Η πορεία ΗΠΑ-Κίνας προς μια περίοδο καλύτερα διαχειριζόμενων σχέσεων δείχνει ότι οι προσπάθειες του Ρώσου ηγέτη
να κάνει αισθητή την παρουσία του στη συνάντηση αυτή δεν είχαν απτά αποτελέσματα .
Οι αρχικοί τίτλοι από τη σύνοδο κορυφής μεταξύ Ντόναλντ Τραμπ και Σι Τζινπίνγκ στο Πεκίνο σηματοδοτούν ένα άνοιγμα από την κινεζική πλευρά προς τη σταθεροποίηση των σχέσεων με τις ΗΠΑ.
Στις εναρκτήριες παρατηρήσεις του, ο Κινέζος πρόεδρος σημείωσε ότι η Κίνα και οι ΗΠΑ «πρέπει να είναι εταίροι όχι αντίπαλοι». Αλλά προειδοποίησε τον Τραμπ ότι μια κρίση για την Ταϊβάν θα μπορούσε να οδηγήσει σε «συνέπειες και ακόμη και σε συγκρούσεις».
Σχετικά επιτυχημένη η σύνοδος κορυφής
Με τον Σι να υποδεικνύει επίσης ότι θα υπάρξουν περισσότερες ευκαιρίες για τις αμερικανικές εταιρείες να δραστηριοποιηθούν στην Κίνα, το σκηνικό έχει στηθεί για μια σχετικά επιτυχημένη σύνοδο κορυφής.
Και οι δύο πλευρές μπορούν να την θεωρήσουν επιτυχημένη επειδή προσφέρει ορισμένα συγκεκριμένα οφέλη με τη μορφή της αποφυγής ενός εμπορικού πολέμου και τουλάχιστον της προοπτικής συνεργασίας σε παγκόσμια ζητήματα όπως ο πόλεμος του Ιράν.
Οι δύο διαδρομές
Επίσης, θέτει έναν γενικά πιο θετικό τόνο για τις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών. Ένα τέτοιο αποτέλεσμα είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό για τον πρόεδρο της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος θα δει τη σημασία και την δύναμή του να μειώνονται από πιο σταθερές και προβλέψιμες σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας. Οι φιλοδοξίες του Πούτιν να καταστήσει τη Ρωσία μεγάλη δύναμη εξαρτώνται είτε από το αν η Μόσχα θα είναι στρατηγικά χρήσιμη για την Ουάσινγκτον και το Πεκίνο, είτε από το αν θα αποκτήσει μόχλευση εναντίον τους επιδεικνύοντας την ικανότητά της να είναι ανατρεπτική.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία αδυνατεί ως διεθνές θέμα
Ωστόσο, και από τις δύο απόψεις, η επιρροή του Πούτιν έχει αποδυναμωθεί σημαντικά. Ο πόλεμός του κατά της Ουκρανίας δεν αποτελεί πλέον προτεραιότητα για τις ΗΠΑ, με τους δύο κύριους Αμερικανούς συνομιλητές στις ειρηνευτικές συνομιλίες, τον Στιβ Γουίτκοφ και τον Τζάρεντ Κούσνερ, να επικεντρώνονται στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν.
Η τελευταία τηλεφωνική κλήση του Πούτιν με τον Τραμπ στις 29 Απριλίου θα ήταν απογοητευτική για τον Ρώσο ηγέτη.
Η προσφορά του να μεταφέρει το ουράνιο υψηλού εμπλουτισμού του Ιράν στη Ρωσία φέρεται να απορρίφθηκε από τον Τραμπ, ο οποίος του είπε να επικεντρωθεί στον «τερματισμό του πολέμου με την Ουκρανία».
Και μέρες αργότερα, το Κρεμλίνο αναγκάστηκε να περιορίσει την ετήσια στρατιωτική του παρέλαση στη Μόσχα, λόγω ανησυχιών ότι θα μπορούσε να γίνει στόχος ουκρανικών δυνάμεων.
Από την κινεζική πλευρά, τα πράγματα είναι πιθανώς ακόμη πιο ανησυχητικά.
Η τελευταία πρόσωπο με πρόσωπο συνάντηση μεταξύ του Σι και του Πούτιν πραγματοποιήθηκε τον Σεπτέμβριο του 2025. Έκτοτε έχουν πραγματοποιήσει μόνο μία βιντεοδιάσκεψη. Μια δήλωση του Κρεμλίνου κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής Τραμπ-Σι ότι ο Putin θα επισκεφθεί σύντομα την Κίνα θυμίζει περισσότερο απελπισία παρά επιβεβαίωση.
Η επιρροή του Πούτιν
Ενώ ο Πούτιν φαίνεται να έχει παραγκωνιστεί στη σχέση ΗΠΑ-Κίνας, δεν στερείται δικών του χαρτιών. Σημαντικά παγκόσμια ζητήματα – συμπεριλαμβανομένων των πολέμων στην Ουκρανία και το Ιράν, της ενεργειακής ασφάλειας και του μέλλοντος της διεθνούς τάξης – εξακολουθούν να συνδέονται με τη Ρωσία.
Αυτό παρέχει στον Πούτιν ένα βαθμό επιρροής στις σχέσεις του τόσο με τον Σι όσο και με τον Τραμπ.
Ωστόσο, η άσκηση αυτής της επιρροής συνεπάγεται σημαντικούς κινδύνους, ειδικά σε τομείς όπου τα συμφέροντα της Κίνας και των ΗΠΑ είναι περισσότερο ευθυγραμμισμένα μεταξύ τους παρά με τη Ρωσία. Πάρτε για παράδειγμα την περίπτωση του πολέμου στο Ιράν.
Η Ρωσία επωφελείται περισσότερο από τη συνέχιση αυτής της σύγκρουσης. Η διαταραχή που προκαλεί στις παγκόσμιες ενεργειακές ροές έχει αυξήσει τις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, διατηρώντας την πολεμική οικονομία της Μόσχας στην επιφάνεια.
Έχει επίσης μειώσει τη ροή αμερικανικών όπλων στην Ουκρανία. Δεν αποτελεί έκπληξη, επομένως, το γεγονός ότι η Ρωσία έχει επεκτείνει την υποστήριξή της προς το Ιράν – από την υποστήριξη πληροφοριών και τον κυβερνοχώρο έως την παροχή μη επανδρωμένων αεροσκαφών που δεν μπορούν να ενεργοποιηθούν.
Ενώ η ρωσική υποστήριξη είναι απίθανο να επιτρέψει στο Ιράν να κερδίσει τον πόλεμο, θα δώσει στο καθεστώς στην Τεχεράνη περισσότερο χρόνο για να αποφύγει την ήττα και θα αυξήσει το κόστος για τις ΗΠΑ, τους περιφερειακούς συμμάχους τους και την παγκόσμια οικονομία. Αυτό δεν θα αρέσει στον Τραμπ, ο οποίος δέχεται αυξανόμενες εγχώριες πιέσεις για να τερματίσει τον πόλεμο στο Ιράν.
Το Πεκίνο έχει προσφέρει στο Ιράν κάποια υποστήριξη καθ’ όλη τη διάρκεια του πολέμου, για παράδειγμα βοηθώντας το να παρακάμψει τις δυτικές κυρώσεις στις εξαγωγές πετρελαίου του.
Αμφίθυμες οι σχέσεις
Υπάρχουν όμως σαφή όρια στο πόσο μακριά θα φτάσει η Κίνα. Για την Κίνα, η σχέση της με τις ΗΠΑ είναι πολύ πιο σημαντική από αυτή με το Ιράν. Αυτό γέρνει την ισορροπία των προτιμήσεων στο Πεκίνο προς τον τερματισμό της σύγκρουσης παρά προς τη συνέχισή της.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η Κίνα και οι ΗΠΑ θα ευθυγραμμιστούν τώρα εναντίον της Ρωσίας. Οι σχέσεις μεταξύ Ρωσίας και Κίνας είναι μακροχρόνιες και βαθιές σε μια σειρά θεμάτων. Η «συνεργασία χωρίς όρια» τους μπορεί να είναι ολοένα και πιο ασύμμετρη, αλλά εξακολουθεί να υπάρχει μεγάλη αντιαμερικανική και αντιδυτική συμμαχία μεταξύ τους.
Οι ΗΠΑ υπό τον Τραμπ είναι επίσης πιο αμφίθυμες σχετικά με τη στάση τους απέναντι στη Ρωσία από ό,τι υπό προηγούμενες κυβερνήσεις. Η συναλλακτική εξωτερική πολιτική του Τραμπ – και η επιθυμία του να συνάπτει συμφωνίες αντί να επιδιώκει μια συνεπή στρατηγική – είναι κάτι που η Ρωσία θα συνεχίσει να προσπαθεί να αξιοποιήσει προς όφελός της.
Πριν από τη σύνοδο κορυφής Τραμπ-Σι, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ εξέδωσε δήλωση στην οποία ανέφερε ότι «ο δρόμος για την εφαρμογή μιας ολόκληρης σειράς οικονομικών έργων θα είναι ανοιχτός» εάν ο Λευκός Οίκος συμφωνήσει να αποσυνδέσει το εμπόριο από τον πόλεμο.
Πριν από τη σύνοδο κορυφής Τραμπ-Σι, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ εξέδωσε δήλωση στην οποία ανέφερε ότι «ο δρόμος για την υλοποίηση μιας ολόκληρης σειράς οικονομικών έργων θα είναι ανοιχτός» εάν ο Λευκός Οίκος συμφωνήσει να αποσυνδέσει το εμπόριο από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Αυτό δείχνει ότι η Μόσχα γνωρίζει πλήρως αυτή την ευκαιρία – καθώς και την πρόκληση να προσφέρει στις ΗΠΑ κάτι που η Κίνα δεν μπορεί.
Η σύνοδος κορυφής Σι-Τραμπ ήταν μια γιορταστική συνάντηση στην οποία ο Πούτιν δεν είχε προσκληθεί.
Το γεγονός ότι οι ΗΠΑ και η Κίνα φαίνεται να οδεύουν προς μια περίοδο καλύτερα διαχειριζόμενων σχέσεων δείχνει ότι οι προσπάθειές του να κάνει αισθητή την παρουσία του έχουν σε μεγάλο βαθμό αποτύχει.
Αυτό δεν αποτελεί καλό οιωνό για τις φιλοδοξίες του να αποκαταστήσει τη Ρωσία στο καθεστώς της σοβιετικής εποχής ως μεγάλη δύναμη – αλλά δεν σημαίνει ότι θα τα παρατήσει.
Asia Times
—