Την περασμένη Δευτέρα κατέθεσα κατεπείγουσα γραπτή ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως μέλος των επιτροπών Ασφάλειας και Άμυνας και Ευρω-αμερικανικών σχέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, στο πλαίσιο του ευρωκοινοβουλευτικού ελέγχου, σχετικά με τη μεταφορά και εγκατάσταση έξι τουρκικών μαχητικών F-16 στα κατεχόμενα της Κύπρου.
Θεωρώ το ζήτημα μείζον: εθνικό, ευρωπαϊκό και διατλαντικό. Ας τα πάρουμε όμως απ’ την αρχή: Η πρόσφατη κατάρριψη drone στην Κύπρο οδήγησε κράτη-μέλη της ΕΕ όπως η Ελλάδα, η Γαλλία και η Ισπανία να πέμψουν στο νησί πολεμικά αεροσκάφη και πλοία με σκοπό την ενίσχυση της αεράμυνας της προεδρέυουσας για το τρέχον εξάμηνο χώρας της ΕΕ. Ως αντίδραση, η Τουρκία απέστειλε έξι F-16 στο παράνομα κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου.
Η πράξη αυτή συνιστά στρατιωτική κλιμάκωση και αποτελεί προβολή ισχύος εις βάρος κράτους-μέλους της ΕΕ. Ταυτόχρονα, η προκλητική μεταφορά των τουρκικών F-16 στα κατεχόμενα της Κύπρου συνιστά σοβαρή παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου, του Ευρωπαϊκού Δικαίου, αλλά και του Αμερικανικού πλαισίου για τη μεταφορά στρατιωτικού υλικού αμερικανικής προέλευσης.
Ως προς την ευρωπαϊκή διάσταση: Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επανειλημμένα καλέσει την Τουρκία να ευθυγραμμιστεί με τις αρχές της καλής γειτονίας και με τις θέσεις της Ένωσης όσον αφορά την Ανατολική Μεσόγειο και το Κυπριακό. Την ίδια στιγμή η Τουρκία επιθυμεί αναβάθμιση της τελωνειακής σχέσης με την ΕΕ και διεκδικεί συμμετοχή στην ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας και άμυνας, προϋπόθεση, ωστόσο, της οποίας πρέπει να είναι ο σεβασμός του ευρωπαϊκού κεκτημένου.
Ως προς την αμερικανική νομοθεσία: Η μη εξουσιοδοτημένη ανάπτυξη αεροσκαφών αμερικανικής κατασκευής σε έδαφος μη αναγνωρισμένης οντότητας παραβιάζει το καθεστώς εξαγωγών αμυντικού υλικού συμφωνα με την αμερικανική νομοθεσία και εκθέτει τις ΗΠΑ, όχι μόνο ώς κατασκευάστρια, αλλά και ως σύμμαχο χώρα στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ. Με την κατεπείγουσα ερώτησή μου, ζητώ σαφή θέση, συστάσεις και σε περίπτωση μη απόσυρσης των μαχητικών αεροσκαφών, κυρώσεις προς την Τουρκία.
Η Κύπρος είναι ευρωπαϊκό έδαφος και δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται η παράνομη κατοχή ως κανονικότητα. Κάλεσα την Ευρωπαϊκή Επιτροπή αλλά και την Αμερικανική Κυβέρνηση να τοποθετηθούν σαφώς για το κατά πόσο η ανάπτυξη τουρκικών μαχητικών αεροσκαφών σε κατεχόμενο ευρωπαϊκό έδαφος είναι συμβατή με τις αρχές της ΕΕ αλλά και της αμερικανικής νομοθεσίας, ιδίως σε μια περίοδο κατά την οποία η Τουρκία επιθυμεί περαιτέρω εμβάθυνση και αναβάθμιση της οικονομικής, αμυντικής και εμπορικής συνεργασίας με ΕΕ και ΗΠΑ. Οι οφειλόμενες απαντήσεις, θα αποσαφηνίσουν πολλά για το μέλλον των ευρωτουρκικών αλλά και των ευρωατλαντικών σχέσεων.
*Ο Νικόλας Φαραντούρης είναι Ευρωβουλευτής, Καθηγητής Ευρωπαϊκού Δικαίου του Πανεπιατημίου Πειραιώς. Μέλος της επιτροπής Ασφάλειας και Άμυνας και της Ευρω-αμερικανικών σχέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
liberal.gr