτές τις αρχές και να διατηρούν διάλογο για διεθνή ζητήματα βάσει αυτών».
Την Τρίτη, ο Μερζ θα συναντηθεί με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στην Ουάσινγκτον.
Πριν από την αναχώρησή του, απέφυγε να ασκήσει άμεση κριτική στις ΗΠΑ και το Ισραήλ, τονίζοντας την Κυριακή ότι ήθελε να αποφύγει να δώσει διαλέξεις.
«Οι ταξινομήσεις βάσει του διεθνούς δικαίου θα έχουν σχετικά μικρή επίδραση. Αυτό ισχύει ακόμη περισσότερο αν παραμείνουν σε μεγάλο βαθμό χωρίς συνέπειες».
Οι τρέχουσες επιθέσεις δίνουν στην Κίνα την τέλεια ευκαιρία να πυροδοτήσει αντιαμερικανικά αισθήματα και έτσι να αμφισβητήσει την αξίωσή της για παγκόσμια ηγεσία.
Παράδειγμα που ευνοούν την Κίνα και τη Ρωσία
Ο ΟΗΕ υποτίθεται ότι πρέπει να αποτρέψει τη χρήση ένοπλης βίας από το να διέπεται από κανόνες και όχι από αυθαίρετες αποφάσεις. Το επιχείρημα του Τραμπ είναι εκρηκτικό: εάν η Κίνα χρησιμοποιούσε αυτή τη δύναμη, το Πεκίνο θα μπορούσε να διασχίσει το Στενό της Ταϊβάν ανά πάσα στιγμή με το πρόσχημα της αυτοάμυνας. Το Πεκίνο θεωρεί την Ταϊβάν ως αποστάτρια επαρχία και δεν ανέχεται καμία ανεξαρτησία από το δημοκρατικά κυβερνώμενο νησί.
Τα επιχειρήματα που χρησιμοποίησαν οι ΗΠΑ θα μπορούσαν εξίσου εύκολα να χρησιμοποιηθούν από τη Ρωσία για να δικαιολογήσουν τον επιθετικό της πόλεμο κατά της Ουκρανίας, λέει ο ειδικός στο διεθνές δίκαιο Safferling.
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν ξεκίνησε την ειδική στρατιωτική επιχείρηση κατά της Ουκρανίας πριν από τέσσερα χρόνια «για να προστατεύσει τον ρωσικό πληθυσμό».
Αναφέρθηκαν επίσης ανθρωπιστικοί λόγοι. «Βλέπετε, στο τέλος της ημέρας, όλα λειτουργούν με πολύ παρόμοιο τρόπο», καταλήγει ο νομικός μελετητής.
Η Κίνα θέλει τώρα να παρουσιαστεί ως ένα ισχυρό αλλά υπεύθυνο έθνος που δεν καταφεύγει αυθαίρετα στη βία, παρόλο που η επανένωση με την Ταϊβάν είναι ένα από τα βασικά της συμφέροντα.
( dw-Διεθνής Επικαιρότητα- Αναλύσεις)
—