Το σχέδιο νόμου για την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) της Τουρκίας έχει αναζωπυρώσει τις συζητήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο σχετικά με τους ενεργειακούς πόρους
τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας και τα αλιευτικά δικαιώματα, γράφει τουρκικό δημοσίευμα.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι ο κανονισμός θα μπορούσε να επηρεάσει τις περιφερειακές ισορροπίες και να επιταχύνει την αναζήτηση νέων πρωτοβουλιών συνεργασίας.
Η προετοιμασία ενός νέου νόμου από την Τουρκία που αποσκοπεί στον επαναπροσδιορισμό των περιοχών θαλάσσιας δικαιοδοσίας της έχει πυροδοτήσει μια νέα συζήτηση στην ενεργειακή και ναυτιλιακή εξίσωση στην Ανατολική Μεσόγειο. Ο κανονισμός, που εκπονήθηκε από το κυβερνών κόμμα, στοχεύει στη δημιουργία του νομικού πλαισίου για την ανακήρυξη Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) που εκτείνεται έως και 200 ναυτικά μίλια από τις ακτές της Τουρκίας.
Εάν το νομοσχέδιο γίνει νόμος, η Τουρκία θα είναι σε θέση να ορίσει τη θαλάσσια δικαιοδοσία της με μεγαλύτερη σαφήνεια στο πλαίσιο των οικονομικών δικαιωμάτων που χορηγούνται στα κράτη βάσει του διεθνούς δικαίου.
Ωστόσο, πιστεύεται ότι αυτό το βήμα θα μπορούσε να αναζωπυρώσει μακροχρόνιες διαφορές για τα θαλάσσια σύνορα, ιδίως με την Ελλάδα και την Κύπρο.
Ο ενεργειακός ανταγωνισμός επιστρέφει στην ατζέντα
Η Ανατολική Μεσόγειος έχει αναδειχθεί σε βασικό κόμβο στην παγκόσμια ενεργειακή ατζέντα τα τελευταία χρόνια λόγω των νεοανακαλυφθέντων αποθεμάτων φυσικού αερίου.
Το δυναμικό υδρογονανθράκων της περιοχής έχει οδηγήσει πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας, της Ελλάδας, της Κύπρου, της Αιγύπτου και του Ισραήλ, να ακολουθήσουν πιο ενεργές πολιτικές σχετικά με τη θαλάσσια δικαιοδοσία τους.
Η Τουρκία έχει αντιταχθεί σε ορισμένες συμφωνίες οριοθέτησης θαλάσσιων περιοχών που έχουν υπογραφεί στο παρελθόν μεταξύ Αιγύπτου, Ελλάδας και Κύπρου, υποστηρίζοντας ότι αυτές οι συμφωνίες αγνοούν τα δικαιώματά της.
Η συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων περιοχών που υπέγραψε η Άγκυρα με τη Λιβύη το 2019 ήταν επίσης ένα από τα σημαντικά σημεία καμπής στην πάλη για την εξουσία στην περιοχή.
Ο νέος κανονισμός ερμηνεύεται ως ένα νέο βήμα στην αποφασιστικότητα της Τουρκίας να προστατεύσει τα δικαιώματα και τα συμφέροντά της στις θάλασσες.
Ερωτηματικά παραμένουν στη γραμμή Άγκυρας – Καίρου
Μία από τις πιο εντυπωσιακές πτυχές του νομοσχεδίου είναι ο πιθανός αντίκτυπός του στις σχέσεις με την Αίγυπτο.
Η Άγκυρα και το Κάιρο, οι οποίες έχουν εισέλθει σε μια διαδικασία πολιτικής ομαλοποίησης τα τελευταία χρόνια, έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο στο εμπόριο και τις επενδύσεις.
Ο όγκος των εμπορικών συναλλαγών μεταξύ των δύο χωρών προβλέπεται να φτάσει τα 6,8 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025, με αμφότερες τις πλευρές να στοχεύουν στην αύξηση αυτού του αριθμού στα 15 δισεκατομμύρια δολάρια τα επόμενα χρόνια.
Οι τουρκικές επενδύσεις στην Αίγυπτο υπερβαίνουν τα 3 δισεκατομμύρια δολάρια και περίπου 1.700 τουρκικές εταιρείες δραστηριοποιούνται στη χώρα.
Παρά τη θετική εικόνα στις οικονομικές σχέσεις, αναφέρεται ότι το Κάιρο παρακολουθεί στενά τις νέες εξελίξεις σχετικά με τις περιοχές θαλάσσιας δικαιοδοσίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Οι ειδικοί πιστεύουν ότι τα κοινά συμφέροντα στην ενέργεια και το εμπόριο μπορούν να αποτρέψουν πιθανές διαφωνίες μεταξύ των δύο χωρών.
Η Αίγυπτος στοχεύει να γίνει ενεργειακός κόμβος
Η έμφαση της Αιγύπτου στις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο πηγάζει από την ενεργειακή της στρατηγική. Έχοντας ενισχύσει τη φιλοδοξία της να γίνει περιφερειακός ενεργειακός κόμβος χάρη στα μεγάλα κοιτάσματα φυσικού αερίου που ανακαλύφθηκαν τα τελευταία χρόνια, η κυβέρνηση του Καίρου στοχεύει στην υγροποίηση του φυσικού αερίου της Μεσογείου και στην παράδοσή του στις παγκόσμιες αγορές.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Τουρκία έχει υπογράψει διάφορες συμφωνίες με περιφερειακούς παραγωγούς ενέργειας όπως η Αίγυπτος, το Ισραήλ και η Κύπρος, και είναι επίσης μεταξύ των κορυφαίων παραγόντων στο Φόρουμ Φυσικού Αερίου της Ανατολικής Μεσογείου, το οποίο ιδρύθηκε για την ανάπτυξη της ενεργειακής συνεργασίας.
Συνεργασία ή ανταγωνισμός;
Σύμφωνα με τους ειδικούς, η ρύθμιση της ΑΟΖ της Τουρκίας δεν είναι μόνο ένα νομικό βήμα, αλλά και μια στρατηγική κίνηση με τη δυνατότητα να επηρεάσει την ισορροπία δυνάμεων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Ωστόσο, τα αυξανόμενα κοινά συμφέροντα των χωρών της περιοχής στον τομέα της ενέργειας, του εμπορίου και των επενδύσεων υποδηλώνουν ότι οι πιθανές εντάσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν μέσω διπλωματικών μέσων.
Συγκεκριμένα, οι αναπτυσσόμενες σχέσεις της Αιγύπτου με την Τουρκία, την Ελλάδα και την Κύπρο θα μπορούσαν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην αναζήτηση περιφερειακής συμφιλίωσης.
Οι ειδικοί τονίζουν ότι η επίτευξη διαρκούς σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο απαιτεί τον καθορισμό των θαλάσσιων ζωνών στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, την αύξηση των τεχνικών μελετών και την ενίσχυση της περιφερειακής συνεργασίας.
Διαφορετικά, προειδοποιούν, ο ανταγωνισμός για τους ενεργειακούς πόρους θα μπορούσε να ανοίξει την πόρτα σε νέες πολιτικές και οικονομικές εντάσεις.
Ekonomi Politika Kültür Analiz
—